IV SA/Wa 778/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. I. W dniu 20 maja 2013 r. skarżąca J. W. (dalej "wnioskodawczyni") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jest stroną wielu postępowań sądowoadministracyjnych, co powoduje dla niej liczne koszty. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3.239,53 zł. Majątek obejmuje mieszkanie o powierzchni 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947-48 r., dwie działki o łącznej powierzchni 0,35 ha. Miesięczne wydatki poniesione w kwietniu, wskazane przez skarżącą, to: czynsz (520,28 zł), telefon (250,93 zł), energia elektryczna (72 zł), leki (266,76 zł), składki PZU (112,17 zł), Internet (111 zł), ksero (85,73 zł), znaczki pocztowe (25,8 zł), kredyt (710,83 zł), usługi bankowe (8,86 zł), "życie" i środki czystości, fryzjer oraz kosmetyki i inne (1200 zł). Ponadto wnioskodawczyni podała, że ona i jej mąż są osobami schorowanymi (inwalidztwo II grupy). Czasami zmuszeni są wynajmować do cięższych prac osoby trzecie. Wskazała także, ponosi wysokie koszty prowadzenie wielu postępowań administracyjnych i sądowych. Spłaciła kredyt dotychczasowy, aby móc uzyskać w przyszłości kolejny oraz, że w maju nie pojawią się wydatki na składki ubezpieczeniowe, opłaty za Internet i kredyt, natomiast pojawi się podatek za działkę, spłata długu, wpisy sądowe, opłacenie skopania działki, podwyżka czynszu i dopłata za gaz oraz koszty podróży na wieś. II. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. W. przyznania prawa pomocy. III. Od powyższego postanowienia wnioskodawczyni wniosła sprzeciw. W treści sprzeciwu wnioskodawczyni wskazała, że przejawia dobrą wolę, gdyż, w ramach swoich możliwości, wpłaciła wpis sądowy w kwocie 200 zł w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 809/13, oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Wnioskodawczyni podała również, że wydatki jej rodziny w maju 2013 r. kształtowały się następująco: czynsz (528,31 zł), telefon (234,11zł), energia elektryczna (72 zł), lekarstwa (289,36 zł), usługi pocztowe (37 zł), ksero (126,08 zł), opłata za działkę pracowniczą w ogrodzie działkowym (290,40 zł), wpisy sądowe z opłatą pocztową (305 zł), "życie", środki czystości, kosmetyki, fryzjer i drobne artykuły odzieżowe (1150 zł). Ogółem daje to 3.032,26 zł. Faktyczne dochody rodziny wnioskodawczyni wynoszą zaś 3.039,03 zł. W rodzinie cztery osoby są bezrobotne. W lipcu sytuacja wnioskodawczyni nie ulegnie poprawie, z uwagi na konieczność poniesienia wydatków na składki ubezpieczeniowe (112 zł), Internet (111 zł), wyjazd na rozprawę do NSA wraz z opiekunem (100 zł). Ponadto, skarżąca była zmuszona kupić nową drukarkę (379 zł). Wnioskodawczyni podkreśliła, że wydatki związane z kserowaniem i prowadzeniem korespondencji wynikają z faktu, że wnioskodawczyni jest stroną licznych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Z zasiłku pielęgnacyjnego męża (203,50 zł) pokrywane są koszty rehabilitacji i zakup sprzętu rehabilitacyjnego (mąż po urazie kręgosłupa). Wnioskodawczyni podkreśliła, że nie mogła w przeszłości gromadzić środków na prowadzenie postępowań, gdyż nie przewidziała tej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego – w niniejszej sprawie jest to postanowienie z dnia 18 czerwca 2013 r. Jest ono traktowane, pod względem skutków prawnych, jako nieistniejące. V. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym Sąd przyznaje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. VI. W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że pomimo regularnych dochodów z tytułu emerytur nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości 3239,53 zł. Opłaty bieżące co miesięczne, na które składają się czynsz, energia elektryczna, telefon, gaz, opał, lekarstwa, wynoszą około 1.125 zł. Wydatki "na życie" oraz na środki czystości, kosmetyki, drobne artykuły odzieżowe wynoszą ok. 1150 zł. Skarżąca wskazuje również dodatkowe wydatki związane z toczącymi się sprawami administracyjnymi i sądowymi (wpisy sądowe, koszty korespondencji, koszty ksero). Mąż wnioskodawczyni korzysta z odpłatnej rehabilitacji. Ponadto wnioskodawczyni ponosi dodatkowe wydatki: składki ubezpieczeniowe, Internet, opłata za działkę pracowniczą itd. Biorąc pod uwagę stałe miesięczne wydatki rodziny oraz sytuację życiową i rodzinną wnioskodawczyni (mąż po urazie kręgosłupa, korzystający z co miesięcznej rehabilitacji oraz fakt, że w rodzinie 4 osoby są osobami bezrobotnymi), Sąd uznał, że dane wskazane w formularzu i sprzeciwie są wiarygodne i potwierdzają, że miesięczne dochody wnioskodawczyni są konsumowane w całości, co nie pozwoli skarżącej na pokrycie kosztów postępowania. VII. W świetle powyższego, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.