IV SA/Wa 825/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 825/15 odrzucił skargę M. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 21 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) M. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uwagi na fakt, iż powyższy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (strona złożyła wniosek w postaci wypełnionej i odpisanej, jedynie pierwszej strony formularza PPF, prosząc zarazem o pomoc w wypełnieniu wniosku), w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. (karta nr 78 akt sprawy) wezwano skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania, które doręczono stronie w dniu 4 maja 2015 r. dołączono stosowny formularz wniosku (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 84 akt sprawy). W terminie otwartym do wykonania wskazanego wezwania skarżąca nie złożyła do Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 maja 2015 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy. Zarządzenie doręczono stronie w dniu 8 czerwca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 99 akt sprawy). W dniu 11 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła pismo z dnia 10 czerwca 2015 r. oznaczone jako odpowiedź na pismo z dnia 2 czerwca 2015 r. (przy piśmie tym przesłano jej odpis wskazanego zarządzenia referendarza sądowego). Zakwestionowała w nim m.in. fakt zbyt daleko idących żądań Sądu wobec niej, a także podniosła okoliczności dotyczące meritum sprawy, w której powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r., odrzucono jej skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że pismo skarżącej z dnia 10 czerwca 2015 r. Sąd potraktował jako sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 maja 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiała treść pisma, w którym strona m.in. zakwestionowała zasadność kierowanych do niej przez Sąd żądań oraz fakt, że pismo to zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowna ocena złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy - w pierwszej kolejności ocena warunków formalnych tego wniosku. Stosownie do treści art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzory urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy określono w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 ppsa). Przepisy art. 252 § 2 i art. 257 ppsa mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zatem w sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego ubiega się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest każdorazowo złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, przy czym wypełnienie tego obowiązku może nastąpić od razu (bezpośrednie złożenie wypełnionego formularza w Sądzie) lub poprzez złożenie takiego formularza w wyznaczonym terminie (uzupełnienie wniosku złożonego uprzednio w niewłaściwej formie). Powyższe wynika z treści art. 252 § 2 i art. 257 ppsa, które są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i od których ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, nawet w wypadku, gdy wnioskodawca jest osobą niewidomą czy niepełnosprawną, lub nieporadną w inny sposób (por. np. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II GZ 307/15. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie M. C., pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wypełnienia i złożenia w Sądzie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wymienionego wezwania nie wykonała. Tym samym nie uzupełniła ona uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niewłaściwej formie. To zaś obliguje do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w przypadku niezłożenia go na urzędowym formularzu jest obligatoryjne, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 ppsa należało orzec, jak w postanowieniu.