IV SA/Wa 748/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 marca 2013 r. K. S. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] o pozbawieniu ochrony uzupełniającej. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki w postaci naruszenia praw człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek należało uwzględnić z uwagi na fakt, że w ocenie Sądu zasadne jest pozostanie skarżącej w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest zatem każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu) polegające m. in. na działaniu lub zaniechaniu określonego działania. Ponadto argumentacja przytaczana w orzecznictwie sądów administracyjnych na rzecz możliwości wstrzymania wykonania aktów administracyjnych odmownych wskazuje, że w istocie chodzi o wstrzymanie skutków decyzji odmownej, które mają znaczenie prawne dla skarżącego. Należy zatem uznać, że samo to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania uprawnienia nie przesądza o niemożliwości przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 powyższej ustawy. W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 7 lutego 2013 r., II OZ 61/13 oraz z dnia 8 maja 2013 r., II OZ 335/13, dostępnych na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Dokonując w tej sprawie oceny możliwości wystąpienia dla strony znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wobec wydania aktu pozbawiającego skarżącej ochrony uzupełniającej, należało zatem rozważyć nie tyle, czy zaskarżonym aktem nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi stronie realizację jej uprawnień i zagwarantuje tymczasową ochronę przed skutkami określonymi w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Innymi słowy, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania decyzji, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do sytuacji prawnej strony w trakcie postępowania. W tym kontekście należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji pozbawiającą skarżącej ochrony uzupełniającej jest tego typu decyzją, która nadaje się do wykonania aktu i umożliwi skarżącej realizację jej uprawnień, jak również udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji pozbawiającej skarżącej ochrony uzupełniającej jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.