IV SA/Wa 78/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-19

Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Falkiewicz – Kluj, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie ocenić zgodność projektowanej inwestycji z przepisami o ochronie przyrody w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, czy też wymaga to uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest upoważniony do samodzielnej oceny zgodności projektowanej inwestycji z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony przyrody. W przypadku obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Organ ten powinien ocenić pozostałe wymogi z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a dopiero w przypadku ich spełnienia, skierować projekt decyzji do uzgodnienia z właściwym organem ochrony przyrody.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących ochrony przyrody (lokalizacja w pasie 100 m od rzeki i zbiornika wodnego) oraz brak umowy z dostawcą energii elektrycznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że naruszenie przepisów o ochronie przyrody wyklucza możliwość wydania pozytywnej decyzji, a kwestia dostaw energii elektrycznej jest bez znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organ odwoławczy nie miał kompetencji do samodzielnej oceny zgodności z przepisami o ochronie przyrody i pominął inne istotne przesłanki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant referent stażysta Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A.B. i W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2016 roku, nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A.B. i W.B. solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 78/17 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania W. B. i A. B. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2016r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] gm. [...]. Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. W dniu [...].06.2016r. W. i A. B. złożyli wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce nr ew. [...] we wsi [...] przy ul. [...] w gminie [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2016r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji budowlanej wskazując w uzasadnieniu, że nie jest spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Cała działka nr ew. [...] położona we wsi [...] gm. [...], a tym samym miejsce planowanej inwestycji, znajduje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego, który ze względu ma wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe Lasów [...], obejmuje obszar chroniony. Obowiązującym aktem prawnym dla [...] Parku Krajobrazowego jest Rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego oraz [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Projektowana budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] zlokalizowana jest w odległościach mniejszych niż 100 m od zbiorników wodnych zaznaczonych na mapie kolorem żółtym i oznaczonych symbolem "WS" oraz rzeki [...], co narusza zapis Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. w zakresie określonym w art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym § 3 ust. 1 stanowi, że: "w Parku zakazuje się budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej". Ponadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że inwestor przedstawił jedynie oświadczenie o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej od [...] S.A., a nie umowę co skutkuje nie spełnieniem warunku zawartego w art. 61 ust. 5 ww. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. i A. B. podnosząc, że odległość od rzeki [...] mniejsza niż wymagane 100 m, dotyczy tylko części działki nr [...], gdyż pozostała część działki spełnia ten warunek, odległość 100 m od innego zbiornika wodnego znajdującego się na działce sąsiedniej, skarżący wskazali, że nie jest to zbiornik naturalny, a zagłębienie z wodą powstałe w ostatnich latach na skutek nielegalnego wybierania piasku przez sąsiadów. Zagłębienie powstało w wyniku nielegalnego działania człowieka z naruszeniem prawa i nie powinno być powodem wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło, że odwołanie nie może zostać uwzględnione. Organ wskazał, że art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy przestrzeni pozbawionych planu miejscowego możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w pkt 1-5. Za przepis odrębny, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uznać powołany w decyzji organu I instancji § 3 ust. 1 Rozporządzenia Wojewody [...] z dnia 4 kwietnia 2005r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, w którym podano, że "1. W Parku zakazuje się: (...) 7) budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej; (...)". Organ wyjaśnił, że z map stanowiących załączniki do zaskarżonej decyzji wynika, że 100 m od rzeki [...] obejmuje pas działki nr [...] o szerokości ok. 24 m, zaś pas możliwy do zagospodarowania to ok. 12 m. Natomiast odległość 100 m od zbiornika położonego na działkach nr ew. [...], [...] i [...] obejmuje niemal całą działkę [...] (poza małym fragmentem na boku działki oznaczonym literami AD). Odnosząc się do zarzutu, że nielegalne wydobywanie piasku spowodowało powstanie zbiornika wodnego organ odwoławczy wskazał, że z map stanowiących załączniki do decyzji wynika, że zbiornik wodny na działkach nr ew. [...], [...] i [...] został ujęty w ewidencji gruntów o oznaczony symbolem "ws". Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów. Natomiast wydana decyzja musi uwzględniać dane zawarte w tej ewidencji. Odnosząc się do drugiego powodu wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy - brak umowy z [...] o dostawie energii elektrycznej, Kolegium uznało, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. Sam bowiem fakt usytuowania działki w zasięgu 100 m od linii rzek, jezior i innych zbiorników wodnych powoduje brak możliwości ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z powyższych względów organ uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 199 ze zm.), co z kolei uzasadniało konieczność zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. B. i W. B. zarzucając, że nie uwzględniono przy rozstrzygnięciu sprawy, iż zbiornik wodny na sąsiednich działkach nie jest zagłębieniem naturalnym, a zagłębieniem powstałym na skutek nielegalnej działalności człowieka. Wskazali, że nie wolno traktować każdego zagłębienia w ziemi jako zbiornika wodnego zasługującego na szczególną ochronę prawną. W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2017r. stanowiącym uzupełnienie skargi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucili, że: - zarówno zaskarżona decyzja, jak też utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm., zwana dalej u.p.z.p). Organ I instancji nie mógł wydać decyzji o warunkach zabudowy bez uprzedniego przeprowadzenia uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w trybie określonym w art. 53 u.p.z.p. W szczególności, organ ten nie mógł wypowiedzieć się samodzielnie, bez uprzedniego przeprowadzenia takiego uzgodnienia, co do rzeczywistego charakteru prawnego zbiornika wodnego, a w dalszej konsekwencji nie mógł bez takiego uzgodnienia zastosować przepisu art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774). Z kolei utrzymanie przez SKO w [...] w mocy decyzji organu I instancji dotkniętej tak istotną wadą prawną prowadzi bezpośrednio do wadliwości decyzji organu II instancji skutkującej koniecznością jej uchylenia przez Wysoki Sąd. Ten sam zarzut dotyczy oceny usytuowania inwestycji od rzeki [...], przy czym organ I instancji dodatkowo w sposób niezgodny z własnymi ustaleniami uznał, że odmowa ustalenia warunków zabudowy dotyczy całej działki w granicach oznaczonych literami ABCD-A, podczas gdy odległości inwestycji w pasie ochronnym liczonym od rzeki [...] dotyczy tylko części działki (vide zał nr 1. do Dec. Organu I instancji - mapa zasadnicza skala 1:1000), co powinno przełożyć się na wprowadzenie do decyzji określonych warunków. Nie powinno zaś prowadzić do wydania decyzji w całości niekorzystnej (negatywnej) dla wnioskodawców (skarżących). Niezależnie od powyższego skarżący podnoszą, że także i w tym zakresie decyzja jest wadliwa, ponieważ kwestia oceny istnienia pasa ochronnego liczonego od granicy linii brzegowej rzeki [...] winna być, wobec kategorycznego brzmienia przepisu art. 53 ust. 4 i art. 60 ust. 1 u.p.z.p [decyzje(".) wydaje się po uzgodnieniu (...)], przedmiotem uprzedniego uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a brak takiego uzgodnienia każdorazowo prowadzi do wadliwości wydanej decyzji, - decyzja organu I instancji oraz zaskarżona decyzja SKO w [...] zostały wydane nie tylko z naruszeniem jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady prawdy materialnej (obiektywnej), lecz również z naruszeniem konstytucyjnej zasad