IV SA/Wa 783/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. B. (dalej także jako: "skarżąca") na postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej jako: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), którym to postanowieniem ww. organ po rozpoznaniu zażalenia A. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016r. znak : [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym – utrzymał ostatnio wymienione postanowienie w mocy. Zaskarżone orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach : Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. znak : [...], udzielił zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej pn. "Budowa węzła drogowego na skrzyżowaniu drogi krajowej nr [...] z drogą wojewódzką nr [...] wraz z budową skrzyżowania drogi krajowej nr [...] z drogą wojewódzką i powiatową nr [...] oraz rozbudową drogi krajowej nr [...] na długości 66,90 m wraz z budową nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] o długości 160,25 m i rozbudową drogi wojewódzkiej na długości 120 m, w miejscowościach : P. i S., gmina P., powiat [...], województwo [...] oraz nadal jej rygor natychmiastowej wykonalności. Upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. znak [...], Wojewoda [...] wezwał A. B. do opróżnienia i wydania - w terminie 7 dni od otrzymania upomnienia – nieruchomości gruntowej położonej w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb S., jednostka ewidencyjna P., stosownie do decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2016r. Wobec niewykonania powyższego obowiązku, Wojewoda [...] w dniu [...] maja 2016r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz wydał postanowienie znak [...] wzywające A. B. do wykonania obowiązku polegającego na opróżnieniu i wydaniu nieruchomości gruntowej położonej w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb S., jednostka ewidencyjna P., w terminie do [...] czerwca 2016r., do godz. 12.00, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego oraz do uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wys. 6,80 zł. Pismem z dnia 6 czerwca 2016r. skarżąca zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc : - błąd co do osoby zobowiązanego ( art. 33 § 1 pkt 4 w zw. z art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) wyrażający się w tym, że organ egzekucyjny wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne względem wybranych zobowiązanych, z pominięciem pozostałych, co jej zdaniem jest niedopuszczalne w przypadku przymusowej realizacji obowiązku wydania nieruchomości, gdy zachodzi wielość współwłaścicieli i współuczestnictwo materialne między tymi osobami. - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym ( art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) polegająca na tym, że przymusowa realizacja obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może być prowadzona bez naruszenia postanowienia o zabezpieczeniu wydanego w dniu [...] marca 2016r. przez Sąd Rejonowy w Z. ( sygn. akt [...] ) co w jej ocenie świadczy o istnieniu obiektywnej przeszkody prawnej w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego ( art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) spowodowana zaniechaniem przesłania wszystkim zobowiązanym upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. - brak uprzedniego doręczenia A. B. upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ), co wynika z bezskuteczności doręczenia ww. upomnienia bezpośrednio stronie z pominięciem prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o : - zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do czasu ostatecznego wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. - zawieszenia postępowania zainicjowanego wniesieniem zarzut ów do czasu prawomocnego rozpoznania zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu z dnia [...] marca 2016r. sygn. akt [...], wydanego przez Sąd Rejonowy w Z., ponieważ rozstrzygnięcie zarzutów uzależnione jest od zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia dalszego pozostawania w obrocie prawnym wskazanego orzeczenia sądu powszechnego. - umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po merytorycznym rozpoznaniu zarzutów , gdy ustąpią przeszkody natury formalnej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. znak [...] Wojewoda [...] uznał w.w. zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to A. B. wniosła w dniu [...] sierpnia 2016r. zażalenie, wskazując, ze nie zgadza się z zaskarżonym orzeczeniem. Minister Infrastruktury i Budownictwa zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. orzekł o utrzymaniu w mocy ww. postanowienia organu I instancji uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne. W uzasadnieniu organ wskazał, ze egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawy wnoszenia zarzutów egzekucyjnych zostały enumeratywnie wyliczone w art. 33 omawianej ustawy. Zdaniem organu skarżąca bezpodstawnie zarzuca błąd co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 4 w zw. z art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - bowiem zarówno decyzja Wojewody [...] jak i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane były do tego samego podmiotu tj. do A. B. i W. B. – będących osobami na których ciążył określony obowiązek. Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 6 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegający na tym, że przymusowa realizacja obowiązku objętego tytułem wykonawczym naruszyła postanowienie o zabezpieczeniu wydane w dniu [...] marca 2016r. przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt [...], wskazane postanowienie SR w Z. nie obejmowało bowiem swym zakresem egzekwowanej działki ewidencyjnej nr [...]. Podobnie, zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiący naruszenie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy, nie jest słuszny bowiem zobowiązani – A. B. i W. B. - takie upomnienia otrzymali odpowiednio : w dniu [...] maja i [...] kwietnia 2016r. Bezskuteczność doręczenia upomnienia zobowiązanej miało miejsce – zdaniem skarżącej – w sytuacji braku doręczenia takiego upomnienia jej pełnomocnikowi. Jak ustalił organ - pełnomocnictwo zostało udzielone w fazie jurysdykcyjnej i nie rozciągało się na postępowanie egzekucyjne. Podobnie organ nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do czasu ostatecznego wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, ani na podstawie art. 34 § 4 ustawy, po merytorycznym rozpoznaniu zarzutów , gdy ustąpią przeszkody natury formalnej. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia 16 lutego 2017 r., wniosła A. B. zarzucając, że przedmiotowa egzekucja jest administracyjna jest prowadzona w sposób sprzeczny z prawem, co narusza jej interesy właścicielskie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wojewody [...], przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest zgodność z prawem prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] wydanego przez Wojewodę [...] wraz z postanowieniem znak [...] wzywającym A. B. do wykonania obowiązku polegającego na opróżnieniu i wydaniu nieruchomości gruntowej położonej w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb S., jednostka ewidencyjna P.. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2017.1201 j.t.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uregulowanie to nie pozostawiało zatem organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich działań w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Organ przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. Wskazać trzeba, że choć u.p.e.a. nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucje administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. Zgodnie z art. 2 § 1 omawianej ustawy, egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Obowiązki o charakterze niepieniężnym to wszelkie obowiązki niemające charakteru pieniężnego, które wynikają bezpośrednio z przepisów prawa albo zostały ustalone na ich podstawie, w związku z realizacją zadań administracji publicznej - mogące polegać albo na działaniu (innym niż uiszczenie kwoty pieniężnej), albo na znoszeniu czy zaniechaniu czynności określonych w przepisach powszechnie obowiązującego prawa bądź na ich podstawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Z tej przyczyny Sąd zbadał przeprowadzone postępowanie egzekucyjne pod kątem zaistnienia podstaw do ewentualnych zarzutów. Art. 33 § 1 omawianej ustawy stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W ocenie Sądu, nie zaistniała żadna z w/w podstaw – co w konsekwencji spowodowało, ze nie zaistniała przesłanka do umorzenia postepowania egzekucyjnego wskazana w art. 34 § 4 ustawy. W szczególności Sąd nie dopatrzył się spełnienia przesłanki ujętej w pkt 8) art. 33 § 1 – bo taki zarzut zdaje się podnosić skarżąca. Próbę zdefiniowania pojęcia uciążliwości w świetle art. 33 u.p.e.a. podjął WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r., I SA/Gd 26/08, LEX nr 489620, przyjmując, że jest to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. W niniejszym postępowaniu skarżąca nie wykazała, z jakich przyczyn prowadzona egzekucja jest dla niej uciążliwa. Sąd nie stwierdził również, żeby organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku