IV SA/Wa 745/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] lutego 2011r. Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu odwołania E. Z. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2003r. orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej J., obrębu [...], polegającej na połaczeniu działek nr [...] stanowiących własnośc Gminy J. i położonych przy ul. [...] i w ich miejsce wpisaniu jako nowy stan działki nr [...] o powierzchni 0,1909 ha. W uzasadnieniu podniesiono, że art. 156 § 1 pkt 3 kpa spełnia rolę gwaranta w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa. Jest to konstrukcja przyjmowana we wszystkich procedurach polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej. Dotyczy ona sytuacji gdy kolejno po sobie zostały wydane decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Zaistnienie takiej przesłanki wymaga ustalenia tożsamości sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny i obowiązki stron, które z nich wynikają. Decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2003r. orzekająca o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki stanowiła już przedmiot kontroli w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zainicjowanym wnioskiem E. Z. i organ nadzoru decyzją z dnia [...] lutego 2008r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Decyzja ta ustanowiła stan rzeczy osądzonej, z tego też względu nie można wydać w tej samej sprawie nowej decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wniósł E. Z. Wskazał w tej skardze sygnaturę akt decyzji wydanej przez Głównego Geodetę Kraju i opisanej powyżej tj. [...], a jednocześnie zaskarżył postanowienie SKO w J. znak [...]. Wywodzi, że decyzją Prezydenta "bezprawnie wymazano" z ewidencji nieruchomość gruntową [...] w 2001 i 2003r. Nieruchomość gruntowa Nr [...] została wydzielona w 1976r. Gmina J. od 1987r. pobierała dzierżawę za grunt. Wobec czego skarżący wnosi o uchylenie postanowienia SKO. W uzasadnieniu skargi wywodzi, że został pozbawiony wydzielonej nieruchomości gruntowej [...], na której L. Z. pobudował dom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć zarzuty w niej podniesione nie miały żadnego wpływu na wydane orzeczenie. Ponadto Sąd przyjął – wbrew wywodom skargi, że dotyczy ona jednak rozstrzygnięcia Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2011r., nie zaś orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona w skardze opisała przedmiot zaskarżenia i jest nim wymienione wyżej orzeczenie Głównego Geodety Kraju. Zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na założeniu, że nie może być ponownie prowadzone postępowanie nieważnościowe w stosunku do decyzji orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Główny Geodeta Kraju ograniczył w tym zakresie swoje rozważania do ogólnych stwierdzeń, że wymieniona decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2003r. stanowiła już przedmiot kontroli w postępowaniu nieważnościowym z wniosku skarżącego. Organ natomiast nie rozważył jakie przesłanki faktyczne oraz jaka podstawa nieważnościowa była badana w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...] lutego 2008r. Należy bowiem przypomnieć, że art. 156 § 1 kpa wymienia siedem różnych i niezależnych od siebie przesłanek prowadzenia tego postępowania nadzorczego. Aby możliwe było uznanie, że postępowanie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowiłoby przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, konieczne jest stwierdzenie tożsamości obydwu spraw. Aby natomiast zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obydwa postępowania dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (vide wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010r. sygn. akt II OSK 931/09). Tymczasem organ zaniechał ustalenia powyższych przesłanek a priori przyjmując, że decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w dniu [...] lutego 2008r. stanowi przeszkodę w prowadzeniu ponownego postępowania nieważnościowego. Tym samym organ uchybił przepisom postępowania, a to art. 7, 77 § 1 kpa. Stanowisko Sądu jest tym bardziej uzasadnione, że organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że nie zmienia istoty rzeczy fakt, że w poprzednim wniosku zainteresowany powołał inne, niż obecnie okoliczności. Wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji nie pozostaje to bez znaczenia dla obecnie prowadzonego postępowania. Koniecznym jest bowiem zbadanie czy zachodzi tożsamość stanów faktycznych w poprzednio prowadzonym postępowaniu i obecnie. Jedynie bowiem stwierdzenie, że przywołane podstawy i okoliczności faktyczne obydwu wniosków o stwierdzenie nieważności są tożsame daje podstawy do uznania, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej usprawiedliwiająca odmowę wszczęcia trybu nadzorczego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.