proporcjonalności i zasady praworządności. Zaskarżonym decyzjom zarzucili zatem naruszenie art. 7, 77 i art. 80 kpa w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) stosowanym w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774) oraz zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) stosowanym w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774) oraz samoistnie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Wskazali, że z zasady proporcjonalności wynika konieczność oceny stosowania zakazów ograniczających prawo własności nieruchomości w odniesieniu do zakresu ewentualnych zmian w środowisku. Taka ocena jest elementem ważenia wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06 września 2012 r., sygn. akt II OSK 217/12, Legalis nr 779892, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organy administracji publicznej obydwu instancji uchybiły powyższej zasadzie, nie wyważyły wykonywania prawa własności przez skarżących i stopnia ograniczenia tego prawa i zakresu ograniczenia tego prawa przez istniejąca ochronę. Tym samym organy te odstąpiły od zastosowania zasady proporcjonalności. Świadczą o tym uzasadnienia decyzji organu I i II instancji, z których wynika, iż organy te skupiły się jedynie na formalnym aspekcie istnienia zbiornika wodnego oraz przebiegu rzeki [...] - samym naniesieniu powyższych obiektów na mapę zasadniczą i ewidencję gruntów bez uzgodnienia ww. okoliczności z właściwym organem (regionalnym dyrektorem ochrony środowiska). W odniesieniu zaś do odległości usytuowania inwestycji od zbiornika wodnego organy pominęły nadto okoliczność, iż, wg mapy zasadniczej, w pasie szerokości mniejszej niż 100 m od linii brzegu tego zbiornika znajdują się już obiekty budowlane (na działce o nr [...] i [...] - budynek gospodarczy oraz na działce [...] i [...] - budynek mieszkalny), a zatem na potrzeby postępowania administracyjnego konieczne było ustalenie, czy obiekty te wzniesiono już w czasie istnienia zbiornika wodnego, czy też przed jego powstaniem. Jest to okoliczność istotna również z punktu widzenia obowiązywania zasady praworządności w aspekcie zasady równości obywatela do korzystania z tych samych uprawnień w tym samym stanie faktycznym. Nie do przyjęcia jest bowiem taka sytuacja, w której właściciel innej działki sąsiedniej (i to choćby ten sam właściciel) uzyskuje uprawnienie, a właściciel innej działki w granicach działania tego samego przepisu uzyskuje decyzję odmowną (odmawia mu się skorzystania z tych samych uprawnień). W niniejszej sprawie skarżący już w toku postępowania administracyjnego podnosili, że widniejący na mapie zasadniczej zbiornik powstał w wyniku działania człowieka, a mianowicie w wyniku nielegalnego wybierania piasku przez właściciela działek, na których zbiornik ten jest usytuowany. Właściciel ten (J. D.) prowadził produkcję materiałów budowlanych i pozyskiwał z działki na ten cel kopaliny. Oznacza to, że organy obydwu instancji, bez wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, objęły ochroną właściwą dla parku krajobrazowego zbiornik wodny, którego powstanie nastąpiło z rażącym naruszeniem wówczas obowiązującego rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...], poz. [...]). W ten sposób organy administracji publicznej, wbrew zasadzie praworządności, dały prymat ochrony prawnej bezprawiu kosztem uzasadnionych i prawnie dopuszczalnych interesów skarżących, - decyzja organu I instancji została wydana także z naruszeniem art. 8 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa oraz w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 3 i art. 61 ust. 5 u.p.z.p. poprzez skierowanie do inwestorów wezwania z dnia 16 czerwca 2016 r. do wykazania przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., w sytuacji gdy organ ten od początku uznawał, że wydanie pozytywnej dla inwestorów decyzji jest niemożliwe z uwagi na brak ustawowej przesłanki pozytywnej określonej w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Zasadność tego zarzutu wynika z kolei wprost z uzasadnienia decyzji organu II instancji, który stwierdził, że okoliczność ta (brak umowy z [...] o dostawie energii elektrycznej) pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie (vide uzasadnienie decyzji SKO - str. 3, 4 akapit od dołu). Wynika z tego, że poprzez tego rodzaju wezwanie inwestorzy zostali wprowadzeni w błąd co do rzeczywistych kierunków prowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Inwestorzy (skarżący), poprzez taki sposób prowadzenia postępowania, zostali pozbawieni też możliwości wypowiedzenia się przed organem I instancji co do rzekomego istnienia negatywnej przesłanki z art. 61 us. 1 pkt 5 u.p.z.p. w części dotyczącej pasa ochronnego liczonego od zbiornika wodnego i rzeki [...]. W sposób oczywisty doszło zatem do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Utrzymanie zaś decyzji organu I instancji przez SKO w [...] oznacza, że, wbrew treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, jak też przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, co powoduje, że rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji jest przedwczesne. Organ odwoławczy pominął ustawowy wymóg oceny zgodności projektowanej inwestycji z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody w przypadku jej usytuowania w obszarze parku krajobrazowego przez wyspecjalizowany organ, którym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że według art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Brak spełnienia więc któregokolwiek z tych warunków powoduje konieczność odmowy uwzględnienia wniosku i jednocześnie brak potrzeby rozważania pozostałych przesłanek. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy jednak niesłusznie ocenił, że skoro projektowana inwestycja powoduje naruszenie przepisu prawa miejscowego z zakresu ochrony przyrody, a więc § 3 ust. 1 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. i tak nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, a zatem druga z przesłanek, a więc zapewnienie uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie sądu nie ma racji organ odwoławczy, bowiem zważywszy na treść art. 53 ust. 4 pkt 8 wskazanej ustawy nie może samodzielnie dokonać oceny zgodności projektowanej inwestycji z przepisami odrębnymi z zakresu ochrony przyrody, mimo że art. 61 ust. 1 pkt 5 upoważnia organ do oceny zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi. Niewątpliwie do przepisów odrębnych należą regulacje dotyczące m.in. ochrony przyrody. Należy zauważyć jednak, że stosownie do treści art. 64 ust. 1 w/w ustawy przepisy art. 53 ust. 3 – 5a stosuje się do decyzji o warunkach zabudowy odpowiednio. Z regulacji art. 53 ust. 4 ustawy wynika, że decyzje w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody innych, niż położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny, wydaje się między innymi po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., a stanowisko właściwego organu jest wymogiem koniecznym do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy (art. 60 ust. 1 ustawy). Nie ma więc wątpliwości, że w przypadku negatywnego stanowiska organu właściwego do wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności projektowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody, organ główny związany tym stanowiskiem, byłby upoważniony do wydania decyzji odmownej ze względu na brak zgodności zamierzenia z przepisami odrębnymi. Wskazana regulacja art. 61 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy nie upoważnia jednak organu do samodzielnego zajmowania stanowiska w przedmiocie niezgodności zamierzenia z przepisami ochrony przyrody. Oznacza to więc, że organ główny prowadzący postępowanie o ustalenie warunków zabudowy zobowiązany jest do samodzielnej oceny wszystkich pozostałych wymogów wynikających z art. 61 ust. 1 ustawy, a w przypadku oceny że nie zachodzą w tym zakresie żadne przeszkody, do skierowania projektu decyzji do właściwego organu w celu oceny zgodności z przepisami odrębnymi dotyczącymi ochrony przyrody. W przedmiotowej sprawie zatem organ odwoławczy zobowiązany był ocenić czy spełnione są wszystkie inne wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy. Nie był więc uprawniony do pominięcia dokonania oceny zagwarantowania przez wnioskodawcę infrastruktury technicznej dla zamierzenia budowlanego. Dopiero niebudzące wątpliwości wyjaśnienie, że ta przesłanka nie została przez inwestora spełniona uprawniałoby organ do oceny, że decyzja organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy jest prawidłowa, jak też że wobec zaistnienia jednej z przesłanek negatywnych wykluczających ustalenie warunków zabudowy, nie jest już konieczne ustalanie czy spełniony jest warunek zgodności z przepisami odrębnymi. Tym samym, że nie jest konieczne przedstawianie projektu decyzji do uzgodnienia przez organ właściwy z zakresu przepisów odrębnych dotyczących ochrony przyrody. Organ odwoławczy nie powinien więc w tym postępowaniu dokonywać samodzielnej oceny naruszenia zakazu wynikającego ze wskazanego § 3 ust. 1 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. ze względu na usytuowanie projektowanej inwestycji w pasie ochronnym 100m od rzeki [...] i zbiornika położonego na działkach sąsiednich, a ujętego w ewidencji gruntów (oznaczonego symbolem ws). Na marginesie tylko sąd wskazuje, że dokonana przez organ ocena jest niezwykle powierzchowna i opiera się wyłącznie na ustaleniu figurowania zbiornika wodnego w ewidencji gruntów, a to z pewnością nie jest wystarczającą przesłanką do oceny, że dany zbiornik jest tym, który zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu ochrony przyrody, a więc ustawy o ochronie przyrody i przepisami prawa miejscowego podlega ochronie ze względu na cele które w wyniku wprowadzonych zakazów mają zostać zrealizowane dla tej formy ochrony. Organ odwoławczy nie tylko nie wypowiedział się co do zakresu, który powinien był ocenić, ale nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalił obowiązującego w dacie wydania decyzji stanu faktycznego, naruszając wskazane wyżej przepisy prawa procesowego. W ocenie sądu organ odwoławczy naruszył dodatkowo także art. 10 kpa, gdyż nie poinformował strony o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, w sytuacji gdy z treści odwołania wiedział, że stan faktyczny już uległ zmianie, bowiem inwestor wystąpił do przedsiębiorstwa energetycznego o zawarcie umowy gwarantującej dostawę energii elektrycznej dla planowanej inwestycji. Organ posiadając taką informację po pierwsze nie wyznaczył stronie terminu do złożenia umowy, który uwzględniałby termin narzucony stronie przez przedsiębiorstwo, po drugie nie uprzedził że zamierza wydać decyzję na podstawie dotychczasowego, a więc niepełnego materiału dowodowego. Uniemożliwiło to stronie podjęcie działań zmierzających do pozyskania od przedsiębiorstwa energetycznego umowy i złożenia do akt sprawy przed wydaniem decyzji, co w ocenie sądu było niewątpliwie możliwe. Wynika to przede wszystkim z samej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która została zawarta w dniu [...] października 2016r., choć przez inwestora została podpisana już w dniu [...] października 2016r., a warunki techniczne przyłączenia stanowiące podstawę zawarcia tej umowy zostały określone znacznie wcześniej, bo w dniu [...] października 2016r. Oznacza to, że przedsiębiorstwo energetyczne określając w dniu [...] października 2016r. warunki techniczne przyłączenia planowanej inwestycji, już wówczas zobowiązywało się do zagwarantowania niezbędnej infrastruktury. Tym samym organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co jak wskazano miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na przedwczesne rozstrzygnięcie o naruszeniu przepisów odrębnych i braku przesłanek do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy sąd nie dokonywał oceny zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów odrębnych regulujących kwestie ochrony przyrody na obszarze parku krajobrazowego, a także naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących o naruszeniu przez organ I instancji przepisu prawa procesowego tj. art. 64 § 2 kpa, gdyż wezwanie do uzupełnienia materiału dowodowego o wymagany przez przepis prawa dokument nie może wprowadzać wnioskodawcy w błąd. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną, zgromadzi materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a więc oceny czy spełnione są warunki określone w art. 61 ust. 1 w/w ustawy do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w tym umowę o przyłączenie planowanej inwestycji do sieci energetycznej, a w przypadku pozytywnych ustaleń zwróci się do właściwego organu o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgodności projektowanej decyzji z odrębnymi przepisami dotyczącymi ochrony przyrody. Z uwagi na to, że dostrzeżone naruszenia przepisów postępowania wymagają uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie dokonania ponownej jego oceny, według zaleceń określonych szczegółowo powyżej, w tym ewentualnego skierowania projektu decyzji do uzgodnienia przez właściwy organ, zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (art. 15 K.p.a.), skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu. Z względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło