IV SA/Wa 794/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę Zaskarżoną decyzją, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylono orzeczenie Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] września 2016 r. o zobowiązaniu cudzoziemca – p. O. R., obywatela [...] - do powrotu i zakazie ponownego wjazdu, co do terminów wykonania i – w tej kwestii – określił na nowo, zaś – w pozostałym zakresie – utrzymał akt w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał m.in. następujące istotne okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy: - Cudzoziemiec wjechał ostatnio do Polski [...] września 2015 r. wraz z żoną – (p. A. O.) i dwojgiem małoletnich dzieci (I. i I. O.); tego samego dnia złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, obejmujący również żonę i dzieci; [...] lutego 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o odmowie udzielenia mu ochrony; rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2016 r.; 9 maja 2016 r. Cudzoziemiec ponownie wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej (obejmującym całą rodzinę), - ponieważ Cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski, 6 września 2016 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania go do powrotu, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 16a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r. poz. 1990); w jego toku skarżący został przesłuchany do protokołu ([...] września 2016 r.); stwierdził wówczas m.in., że celem jego przyjazdu do Polski było złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej; oświadczył też, że w [...] nie był prześladowany politycznie ani religijnie; nie był poddawany torturom ani nieludzkiemu traktowaniu, nie był zmuszany do pracy nie był pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego; nie jest członkiem partii politycznej ani ruchu politycznego; utrzymywał jednak, że w [...] jest zagrożone jego prawo do życia i bezpieczeństwa osobistego; zeznał, że był pracownikiem organów ścigania w swoim kraju, stracił pracę w wyniku redukcji etatów; potem został napadnięty przed własnym domem przez nieumundurowanych mężczyzn i pchnięty nożem; był to akt zemsty za wcześniejsze aresztowanie brata napadających; Cudzoziemiec zeznał także, że w [...], nie jest zagrożone jego prawo do wolności, że nie skorzysta ze wsparcia organizacji pomagającej w dobrowolnych powrotach oraz, że - w razie wydania wobec niego decyzji o zobowiązaniu go do powrotu - wykona ją, gdyż ma odpowiednie ku temu środki finansowe, - art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy o cudzoziemcach stanowi, że decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się m.in., gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, - decyzja o odmowie udzielenia ochrony została doręczona Cudzoziemcowi 29 kwietnia 2016 r.; miał więc on obowiązek wyjechać z Polski do 26 maja 2016 r.; pozostając, wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 16a; przywołano art. 303 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, jeżeli toczy się postępowanie w sprawie nadania temu cudzoziemcowi statusu uchodźcy, chyba że cudzoziemiec złożył kolejny wniosek w sprawie o udzieleniu mu ochrony międzynarodowej i art. 305 ust. 2 tej samej ustawy; zgodnie z nim, postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu nie zawiesza się w przypadku, gdy złożył on kolejny wniosek o udzielenia mu ochrony międzynarodowej; w związku z tym, złożenie 9 maja 2016 r., kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie wstrzymywało biegu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do powrotu, - art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nakazuje organowi administracji publicznej wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, jeżeli cudzoziemiec nie zastosował się do postanowień art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy; ma to przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o cudzoziemcach, ustanowionej dla zapewnienia kontroli ich wjazdu i pobytu; wobec tego zasada, wynikająca z art. 7 K.p.a., że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, doznaje istotnego ograniczenia; jej zastosowanie nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego; zasada powyższa ma bowiem zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym; w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia przesądza wprost przepis prawa materialnego, - korzystając ze swoich kompetencji w zakresie korygowania wad prawnych orzeczenia I. instancji organ odwoławczy stwierdził, że w podstawie prawnej decyzji bezpodstawnie powołano art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach; w dacie jej wydania cudzoziemiec miał bowiem zalegalizowany pobyt, poprzez wydanie mu [...] września 2016 r. TZTC (termin ważności do [...] marca 2017 r.); Cudzoziemiec jest mieszkańcem ośrodka w [...] i objęty jest ponownie procedurą uchodźczą oraz w dalszym ciągu pobiera świadczenia socjalne, naliczane od 2 września 2015 r., - w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności, stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu; zgodnie z tym przepisem decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, m.in. gdy udzielono mu zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany albo zachodzą przesłanki do ich udzielenia, - art. 348 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), zwanej dalej "Konwencją Rzymską": a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji Rzymskiej, lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, - zgodnie natomiast z art. 351 ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu: 1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji Rzymskiej: a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub 3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca, - w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1, w zw. z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, - rozpatrując sprawę, w kontekście zagrożeń, określonych w art. 348 pkt 1 i 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach organ II instancji uznał za zasadne wskazanie na argumentację zawartą w decyzjach: Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2016 r. i Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2016 r., stanowiącą podstawę odmowy udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej; okolicznościami, które stanowiły przyczynę opuszczenia przez Cudzoziemca (wraz z rodziną) kraju pochodzenia był brak bezpieczeństwa w miejscu jego zamieszkania, spowodowany czynnikami innymi, niż indywidualne prześladowanie, określone przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1836), zwanej dalej "ustawą o ochronie"; odnosząc się do wskazanych przez Cudzoziemca obaw o bezpieczeństwo, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że mają one charakter kryminalny (Cudzoziemiec został napadnięty przez osoby prywatne, nie zaś przez przedstawicieli władzy), i nie wiążą się one z niczym innym jak z ogólną sytuacją w kraju pochodzenia; aczkolwiek obawy Cudzoziemca przed powrotem do miejsca zamieszkania z tego powodu uznano za wiarygodne i zrozumiałe, to jednak nie stanowiły one przesłanki do udzielenia mu oraz jego rodzinie ochrony międzynarodowej; nie stanowią też, w niniejszym postępowaniu, wystarczającego uzasadnienia do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany; ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje bowiem podstaw do uznania, że Cudzoziemiec był na terytorium [...] prześladowany lub prześladowaniem zagrożony i nie doświadczył żadnych represji ze strony przedstawicieli sił rządowych czy innych podmiotów; w ocenie organu, dokonanej m.in. na podstawie analizy informacji o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia Cudzoziemca, materiał dowodowy nie wskazuje, aby powrót mógł go narazić (jego małżonkę oraz małoletnie dzieci) na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w rozumieniu ustawy o ochronie; podobne stwierdzenia znajdują się w decyzji Rady do Spraw uchodźców; w jej uzasadnieniu zauważa się, że problemy Cudzoziemca były wynikiem działania przestępczego, organów działających poza porządkiem prawnym; działania kryminalne nie są podstawą do udzielania ochrony międzynarodowej, - decyzja o nakazie powrotu nie narusza prawa Cudzoziemca do poszanowania życia rodzinnego; formułując stanowisko przywołano dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako "ETPCz"); wskazuje on, że art. 8 Konwencji Rzymskiej chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości; ETPCz zaakceptował w przeszłości pogląd, że ogół społecznych więzi pomiędzy osiedlonym imigrantem i społeczeństwem, w którym żyje stanowi część pojęcia "życie prywatne"; podkreślił, że jedynie w niewielu przypadkach osiedlony imigrant nie będzie w stanie wykazać, że jego wydalenie nie będzie ingerowało w jego życie prywatne, chronione przez art. 8 - tak wyrok w sprawie [...] p-ko [...] z [...] kwietnia 2012 r. (skarga nr [...]); orzeczenie to nie może być jednak odbierane jako głos za bezwarunkową ochroną przed wydaleniem cudzoziemca z kraju goszczącego; w dalszej jego części ETPCz odnotował, że nie wszyscy osiedleni imigranci mają równie mocne więzi z krajem goszczącym i kwestia ta, z reguły, powinna być przedmiotem oceny w kontekście "proporcjonalności" podjętego środka, jakim jest wydalenie z kraju goszczącego; szczególną, wzmocnioną ochroną objęci są np.: tzw. emigranci drugiej generacji; orzecznictwo ETPCz wskazuje, że wydalenie takich osób, nawet w przypadku popełnienia przez nie relatywnie poważnych przestępstw lub też notorycznego naruszania prawa, może okazać się w pewnych przypadkach niedopuszczalne (tak wyrok z [...] kwietnia 2004 r. [...] p-ko [...] skarga nr [...], z [...] października 2005 r. [...] p-ko [...], skarga nr [...]); zapatrywanie to wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i - związanej z tym - relatywnie silnej integracji z tym krajem, przy często występującej nieznajomości kraju ojczystego i jego języka i istniejącymi obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia, - odnosząc się do sytuacji Cudzoziemca wskazano, że wjechał ostatnio do Polski 2 września 2015 r. - a więc nie tak dawno; art. 8 Konwencji Rzymskiej nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. - nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym; stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki ETPCz: [...] p-ko [...] z [...] lutego 1996 r., skarga nr [...], [...] i [...] p-ko [...] z [...] stycznia 2006 r. skarga nr [...], [...] i in. p-ko [...] z [...] lipca 2008 r. skarga nr [...], [...] p-ko [...] z [...] czerwca 2011 r. skarga nr [...], wyroki NSA: z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl., z 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1706/06 opubl. LEX nr 384287, z 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 opubl. LEX nr 505306); przepisy Konwencji Rzymskiej nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy; w orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów, regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców, mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego ([...] i in. p-ko [...], wyrok z [...] lipca 2008 r, skarga nr [...], [...] p-ko [...], wyrok z [...] czerwca 2011 r., skarga nr [...], [...] i inni p-ko [...] wyrok z [...] lutego 2012 r. skarga nr [...]); nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne; w obu ostatnich orzeczeniach podkreślono, że przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia obywatela państwa trzeciego (aktualnie zobowiązanie do powrotu), stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego; system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci zobowiązania do powrotu, jako taki, nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji Rzymskiej; to, czy ostatecznie wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji może zależeć ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa - czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie, - przy ocenie, czy decyzja o zobowiązaniu do powrotu naruszałaby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę skutki, jakie wiążą się z jej wydaniem; orzeczono wprawdzie o zobowiązaniu do powrotu jednak zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 1 rok; ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji Rzymskiej, nie ma zatem charakteru bezterminowego; dodatkowo nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę; dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku; mając na uwadze przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, wskazano, że w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne", co do zasady, dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami, pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem; Cudzoziemiec nie wykazał związków o charakterze rodzinnym w Polsce, które mogłyby zostać zerwane lub w znacznym stopniu ograniczone w wyniku zobowiązania do powrotu; [...] września 2016 r. organ I. instancji wydał również decyzję o zobowiązaniu do powrotu żony cudzoziemca wraz z dwojgiem dzieci; wykonanie decyzji dotyczącej Cudzoziemca nie spowoduje więc rozdzielenia rodziny ani nie naruszy praw jego dzieci; dzieci te bowiem (6 lat i 4 lata) opuściły kraj pochodzenia zaledwie rok temu; brak więc podstaw do uznania, że powrót spowoduje istotne zagrożenie dla ich rozwoju psychofizycznego; Cudzoziemiec i jego żona z pewnością byli i są świadomi niepewności, co do ich pobytu w Polsce; wobec tego w pełni ponoszą odpowiedzialność za skutki przedłużania nielegalnego pobytu w naszym kraju; powinni oni więc jak najszybciej powrócić do kraju pochodzenia i realizować tam wobec dzieci obowiązek szkolny, korzystając w tym względzie z pomocy swojego państwa, - zaskarżona decyzja nie narusza prawa Cudzoziemca do ochrony życia prywatnego, w rozumieniu Konwencji Rzymskiej, co – jak już wskazano - wiąże się przede wszystkim z kwestią długości zwykle legalnego pobytu w kraju goszczącym i związanej z tym relatywnie silnej integracji z tym krajem przy ewentualnej nieznajomości kraju ojczystego i jego języka i obiektywnymi trudnościami w przeniesieniu centrum życiowego do kraju pochodzenia; w sprawie Cudzoziemca takie okoliczności nie zachodzą; przebywa on wraz z rodziną Polsce od września 2015 roku - w kontekście posiadania życia prywatnego przez stosunkowo krótki czas; nie posiada w Polsce majątku trwałego, ani źródeł dochodu, stanowiących podstawę jego egzystencji; brak jest podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe Cudzoziemca zostało przeniesione do Polski oraz, że jego powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jego sytuację osobistą; fakt, że w Polsce istnieje lepsza sytuacja gospodarcza, oraz lepsza ogólna sytuacja kraju goszczącego (także w kontekście bezpieczeństwa i porządku publicznego) w stosunku go kraju pochodzenia nie oznacza, że Cudzoziemcowi (i jego rodzinie) należy zalegalizować pobyt, - biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, sytuacja Cudzoziemca nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany; nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji Rzymskiej, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego, W skardze zarzucono naruszenie przepisów: - art. 80, w zw. z 77 i 7 oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, braku okoliczności, które wskazywałyby na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez Cudzoziemca i jego rodzinę w razie powrotu do kraju pochodzenia, przy jednoczesnym dokonaniu analizy sytuacji w tym kraju, - art. 15 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a., poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie samodzielnego postępowania dowodowego (w tym - odniesienie do ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia), - art. 65 § 1 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., poprzez nieprzekazanie przez organ przesłanych przez Cudzoziemca dokumentów właściwemu wydziałowi w urzędzie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, prowadzącemu postępowanie odwoławcze w sprawie zobowiązania do powrotu. W uzasadnieniu wskazano: - organy prowadzące postępowanie w sposób dowolny przyjęły, że powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia jest możliwy z uwagi na względnie stabilną sytuację w [...]; jak podaje organ, dokonano tego w oparciu o dostępne materiały źródłowe; nie wskazuje jednak, jakie były to materiały ani nie uzasadnia w odniesieniu do nich, co konkretnie wskazuje na to, że powrót rodziny cudzoziemca nie będzie zagrażał jej bezpieczeństwu; dokonanie ustaleń co do aktualnej sytuacji w [...] jest istotne ponieważ najnowsze raporty wskazują na wzrost napięcia w regionie [...] w ostatnich miesiącach; zgodnie z raportem Violence Spirals in North Caucasus After Establishment of Russian National Guard, opublikowanym 18 października 2016 r., w okresie od 3 do 9 października zostało zabitych, według szacunków, 18 osób, a 4 odniosły poważne obrażenia w wyniku starć zbrojnych; wśród zabitych, 15 osób podejrzewano o przynależność do zbrojnej opozycji (8 zabitych w [...], 6 w [...] i jedna w [...]); pozostałe 3 ofiary stanowili funkcjonariusze struktur siłowych; na początku miesiąca służby rządowe rozpoczęły serię specjalnych operacji antyterrorystycznych (między innymi w mieście [...] i w miejscowości [...] w [...]); w [...], w okresie od końca września do początku października 2016 roku, porwanych zostało 8 osób, podejrzewanych o przynależność do grup opozycyjnych; policja zdementowała, jakoby osoby zaginione były przetrzymywane w aresztach policyjnych; w tym samym czasie władze ogłosiły, że zaginione osoby były zaangażowane w działalność zbrojnego podziemia, - ustalenia organu na okoliczność sytuacji w kraju pochodzenia są sprzeczne z art. 80 K.p.a. – uchybiają, wynikającemu z niego obowiązkowi swobodnej (nie dowolnej) oceny dowodów; wobec braku szczegółowego uzasadnienia uznanie, że powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa jego rodziny, należy uznać za dowolne, - rozstrzygnięcie w kwestii dotyczącej zagrożeń dla rodziny Cudzoziemca w kraju pochodzenia oparto na ustaleniach dokonanych w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej; postępowanie o zobowiązanie rodziny Cudzoziemca do powrotu jest jednakże postępowaniem odrębnym; ponadto, zmiana sytuacji w [...] wymagała dokonania ponownej jej oceny, z uwzględnieniem nowych, dostępnych faktów; nie podjęcie inicjatywy dowodowej celem ustalenia, czy rzeczywiście powrót do kraju pochodzenia nie będzie się wiązał z zagrożeniem bezpieczeństwa Cudzoziemca stanowi o naruszeniu art. 7 K.p.a.; organ zaniechał podjęcia wszystkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zatem również podejmowania z urzędu inicjatywy dowodowej, do czego obliguje dodatkowo dyspozycja w art. 77 K.p.a., - organ odwoławczy ograniczył się do potwierdzenia stanowiska, wyrażonego w I. instancji; takie zaniechanie stanowi naruszenie zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. (w jej myśl, organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw), a także zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.); do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni; konieczne jest bowiem, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem - przez każdy z organów, który wydał decyzję - postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest ono prowadzone, - w myśl art. 65 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, nie jest właściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do właściwego; Cudzoziemiec wysłał do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jako materiał dowodowy, zaświadczenia dotyczące pobierania nauki szkolnej przez jego dziecko, fotografie potwierdzające udział dziecka w życiu szkoły, a także zaświadczenie potwierdzające, że Cudzoziemiec uczęszcza na treningi sportowe do Klubu Sportowego [...] ([...]); zaświadczenia te włączono jednakże do akt sprawy w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, zaś - w wydanej decyzji o odmowie udzielenia ochrony - wskazano, że przedstawione dowody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia wskazanej sprawy i mogłyby ewentualnie mieć znaczenie w postępowaniu "powrotowym"; w chwili, gdy Wydział Postępowań Uchodźczych uznał, że nie jest właściwym dla oceny dowodów w sprawie, winien był przekazać je Wydziałowi Legalizacji Pobytu, który wykonuje zadania w sprawach "powrotowych" w II. instancji; organ odwoławczy, prowadząc postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej z kolejnego wniosku Cudzoziemca wiedział, że w jego sprawie została wydana decyzja w postępowaniu "powrotowym"; mając na względzie powyższe, ze względu na mylne skierowanie przesłanych dokumentów do Wydziału Postępowań Uchodźczych, zamiast Wydziału Legalizacji Pobytu, zostały one pominięte w postępowaniu odwoławczym w sprawie o zobowiązanie do powrotu; przesłane dokumenty stanowiły dowody na okoliczność prowadzenia przez Cudzoziemca i jego rodzinę życia prywatnego na terytorium Polskiej; tym samym stanowiły istotny dowód, wobec możliwości udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, - organ odwoławczy w pełni arbitralnie uznał, że Cudzoziemiec ani jego dzieci nie prowadzą życia prywatnego na terytorium Polski a więc nie jest możliwe udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonym akcie. Przyznano, że stosowne dokumenty, przesłane przez Cudzoziemca, nie zostały włączone do akt danej sprawy, wskazując, że kwestie prowadzenia życia prywatnego zostały jednak wnikliwie rozważone i nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Trafne jest stanowisko organu, co do uwarunkowań faktycznych jak i prawnych sprawy. Jego ponowne przytaczanie nie byłoby zasadne, wobec uprzedniego zreferowania. Sąd przyjmuje je za własne. Odnosząc sie do zarzutów skargi trzeba jedynie dodać, co następuje: Nie były w istocie, w toku postępowania administracyjnego, sporne kluczowe okoliczności faktyczne sprawy. Cudzoziemiec nie odpuścił w zakreślonym ustawą terminie terenu Polski pomimo nieudzielenia jemu oraz jego rodzinie ochrony międzynarodowej. Od przyjazdu i złożenia stosownego wniosku do orzekania w II. instancji minął nieco ponad rok. Nietrafne są w tym kontekście zarzuty, sformułowane przez Skarżącego, z następujących przyczyn: - trafnie skonstatował organ, że nie występują przesłanki negatywne dla orzeczenia o obowiązku powrotu do kraju pochodzenia, w kontekście wywodzonych przez Cudzoziemca zagrożeń, jakie mogłyby się z tym wiązać dla niego i jego rodziny; wobec pozostawania w obrocie ostatecznej decyzji w przedmiocie ochrony międzynarodowej, w której oceniono, że ewentualne zagrożenia w kraju pochodzenia, pozostawałyby wyłącznie w związku z działaniami o charakterze kryminalnym, organ prowadzący niniejsze postępowanie nie mógł sformułować odmiennych konkluzji w zakresie zagrożeń wywodzonych przez stronę; zwłaszcza wobec faktu, że przedmiotem rozważań mógł być wyłącznie ten sam materiał dowodowy - stosowne oświadczenia, składane przez wnioskodawcę; wobec takich uwarunkowań, przedmiotem oceny przez organ w danym postępowaniu mogły być wyłącznie kwestie sytuacji w kraju pochodzenia, które pozostawałyby w związku z ewentualnym zagrożeniem cudzoziemca działaniami o charakterze kryminalnym (w tym ewentualne zmiany sytuacji w tym zakresie), jak ogólna destabilizacja w regionie, czy zaprzestanie wykonywanie zadań przez służby ochrony porządku publicznego z innych przyczyn, o ile brak byłoby możliwości osiedlenia w rejonach kraju pochodzenia, gdzie tego rodzaju nadzwyczajne sytuacje nie mają miejsca; okoliczności takiego rodzaju nie są nawet podnoszone w skardze; występowanie incydentów w rejonie [...], także tych przywoływanych w stosownym raporcie w skardze, nie może być generalnie okolicznością uzasadniającą ochronę przed wydaleniem, nielegalnie przybywających cudzoziemców, którzy czują się zagrożeni, obawiając się dokonania w stosunku do nich przestępstw; ich bezpieczeństwo może zapewnić państwo pochodzenia; brak przesłanek do uznania, aby organy porządku publicznego państwa pochodzenia, miały celowo odmówić Cudzoziemcowi udzielenia stosownej pomocy, bądź nie były do niej zasadniczo zdolne w następstwie wystąpienia szczególnej sytuacji; w tym kontekście chybiony są zarzuty, jakoby organ nie odniósł się właściwie do sytuacji kraju pochodzenia; brak bowiem materiałów, które mogłyby wskazywać na zagrożenie Cudzoziemca (jego rodziny), wobec ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia; informacji które faktycznie potwierdzałyby wystąpienie przeszkód do orzeczenia o nakazie powrotu, nie przywołuje nawet Skarżący, - dokonując ustaleń, co do sytuacji osobistej Skarżącego, w kontekście domniemanych zagrożeń w kraju pochodzenia, uprawnione było posłużenie się przez organ informacjami, zgromadzonymi w toku postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej; w procesie administracyjnym nie ustanowiono bowiem zasady formalizmu, w postępowaniu wyjaśniającym należy zaś, jako dowód, dopuścić wszystko, co przyczyni się do właściwego wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.), - jak trafnie wskazał organ, ilustrując to tezami z orzecznictwa, w przypadku cudzoziemców i ich rodzin, przebywających na terenie kraju goszczącego stosunkowo krótki czas (tu nieco ponad rok), jedynie w szczególnych sytuacjach można uznać, że więzi, jakie łączą ich z otoczeniem są na tyle głębokie (wyłączone są z tego kwestie związków rodzinnych), że ochrona jego życia prywatnego może mieć prymat nad regułami porządku publicznego, do których należy zasada, że cudzoziemiec na terenie państwa obcego może przebywać jedynie po spełnieniu warunków, określonych przez państwo goszczące; w rozpoznawanej sprawie Cudzoziemiec, przybywając wraz z rodziną do Polski w celu zwrócenia się o udzielenie ochrony międzynarodowej, winien był przewidywać, że o ile jego wniosek nie zostanie uwzględniony, będzie prowadzić to do pewnej destabilizacji jego życia prywatnego, jak i członków jego rodziny - konieczność powrotu do kraju pochodzenia; należy przy tym zauważyć, że - w realiach współczesnego życia - szereg osób, w szczególności z przyczyn ekonomicznych ale także rodzinnych, decyduje się na zmianę, wraz z rodziną, miejsca stałego pobytu; wiąże się to z reguły z osłabieniem bądź nawet zerwaniem więzi z dotychczasowym środowiskiem (sąsiedzi, rówieśnicy dzieci w szkole itd.); tego rodzaju następstwa zmiany miejsca zamieszkania stanowią z pewnością określony, a często nawet znaczny, dyskomfort; skoro jednak decydują się nań także osoby dobrowolnie, nie sposób uznać, aby administracyjne zobowiązanie w tym zakresie naruszało chronione Konwencją Rzymską prawo do życia prywatnego, gdy nakaz pozostaje w związku z regułami ochrony porządku publicznego (zasady przebywania cudzoziemców w państwie obcym), - trafnie wskazał organ administracji, w odpowiedzi na skargę, że nie załączenie dokumentów dotyczących uczęszczania dziecka cudzoziemca do szkoły i uczestniczenia w jej życiu oraz jego osobistego zaangażowania w klubie sportowym nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik danej sprawy; okoliczności te, jak wcześniej wskazano, pozostające w normalnym związku z kilkuletnim przebywaniem przez skarżącego na terenie Polski, nie mogły mieć znaczenia w kontekście danego rozstrzygnięcie; dowody te dotyczą wyłącznie pozostawania Cudzoziemca i jego rodziny w typowych związkach z otoczeniem, w którym żyje aktualnie dana osoba; nie były one kwestionowane przez organ; nie mogą być one jednak przesłanką odstąpienia od nakazania powrotu ze względów humanitarnych; uchybiono wprawdzie obowiązkowi właściwego zgromadzenia materiału dowodowego, co obejmuje konieczność włączenia stosownych dokumentów do akt właściwego postępowania w sprawie indywidualnej (art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 § 1 K.p.a.); nie mogło mieć to jednak istotnego wpływu na wynik sprawy; nie uchybiono natomiast powołanemu w skardze art. 65 K.p.a.; znajduje on zastosowanie jedynie w kontekście przykazywania spraw pomiędzy różnymi organami administracji publicznej nie zaś, gdy chodzi o włączanie dokumentów do właściwych akt sprawy przez komórki organizacyjne w urzędzie obsługującym określony organ, Reasumując nie naruszono w sposób istotny przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego ani przepisów prawa materialnego, zakreślających wyjątki, gdy nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Nie uchybiono też zasadzie dwuinstancyjności postępowania. Z treści uzasadnienia skarżonego aktu wynika, że wszelkie istotne kwestie były przedmiotem rozważań przez organ odwoławczy. Samo wywiedzenie analogicznych konkluzji nie może świadczyć o tym, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.