IV SA/Wa 847/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-06
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew, wydana przez Burmistrza na podstawie ustawy o ochronie przyrody, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów o właściwości lub rażącego naruszenia prawa, jeśli nieruchomość, na której rosły drzewa, została później zaklasyfikowana jako las?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Burmistrza o zezwoleniu na usunięcie drzew nie była dotknięta nieważnością. Organ I instancji działał prawidłowo, opierając się na danych z ewidencji gruntów, które wskazywały na charakter kolejowy działki, a nie leśny. Zmiana klasyfikacji gruntu na leśny nastąpiła po wydaniu decyzji Burmistrza i nie mogła świadczyć o rażącym naruszeniu prawa przez ten organ.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza zezwalającej na usunięcie drzew, argumentując, że nieruchomość miała charakter leśny i sprawa powinna być prowadzona przez Starostę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że Burmistrz działał właściwie, opierając się na danych ewidencyjnych wskazujących na tereny kolejowe. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko, że Burmistrz naruszył właściwość rzeczową i rażąco naruszył prawo. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. M., A. M., G. M., E. M., S. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. M., A. M., G. M., E. M., S. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] znak [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2013 r. Burmistrz [...] (dalej: Burmistrz, organ I instancji), po rozpatrzeniu wniosku: J. M., A. M., G. M., E. M., S. G. i K. G. (dalej: wnioskodawcy, skarżący), zezwolił na usunięcie w terminie do 28 lutego 2014 r. 9 sztuk drzew (4 topole, 1 olszę czarną, 4 sosny zwyczajne) oraz krzewów na obszarze 500 m2, na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa i będącej w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców.
W dniu 4 listopada 2015 r. wnioskodawcy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza, uzupełniony pismem z dnia 6 listopada 2015 r. (data wpływu). Jako podstawę wniosku wskazano naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwana dalej: k.p.a.) oraz rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. art. 19 w związku z art. 65 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, zwanej dalej: u.o.p.) w jej brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, iż z uwagi na charakter leśny gruntu (działka nr [...]) sprawa usunięcia drzew z tej nieruchomości nie podlega przepisom ustawy o ochronie przyrody, lecz reżimowi ustawy o lasach. Tym samym Burmistrz nie był organem właściwym do orzekania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew z tej działki, ponieważ sprawy dotyczące usunięcia drzew z terenów leśnych należą do kompetencji Starosty. Należąca do wnioskodawców nieruchomość nr [...] w dniu wydania zaskarżonej decyzji (działka ta uległa później podziałowi na mocy decyzji Burmistrza z [...] grudnia 2014 r.) miała powierzchnię 3,0847 ha, tj. powierzchnię wielokrotnie przekraczającą ustawowy wymóg 0,10 ha dla lasu. W ewidencji gruntów oznaczona była jako "tereny kolejowe" symbol Tk, jednak w rzeczywistości nieruchomość ta pokryta była roślinnością leśną i spełniała wszystkie ustawowe przesłanki określone w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1153, zwanej dalej: u.l.), co w konsekwencji kwalifikuje ten teren jako las w rozumieniu ustawy. Okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunt leśny w rozumieniu art. 3 u.l. już w dacie wydania przedmiotowej decyzji został potwierdzony i uregulowany w późniejszym stanie faktycznym i prawnym, co potwierdza pismo Starosty Powiatu [...] (dalej: Starosta) z dnia [...] lipca 2014 r., z którego wynika, że w przypadku nieruchomości nr [...] klasyfikator w protokole klasyfikacji określił drzewostan na około pięćdziesięcioletni. Ta okoliczność spowodowała wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zmiany użytków z terenów kolejowych na grunty leśne i zadrzewione. W ww. piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. Starosta wskazał, że na dzień 1 listopada 2013 r. powyższa nieruchomość była oznaczona jako tereny kolejowe, a każda zmiana użytku wymagała sporządzenia operatu klasyfikacyjnego przez osobę upoważnioną. Nieruchomość nie była objęta uproszczonym planem urządzenia lasu, a właściciel (użytkownik wieczysty) gruntu nie prowadził prac związanych z gospodarką leśną. Dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...], przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] lipca 2012 r. poz. [...]), z którego wynika, że nieruchomość ta znajduje się na terenie lasów (w planie nieruchomość oznaczona jest symbolem ZL). Taki sam zapis został uwzględniony w studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z [...] listopada 2007 r.
Zdaniem wnioskodawców, wydanie powyższych aktów prawnych przesądza, iż przedmiotowa nieruchomość od wielu lat miała charakter gruntu leśnego, jednakże z uwagi na bierność poprzedniego użytkownika wieczystego w zakresie aktualizacji zapisów danych w ewidencji gruntów, grunty te były sklasyfikowane jako "tereny kolejowe". Niemniej organ rozpatrujący wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew był zobowiązany z urzędu w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy
i wyjaśnić sprawę w sposób zgodny z aktualnym stanem faktycznym, czego zaniechał poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia przeznaczenia nieruchomości, opierając się jedynie na treści wypisu z ewidencji gruntów.
Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3 u.o.p., orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2013 r. Nr [...] dotyczącej zezwolenia na usunięcie 9 sztuk drzew.
Kolegium, wskazując na specyfikę postępowania nieważnościowego, za kluczową dla rozpoznania sprawy uznało ocenę ostatecznej decyzji Burmistrza według stanu oraz przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydawania przez organ I instancji, tj. [...] czerwca 2013 r. Wyjaśniło, że we wniosku z dnia 24 maja 2013 r. skierowanym do Burmistrza wnioskodawcy zwrócili się o wydanie zezwolenia na wycinkę 9 sztuk drzew z działki nr [...], położonej przy ul. [...] w [...]. W punkcie 6 wniosku strony zawarły informację o przeznaczeniu gruntu według ewidencji gruntów jako "tereny kolejowe". Do wniosku dołączono zgodne oświadczenie wszystkich stron oraz wypis i wyrys z ewidencji nieruchomości zawierający rysunki z mapą. Z danych ewidencyjnych Starosty wynikało, że teren działki nr [...] o powierzchni 3,0847 ha stanowi teren kolejowy oznaczony symbolem Tk.
Zatem zarówno w chwili składania wniosku o udzielenie zgody na wycinkę drzew, jak i w dacie wydania przez ten organ decyzji ([...] czerwca 2013 r.) zezwalającej na usunięcie drzew przedmiotowy teren miał charakter terenów kolejowych, nie stanowił zaś lasu. Stąd też podstawą materialnoprawną do orzekania przez Burmistrza w sprawie były przepisy ustawy o ochronie przyrody, tj. art. 83 ust 1 i art. 86 ust. 1 pkt 2 i 9, zezwalające na usunięcie drzew.
Kolegium wyjaśniło, iż stosownie do treści art. 83 ust. 1 u.o.p., usunięcie drzew możliwe jest po uzyskaniu zezwolenia organu, wydanego na wniosek określonej kategorii osób. Organem właściwym, stosownie do postanowień art. 83a u.o.p., jest co do zasady - organ jednostki samorządowej. Według art. 83f u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 u.o.p. nie stosuje się do drzew lub krzewów na plantacjach lub w lasach w rozumieniu ustawy o lasach. Z kolei wedle postanowień art. 3 u.l., za las rozumie się grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną, uprawami leśnymi oraz runem leśnym, 2) przeznaczony do produkcji leśnej,
3) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego,
4) wpisany do rejestru zabytków albo związany z gospodarką leśną zajęty pod wykorzystywanie dla potrzeb tej gospodarki: budynki, budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna oraz wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Odnosząc się do argumentów wniosku, tj. wydania przez Starostę na wniosek skarżących decyzji nr [...] z [...] maja 2014 r., dotyczącej zmiany użytków z terenów kolejowych na tereny o innym przeznaczeniu (grunty leśne i zadrzewione), Kolegium podało, że postulowana zmiana w ewidencji gruntów nastąpiła po rocznym okresie spowodowanym prawdopodobnie wszczęciem przez Burmistrza postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie kilkudziesięciu drzew bez zezwolenia. Także argument, że wedle zapisów planu miejscowego dla obszaru [...] nieruchomość nr [...] znajdowała się na terenie lasów i w planie miejscowym oznaczona była symbolem ZL nie został uznany, bowiem przedmiotem oceny nie jest kwestia jaki jest obecnie charakter gruntu działki [...], lecz ocena stanu faktycznego i prawnego w okresie procedowania przez Burmistrza i w dacie wydania decyzji ostatecznej. Powierzchnia tej działki gruntu wynosiła 3,0847 ha i niewątpliwie była pokryta roślinnością, jednak według stanu z 2013 r. był to teren oznaczony jako kolejowy (Tk), a nie leśny. Zatem, w ówczesnym stanie faktycznym
i prawnym sprawa podlegała przepisom ustawy o ochronie przyrody, a nie ustawy
o lasach, a Burmistrz był organem właściwym do załatwienia wniosku wnioskodawców dotyczącego wydania zezwolenia na usunięcie 9 drzew.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza. Podali, iż stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu decyzji nie uwzględnia treści art. 19 k.p.a., zobowiązującego organy administracji do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W związku z tym, organ I instancji nie był związany treścią wniosku oraz dołączonych doń dokumentów.
Ocenili, iż wbrew twierdzeniom Burmistrza i Kolegium, zapisy w ewidencji gruntów mają charakter pomocniczy (informacyjny) dla ustalenia oznaczenia użytkowania, a w przypadku rozbieżności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym, decyduje rzeczywisty stan gruntu. Nie zgodzili się także z poglądem organu odwoławczego, iż dokonana już po wydaniu decyzji Burmistrza zmiana zapisów w ewidencji gruntów dotyczących przedmiotowej nieruchomości z terenów kolejowych na las jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydania tej decyzji. Kolegium pomija bowiem fakt, iż pomiędzy wydaniem decyzji Burmistrza a zmianą zapisów w ewidencji gruntów stan tej nieruchomości nie uległ zmianie. Innymi słowy, gdyby przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła lasu, Starosta nie wydałby decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie zmiany użytków tej nieruchomości
z terenów kolejowych na grunty leśne i zadrzewione. Zdaniem wnioskodawców, wydanie przez Starostę powyższej decyzji potwierdza fakt, iż przedmiotowa nieruchomość od wielu lat miała charakter gruntu leśnego, jednakże z uwagi na bierność jej poprzedniego użytkownika wieczystego (PKP) w zakresie aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów, grunty te były sklasyfikowane jako tereny kolejowe - niezgodnie z ich stanem faktycznym oraz definicją "terenów kolejowych".
W ocenie skarżących, Burmistrz był zobowiązany z urzędu w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy i wyjaśnić sprawę w sposób zgody
z aktualnym stanem faktycznym, w myśl obowiązków określonych w art. 7, art. 77
i art. 80 k.p.a., czego zaniechał poprzez brak wyjaśnienia przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości, opierając się jedynie na treści wypisu z ewidencji gruntów dołączonego do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie z tej nieruchomości drzew i krzewów.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany swego stanowiska. W szczególności na zmianę stanowiska organu nie mogą mieć wpływu dołączone jako dowód w sprawie decyzje Burmistrza w przedmiocie zatwierdzenia podziału należącej do PKP działki nr [...], z której wydzielono m. in. działkę porośniętą lasem nr [...], nabytą w późniejszym czasie przez wnioskodawców.
Kolegium stwierdziło, iż w sprawie niniejszej nie wystąpiły ustawowe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w szczególności poddana ocenie decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. art. 83 ust. 1 i ust. 6 u.o.p. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy nie znalazł
w kontrolowanej decyzji Burmistrza żadnej z przesłanek nieważności, określonych
w art. 156 § 1 k.p.a. Wyjaśnił dalej, że organ administracyjny właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzeka jako organ kasacyjny i w związku z tym
w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie rozstrzyga natomiast o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy, jak w postępowaniu odwoławczym.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę, wnioskodawcy szczegółowo przedstawili przebieg postępowania w sprawie
i podali, iż stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji jest sprzeczne
z orzecznictwem sądów administracyjnych. Wbrew temu stanowisku, zapisy
w ewidencji gruntów mają charakter pomocniczy (informacyjny) dla ustalenia oznaczenia użytkowania, a w przypadku rozbieżności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym decyduje rzeczywisty stan gruntu. Zdaniem Kolegium, późniejsza zmiana zapisów w ewidencji gruntów dotyczących przedmiotowej działki z terenów kolejowych na las jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydania decyzji Burmistrza, której stwierdzenia nieważności skarżący żądają. Tym samym Kolegium pomija fakt, iż pomiędzy wydaniem tej decyzji a zmianą zapisów w ewidencji gruntów stan faktyczny tej działki nie uległ zmianie. Innymi słowy, gdyby przedmiotowa działka nie stanowiła lasu, Starosta nie wydałby decyzji nr [...] z [...] maja 2014 r. w przedmiocie zmiany użytków tej nieruchomości z terenów kolejowych na grunty leśne.
Zdaniem skarżących, kontrolowana decyzja Burmistrza z dnia [...] czerwca 2013 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Burmistrz, wydając tę decyzję pomimo braku ustawowego do tego umocowania, dopuścił się kwalifikowanego naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 19 w związku z art. 65 k.p.a. oraz przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 83 ust. 1 i ust 6 pkt 1 u.o.p. Mając na uwadze to naruszenie Kolegium powinno było na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2
w związku z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. stwierdzić nieważność przedmiotowej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W pierwszej kolejności w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy postępowanie,
w którym została wydana decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną oraz wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej obarczonej ciężkimi wadami. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji publicznej wyjaśnia stan faktyczny oraz ustala stan prawny z daty wydania zakwestionowanej decyzji i na tej podstawie dokonuje oceny legalności zakwestionowanej decyzji. W żadnym razie nie może być ono traktowane na równi z postępowaniem odwoławczym.
Stwierdzenie nieważności z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) występuje, gdy przy wydawaniu decyzji administracyjnej doszło do naruszenia każdego rodzaju właściwości przez organ administracji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Nałożenie sankcji nieważności za naruszenie przepisów o właściwości podyktowane jest faktem, iż w tym przypadku brakuje podmiotu legitymującego do zawiązania stosunku prawnego. Legitymacja jest zaś niezbędnym warunkiem prawidłowości rozstrzygania sprawy. Tylko organ administracji, działając w ramach przyznanych kompetencji, może z trwałym skutkiem regulować prawne stosunki (vide: J. Goleniowska-Gałgan, Właściwość organów administracji, Casus 2010, nr 1, s. 57 i n.). O naruszeniu właściwości decydują kryteria obiektywne, tj. przepisy prawa, z których wynika, że sprawa podlegała właściwości konkretnego organu administracji publicznej.
Na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub
z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności
z przepisami prawa (cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu
w wykładni prawa, ale jego przekroczenia w sposób jasny i niedwuznaczny) i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, LEX nr 1070197).
"O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa" (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. II OSK 1521/10, LEX nr 956192).
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o zezwoleniu na wycinkę drzew, co do której złożony został wniosek o stwierdzenie jej nieważności, stanowił art. 83 ust. 1 u.o.p. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia spornej decyzji, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wnioskodawcy zwrócili się do organu I instancji (wniosek z 4 czerwca 2013 r.) o wydanie zezwolenia na wycinkę 9 sztuk drzew gatunków: topola, olcha, sosna oraz krzewów rosnących na działce nr [...]. Opierając się na informacjach z wniosku oraz danych urzędowych, organ I instancji ustalił, że działka ta stanowi przedmiot użytkowania wieczystego wnioskodawców (wypis z ewidencji gruntów, wypis i wyrys z rejestru gruntów, odpisy z ksiąg wieczystych) oraz jest to teren kolejowy, oznaczony symbolem Tk. W toku oględzin przedmiotowej działki w dniu [...] czerwca 2013 r. ustalono, że objęte wnioskiem drzewa rosną na tej nieruchomości, a nadto topole są całkowicie suche lub obumierające. W tym czasie skarżący w żaden sposób nie kwestionowali ówczesnej klasyfikacji gruntu, którego byli wieczystymi użytkownikami, jak również nie wnosili odwołania od decyzji Burmistrza, zgodnej z treścią ich żądania, nie wskazywali na prowadzenie gospodarki leśnej na przedmiotowej działce.
W ocenie Sądu, w takich okolicznościach faktycznych i prawnych Burmistrz
w dacie [...] czerwca 2013 r. nie miał podstaw do przekazania wniosku o zezwolenie na wycięcie 9 sztuk drzew według właściwości do innego organu, ponieważ podstawą do orzeczenia w tym zakresie była ustawa o ochronie przyrody, a nie ustawa o lasach. Nie zostały więc naruszone przepisy art. 19 i art. 65 k.p.a., które stanowią o konieczności badania przez organ z urzędu swojej właściwości
w momencie wniesienia każdego podania. Treść wniosku skarżących była jasna
i bez trudności Burmistrz mógł ustalić przedmiot żądania, a tym samym swoją właściwość zgodnie z art. 83 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 6 pkt 1 u.o.p. W punkcie 6 tego wniosku skarżący wskazali przeznaczenie działki zgodne z ewidencją gruntów. Jednocześnie w tym punkcie byli poinformowani, że w przypadku gdy teren określony jest w ewidencji gruntów jako las właściwym organem do wydania zezwolenia na usunięcie drzew jest Starosta.
Dopiero po wydaniu kontrolowanej ostatecznej decyzji powstały dokumenty, z których wynika, że działka nr [...] stanowi grunt leśny i zadrzewiony (decyzja Starosty nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie której dokonano zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych na działce [...], zgodnie z operatem klasyfikacyjnym zawierającym mapę klasyfikacyjną oraz wykaz zmian danych ewidencyjnych, przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] oraz pismo Starosty z dnia 1 lipca 2014 r. informujące o zmianie oznaczenia gruntu działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków).
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że zarzuty skarżących nie mogą doprowadzić do uznania, iż kwestionowana decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z rażącym (oczywistym) naruszeniem prawa. Zarzuty skargi należy uznać jedynie za polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu nadzoru. Organ I instancji ustalił bowiem, opierając się na dostępnych mu dowodach, że drzewa wskazane we wniosku rosną na nieruchomości stanowiącej przedmiot posiadania wnioskodawców i jako grunt kolejowy podlegają procedowaniu przez ten organ. Zmiana klasyfikacji gruntu działki nr [...] z terenów kolejowych na grunt leśny i zadrzewiony nastąpiła już po wydaniu spornej decyzji i w związku z tym żadną miarą nie może świadczyć o rażącym działaniu organu I instancji, polegającym na udzieleniu zezwolenia na usunięcie drzew.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło