IV SA/Wa 754/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-10
Skład orzekający: Anna Szymańska, Magdalena Durzyńska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu powszechnego stwierdzający naruszenie posiadania lokalu, wydany po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej o wymeldowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Wyrok sądu powszechnego stwierdzający naruszenie posiadania lokalu, wydany po dacie ostatecznej decyzji administracyjnej o wymeldowaniu, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, która ma być wznowiona. Pojawienie się takich okoliczności po dacie wydania decyzji może być podstawą do wszczęcia nowego postępowania, a nie do wznowienia poprzedniego.Stan faktyczny
Skarżąca K.B. została wymeldowana decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Wojewodę [...] i oddaleniu skargi do WSA w S., skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na wyrok sądu powszechnego z dnia [...] lutego 2013 r., który stwierdził naruszenie jej posiadania lokalu. Wojewoda odmówił uchylenia decyzji, a następnie Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organom nierzetelną analizę materiału dowodowego i błędny stan faktyczny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Przedmiotem skargi K.B. jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014r. (nr [...]). Zaskarżonym rozstrzygnięciem Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013r. o odmowie uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] maja 2011.r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego przy ul. [...] w S.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006., nr 139, po. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu skarżącej K.B. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] w S.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
K.B. nie zgodziła się z tą decyzją i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. (data wpływu: [...] lipca 2011r.). Następnie, w dniu [...] października 2011 r. skarżąca wniosła do sądu pozew o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu (art. 344 § 1 i § 2 k.c.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 26 października 2011r., sygn. akt II SA/Sz 772/11 oddalił skargę K.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. Sąd podał, że skarżąca do dnia wydania zaskarżonej decyzji ([...] maja 2011r.) nie skorzystała ze środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu, mimo że dostępu do lokalu nie miała od [...] października 2010r. Deklarowany przez skarżącą zamiar powrotu do lokalu w przyszłości i złożony w związku z tym pozew o przywrócenie posiadania, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ sąd kontroluje zaskarżoną decyzję biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji.
Sąd Rejonowy w S. - [...] w S. [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2013r. (sygn. akt [...]) oddalił powództwo K.B. o przywrócenie posiadania lokalu znajdującego się przy ul. [...] w S. Sąd stwierdził, że pozwany S.B. naruszył posiadanie. Niemniej jednak przywrócenie posiadania nie było możliwe, gdyż lokal został sprzedany K.Z. i J.B.
K.B. złożyła w dniu [...] czerwca 2013r. do Wojewody [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] maja 2011 r. o jej wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Żądanie wznowienia postępowania administracyjnego zostało oparte na przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem strony, rozstrzygniecie sądu powszechnego, a zwłaszcza jego twierdzenie o bezprawnym naruszeniu jej posiadania, jest nową okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej je wymeldowania.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. wznowił postępowanie w tej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2013r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] maja 2011r., ponieważ uznał, że okoliczności wskazane przez stronę (wystąpienie z powództwem posesoryjnym) nie można zakwalifikować jako przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
K.B. pismem z dnia [...] grudnia 2013r. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2013r.
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ podkreślił, że skarżąca złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie jej wymeldowania z tego lokalu. Zatem w ocenie organu, brak jest podstaw do przyjęcia, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, które mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
K.B. w skardze na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych nie sformułowała konkretnych zarzutów odnośnie tego rozstrzygnięcia (nie podała, jakie konkretnie przepisy postępowania administracyjnego lub prawa materialnego zostały jej zdaniem naruszone przez organ). Z uzasadnienia skargi wynika jednak, że strona skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu nierzetelną analizę materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o błędny stan faktyczny.
Minister Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podkreśliła, że S.B. w toku postępowania o przywrócenie posiadania przyznał, że w sposób bezprawny pozbawił skarżącą możliwości zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w S. Dlatego też, zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza prawo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i sprawują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne rozpoznając skargę nie są związane jej podstawami, zarzutami ani formułowanymi przez stronę wnioskami, lecz rozpoznają skargę w granicach danej sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Decyzja tą Minister, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011r. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w S. Minister stwierdził bowiem, że nie istnieje podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą powołała się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. Według art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstawy wznowieniowej, która stanowiła przyczynę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że podstawa wznowienia postępowania, o której-mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaistnieje wówczas gdy pojawią dowody lub okoliczności dla sprawy istotne, a jednocześnie będą one nowymi dotąd nieznanymi organowi dowodami lub okolicznościami, dodatkowo istniejącymi w dniu wydania kwestionowanej w tym trybie decyzji ostatecznej. Podkreślić należy, że aby nastąpiło wznowienie postępowania, a następnie uchylenie decyzji ostatecznej, nowe fakty lub nowe dowody musiały istnieć w dacie wydawania decyzji. Pojawienie się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów po dniu wydania źródłowej decyzji ostatecznej może stanowić wyłącznie podstawę do podjęcia nowej sprawy administracyjnej.
Zdaniem Sądu, Minister prawidłowo zastosował w sprawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. albowiem wskazana przez skarżącą K.B. okoliczność nie istniała w dniu wydania ostatecznej decyzji w sprawie jej wymeldowania z miejsca dotychczasowego pobytu.
Należy przypomnieć, że skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podała, jako nową okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, fakt wydania przez Sąd Rejonowy w S. - [...] w S. [...] wyroku w sprawie z jej powództwa o ochronę naruszonego posiadania. W wyroku tym sąd stwierdził, że pozwany S.B. naruszył posiadanie, albowiem chcąc uzyskać dostęp do lokalu i możliwość dysponowania nim, bez wiedzy i zgody powódki wymienił zamki znajdujące się w drzwiach wejściowych do lokalu. Biorąc jednak pod uwagę, że w chwili wydania wyroku, powód nie był już posiadaczem spornego lokalu, Sąd powództwo o ochronę i przywrócenie posiadania oddalił.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie prawomocny wyrok Sądu Rejonowego (co potwierdziła strona skarżąca na rozprawie w dniu [...] lipca 2014r.) niewątpliwie stwierdza, że S.B. naruszył posiadanie, jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania (rozstrzygnięcie niniejszej sprawy). Jak już powiedziano, ta "nowa okoliczność" wynikła dopiero z wyroku sądu powszechnego, a zatem nie istniała wcześniej. W dacie wydania ostatecznej decyzji o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego ([...] maja 2011r.), nie toczyło się postępowanie o ochronę i przywrócenie naruszonego posiadania, a tymi bardziej nie istniał jeszcze wyrok sądu rozstrzygający o tym, czy działanie S.B. wypełniało znamiona naruszenia posiadania. Tym samym w dacie wydania decyzji ostatecznej ([...] maja 2011r.) nie istniały żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło. Pojawienie się więc nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w innej sprawie (na podstawie art. 155 k.p.a.) a nie podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi wręcz rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006r., sygn. .akt I OSK 721/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Trzeba podkreślić, że organy orzekające w tej sprawie, odmówiły uchylenia decyzji ze względu na brak wadliwości procesowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z tego względu zarówno organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, jak i Sąd - wbrew oczekiwaniom strony - nie stosowały przepisów prawa materialnego dotyczących wymeldowania (art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych).
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd stwierdza, że Minister prawidłowo uznał, że w sprawie brak jest podstaw wznowienia podstępowania, a więc decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie narusza prawa.
Sąd rozpatrując skargę w niniejszej sprawie nie dostrzegł innych niż podniesione w jej treści naruszeń prawa, a to obligowało do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło