IV SA/Wa 775/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-04

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Anna Sękowska, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kolizja linii elektroenergetycznej z budynkiem mieszkalnym i halą usługowo-warsztatową, a w konsekwencji niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowi istotną nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kolizja linii elektroenergetycznej z budynkiem mieszkalnym i halą usługowo-warsztatową nie stanowi istotnej nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ właściwy do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z przepisami, nie był zobligowany do badania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku dróg publicznych. Ponadto, sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż dowody, na podstawie których wydano decyzję, okazały się fałszywe, gdyż nie wykazano tego prawomocnym orzeczeniem, a fałszerstwo nie było oczywiste.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która odmówiła uchylenia decyzji ostatecznej z 2012 r. zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obwodnicy w zakresie usunięcia kolizji z linią wysokiego napięcia. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, wskazując na kolizję linii z budynkiem mieszkalnym i halą usługowo-warsztatową, co miało być niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, oraz na rzekomy fałsz dowodów. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wskazane okoliczności nie są istotne lub nie spełniają przesłanek wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 16 lutego 2022 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.243.2018.mk.32 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 16 lutego 2022 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.243.2018.mk.32 Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 18 maja 2018 r., znak: WOP.050.32.2017.AG.23, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 16 listopada 2012 r., znak: WOO-11.4200.16.2012.JC, zmieniającą decyzję własną z 6 lipca 2010 r., znak: RDOŚ-30-OO.II-66191-8/08/jc o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "budowie obwodnicy [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w zakresie usunięcia kolizji z linią wysokiego napięcia oraz gazociągiem wysokiego ciśnienia". Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 16 listopada 2012 r. znak: WOO-II.4200.16.2012.JC Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, dalej Regionalny Dyrektor, zmienił na wniosek inwestora – Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich decyzję Regionalnego Dyrektora z 6 lipca 2010 r., znak: RDOŚ-30-OO.11-66191-8/08/jc o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. 21 marca 2013 r. do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu wpłynął wniosek T. S. w sprawie wznowienia ww. postępowania. Regionalny Dyrektor – po przeprowadzeniu postępowania zakończonego wydaniem 9 września 2013 r. decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z 16 listopada 2012 r. znak: WOO-II.4200.16.2012.JC poddanej kontroli instancyjnej i sądowej, w związku z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 6 października 2014 r. sygn. akt. IV SA/Wa 1106/14 oraz w wyroku NSA z 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 35/15 – postanowieniem z 19 października 2017 r. znak WOO-II.4200.6.2013.JC odmówił ostatecznie wznowienia przedmiotowego postępowania. Z uwagi na fakt, iż w trakcie wznowionego na wniosek p. S. postępowania inne jego strony tj. P. B. i M. B. złożyły swoje uwagi wskazując na nowe okoliczności faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, Regionalny Dyrektor, po wytycznych Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartych w decyzji z 26 marca 2014 r. znak. DOOś-oaI.4200.4.2013.mko.10, postanowieniem z 9 lipca 2014 r., znak: WOO-II.4200.6.2013.JC wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 16 listopada 2012 r. w związku z możliwością wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a. tj. pojawienia się nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Okoliczności te zostały wskazane przez Państwa B. w skierowanym do Regionalnego Dyrektora piśmie z 27 maja 2013 r., w którym zwrócono uwagę na sprzeczność realizacji przedmiotowej inwestycji w zakresie usunięcia kolizji z liniami wysokiego napięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sądy administracyjne decyzji Regionalnego Dyrektora z 9 września 2013 r. odmawiającej uchylenia decyzji z 16 listopada 2012 r. znak: WOO-II.4200.16.2012.JC, Regionalny Dyrektor 27 grudnia 2016 r. umorzył również postępowanie wznowione z urzędu postanowieniem z 9 lipca 2014 r., znak: WOO- II.4200.6.2013.JC., uznając, iż skoro została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja wydana na wniosek p. S., to i postępowanie wznowieniowe wszczęte pobocznie z urzędu w przedmiocie wznowienia tej samej decyzji jest bezprzedmiotowe. 3 stycznia 2017 r. T. S. odwołał się od powyższej decyzji umarzającej, wskutek czego Generalny Dyrektor 23 marca 2017 r. wydał decyzję uchylającą decyzję Regionalnego Dyrektora z 27 grudnia 2016 r. znak WOO-IL4200.6.2013.JC w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia zwracając uwagę, iż postępowanie wznowione w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie było przedmiotem wyroków sądów administracyjnych i niesłusznie je umorzono. W trakcie prowadzonego od nowa postępowania Regionalny Dyrektor zwrócił się do inwestora, Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Poznaniu o udzielenie na piśmie wyjaśnień dotyczących oddziaływania linii elektroenergetycznej na budynki zlokalizowane na działce [...], będącej własnością Państwa B. oraz wyjaśnień dotyczących pomiaru poziomów pól elektromagnetycznych. W odpowiedzi na powyższe inwestor przedłożył opinię akustyczną pn. "Emisja hałasu linii WN 110 kV relacji GPZ Buk-GPZ [...] w miejscowości [...] z 06 lutego 2018 r. Ponadto Inwestor przedstawił organowi operat pomiarowy dotyczący badania rozkładu pól elektromagnetycznych linii WN 110 kv relacji GPZ [...] - GPZ [...] (pomiar z grudnia 2017 r.). Decyzją z 18 maja 2018 r., znak: WOP.050.32.2017.AG.23, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, dalej RDOŚ w Poznaniu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej RDOŚ w Poznaniu z 16 listopada 2012 r., bowiem nie zaistniały przesłanki wznowieniowe wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. T. S. złożył odwołanie od ww. decyzji. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z 16 lutego 2022 r. ., znak: DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.243.2018.mk.32 utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 18 maja 2018 r. Organ w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że w 2014 r. w toku pozostawały dwa odrębne postępowania wznowieniowe dotyczące tego samego przedmiotu, jednak różniące się zakresem przeprowadzanych analiz, stosownie do przesłanek, które legły u podstawy ich wznowienia oraz tych, które w ich toku podniosły strony. Wskutek zaistniałych okoliczności, powstałych po wydaniu orzeczeń sądowych, RDOS w Poznaniu decyzją z 27 grudnia 2016 r., znak: WOO-11.4200.6.2013.JC, na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, GDOS decyzją z 27 grudnia 2016 r., znak: DOOS- dśI.4200.2.2017.ADK, uchylił powyższe orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zwracając uwagę, że postępowanie wznowione w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie było przedmiotem wyroków sądów administracyjnych i niesłusznie je umorzono. RDOŚ w Poznaniu w sposób nieuprawniony przeniósł wskazania wynikające z powyższych orzeczeń sądów administracyjnych na grunt sprawy wznowionej z urzędu. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania wznowieniowego, jak również w odwołaniu T. S. powołując się na definicję drogi próbował dowieść, że przebudowa linii elektroenergetycznej usytuowanej poza pasem drogowym nie jest jej częścią a w związku z tym RDOŚ w Poznaniu dokonując zmiany decyzji w 2012 r. powinien zbadać zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z mpzp. Skarżący przywołał § 11 pkt 11) ppkt a) Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] stycznia 2010 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, kierując się wytycznymi zawartymi w przywołanych powyżej wyrokach, tj.: wyroku WSA w Warszawie z 6 października 2014 r. oraz wyroku NSA z 25 października 2016 r., postanowieniem z 19 października 2017 r., znak:WOO-II.4200.6.2013.JC, RDOŚ w Poznaniu odmówił wznowienia postępowania z wniosku T. S. w oparciu o przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem nie zostały spełnione