IV SA/Wa 792/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]; 2. uchyla postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r., nr [...]; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. B.j o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że J. B. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wystąpiła na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. o wznowienie postępowania na zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2002 r., nr [...], powołując się na nowe okoliczności w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W piśmie z dnia [...] września 2010 r. wskazała, że o nowych okolicznościach dowiedziała się w dniu [...] marca, a w dniu [...] kwietnia 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania. W dniu [...] października 2010 r. zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania, zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. postępowanie to Minister umorzył. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. B.. Minister rozpatrując ten wniosek wskazał, iż stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności właściwy organ, do którego wpłynął wniosek, zobligowany jest zbadać, czy został on wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Minister wskazał, iż z widniejącej na kopercie pieczęci Poczty Polskiej wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został wysłany przez J. B. w dniu [...] kwietnia 2010 r. Natomiast w treści pisma z dnia [...] września 2010 r. wnioskodawczyni podała, że o nowych okolicznościach dowiedziała się w dniu [...] marca 2010 r. Zatem zainteresowana uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym termin jednego miesiąca biegnie od dnia , w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona prawidłowo oceniła znaczenie dowodu. Minister stwierdził, iż w sytuacji, w której doszło do wznowienia postępowania, ustalenie braku zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musi skutkować umorzeniem wznowionego postępowania jako bezprzedmiotowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania o postępowaniu administracyjnym, dającej podstawę do wznowienia postępowania, wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podała skarżąca, że w 2010 roku przebywając na [...] dotarła do nowych dowodów, wskazujących na bezprawność decyzji z lat 60 – tych. Po sprawdzeniu ich wiarygodności, wystąpiła z wnioskiem o ponowne wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia decyzji z 1962 roku i po niej następujących i to z urzędu. Po upływie dwóch lat od wydania w dniu [...] października 2010 r. postanowienie o wznowieniu postępowania, Minister umarza postępowanie z powodu uchybienia przez nią terminu. Zdaniem skarżącej, rzeczą Ministra było dotrzeć do dokumentów, do których ona dotarła w 2010 r., a tego nie zrobił choć dla niego był to żaden problem, a jedynie zła wola. Organ powinien z urzędu zbadać dowody, które przedłożyła w 2010 r., gdyż chodzi tu o własność, która chroniona jest przez Konstytucję i Konwencję Praw Człowieka. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie o unieważnienie bezprawnych decyzji toczy się od roku 1996, w którym jej rodzice wystąpili z wnioskiem do Ministra o unieważnienie decyzji z 1962 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1012/14 uchylił wydany w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 564/13 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika, że Sąd I instancji dopuścił się kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa postępowania przewidzianego w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku, bez możliwości merytorycznej oceny podstaw skargi kasacyjnej. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, jak i postanowienie o wznowieniu postępowania naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzje. Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. wobec stwierdzenia, że skarżąca uchybiła terminowi miesięcznemu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ wskazał, że skarżąca wniosek sporządzony w dniu [...] kwietnia 2010 r. nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2010 r., a skoro o nowych okolicznościach dowiedziała się w dniu [...] marca 2010 r., jak wskazała w piśmie z dnia [...] września 2010 r., to oznacza, że uchybiła miesięcznemu terminowi do jego wniesienia. W okolicznościach faktycznych sprawy stanowisko organu co do uchybienia przez skarżącą terminu jest wadliwe. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jak stanowi § 3 art. 57 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. W piśmie z dnia [...] września 2010 r. skierowanym do organu skarżąca wskazała, że o nowych okolicznościach stanowiących, jej zdaniem, podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się [...] marca 2010 r. Oznacza to, że w dniu [...] marca 2010 r. nastąpiło zdarzenie, którego to dnia w świetle treści § 1 art. 57 k.p.a. nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu. Zatem miesięczny termin z art. 148 § 1 k.p.a. rozpoczął bieg od dnia [...] marca 2010 r., natomiast ostatni dzień tego terminu wedle § 3 art. 57 k.p.a. przypadał na dzień [...] kwietnia 2010 r. Z prawidłowych ustaleń faktycznych organu wynika, że skarżąca przedmiotowy wniosek nadał w placówce pocztowej w dniu [...] kwietnia 2010 r., a więc uczyniła to w ostatnim dniu miesięcznego terminu do jego złożenia. W tych warunkach organ wadliwie uznał, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku, wobec tego nie było podstawy do umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wznowionego postępowania, tym samym należało zaskarżoną decyzję, jak i decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] grudnia 2012 r. jako wadliwe wyeliminować z obrotu prawnego. Sąd uznał również za konieczne uchylenie postanowienia organu z dnia [...] października 2010 r. o wznowieniu postępowania z tego względu, że jako podstawę wznowienia wskazano wyłącznie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdy tymczasem skarżąca we wniosku z dnia [...] marca 2010 r. wskazała dwie przesłanki wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., zaś z akt nie wynika aby później cofnęła ona swój wniosek co do przesłanki z pkt 1 art. 145 § 1 k.p.a. Zakres przedmiotowy wniosku powinien być przez organ dokładnie wyjaśniony. W tym celu organ powinien się zwrócić się do wnioskodawczyni, mając przy tym na względzie art. 9 k.p.a., nakładający na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązkach będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.