IV SA/Wa 826/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku znak [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Panu J. P. przyznania świadczenia pieniężnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2015 r. poz. 693 ze zm. zwanej w dalszej części "ustawą"). W uzasadnieniu wskazując, że Pan J. P. w dniu 3 września 2015 r. (data wpływu do Urzędu) wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego na stałe, na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2015 r. poz. 693 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji (...) prawo do świadczenia pieniężnego, pomocy pieniężnej przysługuje działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Na dzień złożenia wniosku zainteresowany nie spełniał ww. warunku, w związku z czym pismem z dnia 14 września 2015 roku (data nadania w placówce pocztowej), Urząd zawiadomił stronę, że sprawa o przyznanie świadczenia pieniężnego będzie mogła być załatwiona po uzyskaniu przez wnioskodawcę potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oraz poinformował o nowym terminie załatwienia sprawy - do dnia 19 listopada 2015 roku. Kolejnym pismem z dnia 25 listopada 2015 roku (data nadania w placówce pocztowej), ponownie poinformowano stronę, że sprawa o przyznanie świadczenia pieniężnego będzie mogła być załatwiona po uzyskaniu przez wnioskodawcę potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy (do dnia 15 lutego 2016 roku). Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...], Szef Urzędu potwierdził zainteresowanemu status działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych (ww. decyzję wysłano w dniu [...] grudnia 2015 roku). Pismem z dnia [...] grudnia 2015 roku, oraz kolejnym z dnia 20 stycznia 2015 roku, Urząd zwrócił się do zainteresowanego o wyjaśnienie sytuacji rodzinnej. W odpowiedzi na pisma wnioskodawca przedłożył oświadczenie (złożone pod odpowiedzialnością karną) świadczące o tym, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z przedłożoną kopią decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 marca 2015 roku, wnioskodawca otrzymuje świadczenie emerytalne, które jest wypłacane wraz z dodatkiem kombatanckim, ryczałtem energetycznym, dodatkiem kompensacyjnym i dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł. Od powyższej kwoty należy odjąć wysokość dodatku pielęgnacyjnego, bowiem zgodnie z zasadami przyznawania świadczenia pieniężnego określonymi wart. 11 ust. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji ( ... ), dodatku pielęgnacyjnego nie zalicza się do dochodu. Zatem miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł. , a więc przekracza kryterium dochodowe (kwota odpowiadająca 120% najniższej emerytury, tj.: od 1 marca 2015 roku 1056,54 zł), wskazane w art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji ( ... ), będące podstawą do przyznania świadczenia pieniężnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją odmawiającą przyznania świadczenia pieniężne Pan J. P. podniósł, iż otrzymywane wraz z emeryturą dodatki (kombatancki, kompensacyjny i ryczałt energetyczny) w łącznej wysokości [...] zł nie powinny być ograniczeniem do otrzymania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Należy zaznaczyć, iż ustawa z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji ( ... ) nie przewiduje możliwości odejmowania od dochodu wyżej wymienionych świadczeń i dodatków, wypłacanych przez organy rentowo - emerytalne. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2016r. znak [...]. W uzasadnieniu organ przytoczył rozstrzygnięcie organu I instancji i dodatkowo wskazał, że osoba posiadająca potwierdzony status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej lub w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych może ubiegać się o przyznanie pomocy pieniężnej ze środków budżetowych będących w dyspozycji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wyżej wymieniona pomoc pieniężna (forma pomocy inna niż świadczenie pieniężne) przyznawana na podstawie art. 10 ww. ustawy, może być przyznana, jeżeli dochód samotnie gospodarującej osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220 % najniższej emerytury, tj. od 1 marca 2015 roku 1936,99 zł. Ponadto w szczególnie uzasadnionych przypadkach Szef Urzędu może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach, co nie jest możliwe w sprawie przyznawania świadczenia pieniężnego. Jeżeli więc sytuacja finansowa wnioskodawcy ulegnie zmianie i jego dochód będzie spełniał kryteria dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, zawarte w art. 9 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji ( ... ), strona może wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan J. P. wskazując, że jego dochód to emerytura wynosząca [...] zł. miesięcznie i jest niższa niż określona w ustawie jako 120% emerytury minimalnej, czyli 1056,54 zł. Podkreślił, że jest kombatantem II wojny światowej, w obozach niemieckich więziono go przez 56 miesięcy, z czego 23 miesiące był w obozach karnych. Załączył odpowiednie dowody Nr 1 i 2. Z tego tytułu ma ekwiwalenty w wysokości [...] zł, które nie są dochodami i nie podlegają opodatkowaniu. Decyzją z [...] grudnia 2015 decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] uzyskałem potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżący wskazał, że ma 80 lat, jest inwalidą, a spełniając warunki określone w ustawie wystąpił o świadczenie. Pragnąc ostatni okres życia odbyć w lepszych warunkach niż w tych, które ma dzięki emeryturze z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z tego powodu uważa że jego skarga jest zasadna i zasługuje na rozważenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na mocy których odmówił on skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa wart. 9 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2015 r. poz. 693 ze zm. zwanej w dalszej części "ustawą o działaczach.."). Przepis ten stanowi, że świadczenie pieniężne przyznaje osobie uprawnionej tj. posiadającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w wysokości 400 zł miesięcznie, jeżeli: 1) dochód samotnie gospodarującej osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 120% najniższej emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, z późn. zm.), zwanej dalej "najniższą emeryturą", albo 2) dochód na osobę w rodzinie osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 100% najniższej emerytury. Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą uprawnioną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...], Szef Urzędu potwierdził bowiem zainteresowanemu status działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. W świetle oświadczenia skarżącego, jest on osobą samotnie gospodarującą. Wprawdzie, do akt sprawy dołączył również informacje dotyczące dochodu uzyskiwanego przez jego żonę, ale oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi samotnie. Oznacza to, że wniosek skarżącego w przedmiocie przyznania mu żądanego świadczenia organ zobligowany był rozpoznać w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy. Z przepisu tego wynika zaś, że jedynym warunkiem jakie musi spełnić uprawniony do uzyskania określanego w nim świadczenia pieniężnego jest kryterium dochodowe. Organ nie ma zatem możliwości uwzględnienia w tym przypadku innych okoliczności, tj. np. wiek, czy trudna sytuacja zdrowotna wnioskodawcy. Zgodnie z przedłożoną przez stronę dokumentacją źródłem utrzymania skarżącego jest świadczenie emerytalne, które jest wypłacane wraz z dodatkiem kombatanckim, ryczałtem energetycznym, dodatkiem kompensacyjnym i dodatkiem pielęgnacyjnym. Do lutego 2016 roku powyższe świadczenie wraz dodatkami wynosiło łącznie [...] zł. Jak wynika ze skargi zdaniem skarżącego świadczenia wypłacane wraz z emeryturą takie jak: dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny oraz dodatek kompensacyjny nie są opodatkowane w związku z czym nie powinny być traktowane jako dochód. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy Z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych wart. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z powyższego wynika, iż dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny oraz dodatek kompensacyjny (wymienione wart. 21 ww. ustawy) są dochodem, ale nieopodatkowanym. Zgodnie zaś z zasadami przyznawania świadczenia pieniężnego określonymi w art. 11 ustawy o działaczach.. do świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej stosuje się przepisy m.in. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (DZ. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), które stanowią, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3 . kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto art. 8 ust 4. wyżej cytowanej ustawy o pomocy społecznej (. . .) stanowi, iż: do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się także: 1. jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2. zasiłku celowego; 3. pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4. wartości świadczenia w naturze; 5. świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisowo promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych; 6. dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7. świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomory państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332, z. zm.). W świetle powyższego wskazać należy, że ustawodawca przewidział katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, jednakże nie uwzględnił w nim dodatku kombatanckiego, ryczałtu energetycznego i dodatku kompensacyjnego, w związku z czym obliczając dochód strony organ właściwie uwzględnić wysokość świadczenia emerytalnego strony, wraz z ww. dodatkami. Skoro więc zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o działaczach (...)., świadczenie pieniężne przyznaje się, jeżeli: dochód samotnie gospodarującej osoby uprawnionej nie przekracza kwoty odpowiadającej 120% najniższej emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a od marca 2015 roku do lutego 2016 roku była to kwota 1056,54 zł (od marca 2016 roku jest to kwota 1059,07 zł), to skarżącemu, którego świadczenie emerytalne wraz z w/w dodatkami wynosiło [...] zł, żądane świadczenie nie mogło być przyznane. Jak wskazano powyżej, w świetle brzmienia zastosowanego w sprawie w/w przepisu, podnoszone przez skarżącego dodatkowe okoliczności (wiek, stan zdrowia) organ nie mógł uwzględnić. Z tych względów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.