wymogi formalne dochowania miesięcznego terminu na złożenie wniosku określonego w art. 148 § 2 Kpa. Natomiast postępowanie wznowione przez RDOŚ w Poznaniu z urzędu postanowieniem z 9 lipca 2014 r. zostało zakończone decyzją z 18 maja 2018 r., znak: WOP.050.32.2017.AG.23, która jest przedmiotem kontroli GDOŚ. Dalej organ wyjaśnił, że podstawę wznowienia postępowania z urzędu przez RDOŚ w Poznaniu stanowiły informacje zawarte w piśmie P. B. i M. B. z 27 maja 2013 r., w którym zwrócono uwagę na sprzeczność lokalizacji linii elektroenergetycznej 110 kV z obowiązującym mpzp. Strony te nie wskazały konkretnie na przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, jednakże podniosły, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 16 listopada 2012 r. pominięta została okoliczność, że na działce o nr. ewid. [...] obręb [...] w gm. [...] oraz sąsiadującej z nią działce o nr. ewid. [...] znajdują się: hala usługowo-warsztatowa oraz budynek mieszkalny. Powyższe, ich zdaniem, miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją, bowiem objęty nią przebieg linii elektroenergetycznej koliduje z wspomnianymi budynkami, przez co jest niezgodny z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren przeznaczony pod budowę skrzyżowania drogi gminnej z projektowaną lokalizacją obwodnicy dla miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej na gruntach wsi [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr [...] poz. [...]). Organ odwoławczy podkreślił, że strony w swoim wystąpieniu powołały się na okoliczność faktyczną a nie nowy dowód w sprawie, wobec czego analizie poddana została wyłącznie określona przez strony okoliczność faktyczna. W rozumieniu stron, okoliczność faktyczną wskazaną jako podstawę wznowienia stanowiła kolizja linii elektroenergetycznej, przebudowywanej w ramach realizacji przedmiotowej drogi, z budynkiem mieszkalnym i halą usługowo-warsztatową, a w konsekwencji niezgodność planowanej inwestycji w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dokonując oceny niezbędnych elementów charakteryzujących okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wskazał, że kolizja linii elektroenergetycznej z halą i budynkiem mieszkalnym jest nową okolicznością, bowiem została zgłoszona przez stronę dopiero na etapie wznowionego postępowania. Jest to również okoliczność nieznana RDOŚ w Poznaniu na dzień orzekania w przedmiocie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. na dzień 16 listopada 2012 r., bowiem w aktach sprawy nie było wzmianki ani o hali usługowo-warsztatowej ani o budynku mieszkalnym. Także na kopiach map ewidencyjnych stanowiących podstawę orzekania, ww. budynki nie zostały w żaden sposób uwidocznione. Z kolei decyzje o pozwoleniu na użytkowanie ww. budynków zostały złożone do akt sprawy już po wydaniu ostatecznej decyzji RDOŚ w Poznaniu z 16 listopada 2012 r., znak: WOO-II.4200.16.2012.JC. Jest to okoliczność, która częściowo istniała w dniu wydania decyzji z 16 listopada 2012 r., bowiem budynek mieszkalny został oddany do użytkowania 21 maja 2012 r. Z kolei hala usługowo-warsztatowa została oddana do użytkowania 16 sierpnia 2013 r., co potwierdza kopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Tomyślu z 16 sierpnia 2013 r., znak: PINB.73532.46.2013.WŁ. W ocenie organu jednak, przywołana jako podstawa wznowienia postępowania okoliczność, nie jest okolicznością istotną. Aby mogła być za taką uznana, jej wystąpienie musiałoby spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, albo nie doszłoby w ogóle do konkretyzacji normy materialnej. Wyjaśniając powyższe stanowisko, GDOŚ podkreślił, że organ właściwy do zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227, ze zm.), dalej ustawa ooś, w związku z art. 8 ustawy z 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, obowiązany był do oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp. Jednak obowiązek ten nie dotyczył m. in. dróg publicznych. W związku z powyższym na podstawie art. 74 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś inwestor nie miał również obowiązku załączenia do wniosku o wydanie decyzji wypisu i wyrysu z mpzp, jeżeli plan ten został uchwalony albo informacji o jego braku. Odnosząc się do podnoszonych przez strony zarzutów organ zaznaczył, że decyzja GDOŚ z 26 marca 2014., znak: DOOŚ-oaI.4200.4.2013.mko.10, do której odwołuje się T. S., została wydana w ramach odrębnego postępowania wznowieniowego. W wyniku kontroli sądowej decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego (wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2014 r., wyrok NSA z 25 października 2016 r.), ponieważ wznowienie postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa było niedopuszczalne z powodu braku spełnienia wymogów formalnych. Zatem ustalenia uchylonej przez sąd decyzji GDOS nie były wiążące dla RDOŚ w Poznaniu przy wydawaniu skarżonej decyzji. GDOŚ odniósł się także do argumentów odnoszących się do oddziaływania linii elektroenergetycznej na budynki zlokalizowane na działce nr [...] oraz pomiaru poziomów pól elektroenergetycznych. Dalej organ odniósł się do uwag pana T. S. dotyczących wystąpienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, tj. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego zgłoszone pismem z 22 marca 2018 r.). T. S. podnosząc zarzut fałszywości dowodów nie wskazał prawomocnego orzeczenia, które stwierdza fałsz któregokolwiek z dowodów, na których oparto decyzję RDOŚ w Poznaniu z 16 listopada 2012 r. Nie zachodzą w sprawie też wyjątki, o których mowa w art. 145 § 2 k.p.a., bo z akt sprawy nie wynika, by "fałszerstwo" było obiektywnie "oczywiste", a wznowienie postępowania niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego. Wyjaśnienia i dokumenty, na które powołuje się T. S. przedkładane przez inwestora, nie był przedkładane do RDOŚ w Poznaniu w trakcie postępowania związanego ze zmianą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w 2012 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GDOŚ z 16 lutego 2022 r. wniósł T. S., zaskarżając ją w całości. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w odpowiedniej instancji; 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący w punktach przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w związku z bardzo przewlekłym i długotrwałym postępowaniu, w którym zostały ujawnione liczne dowody i przesłanki, wskazujące na możliwość wadliwego wydania poszczególnych decyzji w przedmiotowej sprawie, a także możliwość naruszenia prze RDOŚ i/lub GDOŚ przepisów ujętych w art 36 oraz art 49 k.p.a., jak również art. 74 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie. Organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając to na względzie, Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – i doszedł do przekonania, że skarga T. S. jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie, a Sąd, działając z urzędu, nie stwierdził istnienia wad kontrolowanego postępowania administracyjnego, które powinny skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Sąd przyjął przy tym za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie. Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 16 lutego 2022 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.243.2018.mk.32, którą utrzymano w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 18 maja 2018 r., znak: WOP.050.32.2017.AG.23, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 16 listopada 2012 r., znak: WOO-11.4200.16.2012.JC, zmieniającej decyzję własną z 6 lipca 2010 r., znak: RDOŚ-30-OO.II-66191-8/08/jc o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "budowie obwodnicy . w ciągu drogi wojewódzkiej nr . w zakresie usunięcia kolizji z linią wysokiego napięcia oraz gazociągiem wysokiego ciśnienia". Na wstępie nadmienić należy, że wznowienie postępowania to instytucja mająca na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba taka zachodzi, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Wniesienie podania przez stronę nie wszczyna jednak automatycznie postępowania wznowieniowego. Uruchamia ono bowiem jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy nie zachodzą przedmiotowe lub podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia postępowania, oraz zbadanie terminowości wniesienia podania. Jeżeli wstępna weryfikacja wykazała, że warunki formalne wniosku tego rodzaju zostały spełnione, organ wydaje wówczas postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której wzruszenia domaga się strona. Postanowienie takie skutkuje przejściem do drugiej fazy postępowania, mającej na celu przeprowadzenie przez właściwy organ ustaleń w zakresie przyczyn wznowienia, a