IV SA/Wa 819/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nielegalnej wycinki drzew - oddala skargę - Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie nielegalnej wycinki 2 sztuk drzew z gatunku lipa drobnolistna o średnicach pni 10 i 36 cm, rosnących na nieruchomości położonej przy [...] na działce nr ew. [...] w W., przez S. C., zamieszkałą na wymienionej działce. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku oględzin z udziałem stron postępowania zostało stwierdzone wycięcie bez zezwolenia 2 sztuk drzew z gatunku lipa drobnolistna przez S. C. Sprawczyni wycięcia nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, na której rosły drzewa. Nieruchomość stanowi wyłączną własność T. C. W ocenie organu tylko właściciel lub posiadacz nieruchomości może ponosić odpowiedzialność administracyjną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skoro sprawczyni wycięcia drzew bez zezwolenia nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości postępowanie administracyjne w tej sprawie należało zdaniem organu umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł do organu T. C. -właściciel nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2010 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podniosło następujące okoliczności faktyczne i prawne. Podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną jest ten, kto dopuścił się czynu za który ustawodawca przewidział karę, a więc S. C. Nie może być natomiast uznany za stronę inny podmiot, np. właściciel nieruchomości czy też osoba informująca organ o wycięciu drzew i domagająca się wymierzenia kary wobec sprawcy wycięcia. W wyniku wszczęcia postępowania może zatem dojść do nałożenia kary na sprawcę ewentualnie do umorzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania jest S. C., nie może być uznany za stronę właściciel nieruchomości – T. C. Skoro tak, to nie ma on interesu prawnego , który umocowuje podmiot do brania udziału w postępowaniu administracyjnym w Sygn. akt IV SA/Wa 819/10 charakterze strony, w tym do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Postępowanie w sprawie nałożenia kary za nielegalną wycinkę drzew lub krzewów ma na celu nałożenie kary na sprawcę czynu. Nie ma na celu zadośćuczynienia właścicielowi wyciętego drzewa. Postępowanie to jest konsekwencją chronienia przez Państwo interesu publicznego, jakim jest zachowanie zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów. Nakładana kara pozostaje w związku z naruszeniem interesu publicznego nie zaś indywidualnego interesu właściciela. Zajmując powyższe stanowisko SKO powołało się na wyroki NSA z dnia 8 marca 2007 r. w sprawie II OSK 428/06 Lex 325265 oraz wyrok WSA z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 803/09. W wyrokach tych sądy przyjęły, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę. Nie może natomiast być uznany za stronę podmiot na którego gruncie rosły drzewa lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się ukarania innego podmiotu - sprawcy czynu. SKO podniosło, że decyzja administracyjna Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2010 r. została doręczona odwołującemu się T. C., ale to błędne stanowisko nie wiąże organu odwoławczego. Wadliwe doręczenie decyzji nie jest równoznaczne z trwałym uznaniem interesu prawnego jego odbiorcy. W dalszych etapach postępowania administracyjnego interes ten może być weryfikowany i może być skutecznie zakwestionowany. W tych okolicznościach należało, zdaniem SKO, umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T.C. W skardze wnosi o uchylenie tej decyzji i ukaranie sprawczyni wycięcia dwóch lip. W uzasadnieniu skargi podnosi, ze decyzja SKO oznacza, że sprawczyni zniszczonej a chronionej prawem przyrody nie zostanie ukarana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sygn. akt IV SA/Wa 819/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie SKO o charakterze procesowym, SKO uznało, że wnoszący odwołanie T. C. - właściciel nieruchomości położonej przy [...] w W. nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej na S. C. - sprawcę wycięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. Konsekwencją tego uznania było umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem T. C. jako nieuprawnionego podmiotu. Rozstrzygnięcie to kwestionuje skarżący. Zajmując takie stanowisko SKO powołało się na pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 428/06, według którego podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania, jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział tę karę. Nie może natomiast być uznany za stronę w tym postępowaniu inny podmiot np. ten, na którego gruncie rosły drzewa lub który zawiadomił organ o ich wycięciu. Rozstrzygnięcie SKO, zdaniem Sądu, nie narusza prawa. Podstawą prawną wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów stanowi art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220) zgodnie z którym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W okolicznościach niniejszej sprawy rozważenia wymaga kto ma przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 428/06 Lex 3252265, na który powołało się SKO, że stroną tego postępowania jest wyłącznie podmiot, który dokonał wycięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nielegalną wycinkę drzew jest postępowaniem wszczętym z urzędu w obronie interesu publicznego nie zaś indywidualnego interesu właściciela nieruchomości, na której rosły drzewa. Państwo bowiem ma obowiązek ochrony Sygn. akt IV SA/Wa 819/10 środowiska, które stanowi wartość konstytucyjną o szczególnym znaczeniu. W myśl art. 5 Konstytucji Rzeczypospolita Polska zapewnia ochronę środowiska zaś obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Postępowanie to jest jednym z instrumentów służących do osiągnięcia tego celu. Kara bowiem jest środkiem wymuszenia przestrzegania wymagań ochrony środowiska, pełni funkcję ekonomiczną i represyjną. Decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na sprawcę wycięcia drzew nie dotyczy praw ani obowiązków właściciela nieruchomości, na której rosły drzewa. W ramach prowadzonego przez organy postępowania dla ustalenia sprawcy wycięcia drzew lub zniszczenia krzewów zeznania właściciela nieruchomości mogą mieć istotne znaczenie dowodowe ale z tego faktu nie wynika jego interes prawny w sprawie. W przedmiotowej sprawie skarżący będący właścicielem nieruchomości na której rosły drzewa zawiadomił policję o ich wycięciu i zeznał, że o wycięcie podejrzewa żonę S. C., ta zaś przesłuchana przyznała się do wycięcia drzew. Właściciel nieruchomości zawiadamiający o wycięciu drzew nie ma interesu prawnego w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej administracyjnej na sprawcę wycięcia drzew. Ma on natomiast interes faktyczny w ustaleniu sprawcy. Może bowiem wystąpić przeciwko niemu z roszczeniem cywilnym z tytułu czynu niedozwolonego. Umorzenie postępowania administracyjnego wobec podmiotu, który dokonał wycięcia drzew nie oznacza, jak twierdzi skarżący jego bezkarności. Podmiot taki może odpowiadać karnie za popełnienie wykroczenia lub występku a także może ponieść odpowiedzialność cywilną. Przeciwko S. C. prowadzone jest postępowanie karne o kradzież drzewa, które jeszcze się nie zakończyło. Postanowienie prokuratora z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego zostało w wyniku zażalenia skarżącego uchylone [...] lutego 2010 r., co oznacza, że postępowanie toczy się nadal. Twierdzenie skarżącego, że sprawczyni wycięcia drzew nie poniesie kary jest na tym etapie postępowania karnego przedwczesne. Należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym dominujący jest pogląd, że karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wymierza się wyłącznie podmiotowi, który mógłby uzyskać pozwolenie na ich usunięcie. Podmiotem tym nie może być osoba nie będąca posiadaczem Sygn. akt IV SA/Wa 819/10 nieruchomości. Wynika to wprost z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, iż usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Skoro nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia na usunięcie drzew, to oczywiście nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej za ich usunięcie bez zezwolenia. S. C. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, nieruchomość jest wyłączną własnością skarżącego i do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew konieczna jest jego zgoda. (art. 83 ust. 1 ustawy). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.