następnie wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do regulacji zawartej Kodeksie postępowania administracyjnego, podstawą wznowienia postępowania mogą być następujące przesłanki: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak wynika z akt sprawy w niniejszej sprawie przyczyną wznowienia postępowania było wskazanie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Okoliczność taką zaś – jak wynika z wniosku o wznowienie postępowania – stanowiła kolizja linii elektroenergetycznej, przebudowywanej w ramach realizacji przedmiotowej drogi, z budynkiem mieszkalnym i halą usługowo-warsztatową, a w konsekwencji niezgodność planowanej inwestycji w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Drugą przesłanką wznowieniową był fakt, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – przesłanka uregulowana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy rozpatrując sprawę w zakresie wznowienia wnikliwie zbadały czy w sprawie niniejszej istotnie powołane podstawy wznowienia postępowania zaistniały. W odniesieniu do ujawnienia nowych istotnych dla sprawy okoliczności, organy wyjaśniły że wynikający z art. 80 ust. 2 ustawy ooś obowiązek oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp, nie dotyczy dróg publicznych oraz wszelkich zamierzeń, które dotyczą realizacji inwestycji drogowej. W związku z powyższym na podstawie art. 74 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś inwestor w rozpoznanej sprawie nie miał obowiązku załączenia do wniosku o wydanie decyzji wypisu i wyrysu z mpzp, jeżeli plan ten został uchwalony albo informacji o jego braku, zaś organ nie był zobligowany badać zgodności projektowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu. Zdaniem organu odwoławczego zatem powołana we wniosku o wznowienie okoliczność, nie może być uznana za okoliczność istotną. Jej wystąpienie nie może bowiem spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, albo że nie doszłoby w ogóle do konkretyzacji normy materialnej. Sąd w pełni pogląd powyższy podziela. Wobec nie zawarcia w skardze szerszej polemiki z tym stanowiskiem, Sąd nie dostrzegł z urzędu konieczności rozwijania tej kwestii. Jeśli chodzi o drugą podstawę wznowienia przywołaną w toku postępowania, tj. twierdzenia, że dowody w oparciu o które wydana została decyzja, której postępowanie o wznowienie dotyczy, okazały się fałszywe, to Sąd wyjaśnia, że co do zasady, fałsz dowodu powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałszerstwo dowodów. Od zasady, że fałsz dowodu powinien być wykazany orzeczeniem sądu, istnieją jednak wyjątek, gdy kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki – oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu oraz niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć. Przy czym korzystanie z tego wyjątku wymaga zachowania dużej ostrożności, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowionego zapadnie wyrok sądu wykluczający fałszywość dowodu. Stąd też oczywistość fałszerstwa musi być możliwa do stwierdzenia bez przeprowadzania dodatkowych dowodów. Co więcej, fałszerstwo musi dotyczyć dowodu istotnego, a więc takiego, który miał wpływ na wynik sprawy i musi być na etapie wszczęcia postępowania wznowieniowego oczywiste, a ponadto wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony wskazanych dóbr. Nie jest przedmiotem sporu, że Skarżący dotychczas nie przedstawił prawomocnego orzeczenia sądu lub innego właściwego organu, stwierdzającego fałszerstwo dowodów w oparciu, o które wydano decyzję środowiskową. Nadto organy nie stwierdziły, aby dowodom można było przypisać bezsporne, pewne i niebudzące jakichkolwiek wątpliwości fałszerstwo. Zasadnie zatem stwierdziły, że brak jest podstaw do uznania, że przywołana przesłanka wystąpiła. Odnosząc się do przywołanego w ostatnim akapicie skargi naruszenie przepisów art. 36 i 49 kpa, Sąd wskazuje, że nawet jeżeli takie naruszenie miałoby miejsce (zarzut nie został w żaden sposób rozwinięty), to nie może wpływać na uznanie skargi za zasadnej. Kontrolowana decyzja bowiem odpowiada prawu. Również przywołany w ostatnim akapicie skargi zarzut naruszenia art. 74 ustawy ooś nie został uzasadniony, stąd Sąd – nie dostrzegając z urzędu takiego naruszenia – pozostawił ten zarzut bez rozwinięcia. Konkludując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło