IV SA/Wa 858/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-07

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, może odmówić jego wznowienia, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego w pierwszej fazie postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, powinien w pierwszej fazie badać, czy wniosek opiera się na ustawowych przesłankach, czy został złożony przez podmiot uznający się za stronę i czy dochowano terminu. Dopiero w przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych (brak legitymacji strony) następuje tylko w przypadkach oczywistych, gdy nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Prezydenta W. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawca D. M. domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wskazując na brak udziału w postępowaniu. Prezydent odmówił wznowienia, uznając, że nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji i nie wykazał on interesu prawnego. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując, że kwestia legitymacji strony powinna być badana po wznowieniu postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów kpa poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i nieprawidłową wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] stycznia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia D. M. na postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2014r. znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. znak: [...] o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...] w obrębie [...], położonych przy ulicy S., na terenie dzielnicy W. m. W. na podstawie art.138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że Prezydent W. decyzją z [...] kwietnia 2013r. znak: [...] orzekł o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji realizowanej etapowo, polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażem podziemnym, elementami zagospodarowania terenu i wjazdem, planowanej na części działek nr [...], [...], [...] i nr [...], położonych j.w. Wnioskiem z dnia 1 lipca 2013r. D. M. zwróciła się do Prezydenta W. o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2014r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] września 2014r. nr [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowo – wyjaśniające wykazało nie zaistnienie przesłanek do poszerzenia kręgu stron postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2013r. nr [...], ponieważ nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, dla której w/w decyzją ustalone zostały warunki zabudowy, a ponadto wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. M. zakwestionowała ustalenia organu w zakresie braku legitymacji po stronie wnioskodawcy do żądania wznowienia postępowania. Uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ II instancji wskazał w szczególności, że w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym Kolegium podniosło, że prowadząc postępowanie ponownie organ I instancji w pierwszej kolejności winien ustalić, czy wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, stosownie do treści art. 148 kpa. W przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego złożyła R. spółka z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1)naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa przez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy zażalenie winno być oddalone w całości; tym samym dokonanie nieprawidłowej wykładni art. 149 § 1-3 kpa, 151 § 1 pkt 1kpa w zw, z art. 145 §1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że weryfikacja twierdzeń D. M. w przedmiocie posiadania legitymacji do bycia stroną postępowania może być poddana ocenie dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu tegoż postępowania, 2)art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez błędna ocenę okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, objawiające się zaniechaniem merytorycznego ustalenia, że D. M. w sposób oczywisty nie posiada legitymacji do bycia strona w postępowaniu o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że badanie przesłanek wznowieniowych winno polegać na ustaleniu, czy strona rzeczywiście nie brała udziału w postępowaniu, czy było to zachowanie zawinione i czy został dochowany termin do złożenia przedmiotowego wniosku. Kwestia legitymacji podmiotu składającego wniosek powinna być zatem rozstrzygnięta uprzednio. Przemawia za tym również treść art. 147 zdanie drugie kpa: wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, 145a i 145b kpa następuje tylko na żądanie strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej, jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest znana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu okoliczność, że rozpoznania przez tut. Sąd skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014r. znak: [...] wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie sygnatura akt IV SA/Wa 1176/14 została oddalona. Jak wynika z treści uzasadnienia przywołanego wyżej wyroku złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmową wznowienia postępowania – art. 149 § 1 i 3 kpa. Przepis art. 149 § 2 kpa mówi, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w w/w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zgodnie z § 2 termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca przewidział, że stwierdzenie jednej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 §1 i art. 145a kpa może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wstępnego w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa, przy czym jedną z podstaw wznowienia jest przesłanka dotycząca braku udziału przez stronę w postępowaniu, bez własnej winy. We wstępnej fazie tego postępowania, obejmującej badanie dopuszczalności wznowienia, organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a kpa, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został dochowany termin do jego złożenia. Formalną przesłanka o charakterze podmiotowym uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stanowi wniesienie podania przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Stroną we wznowionym postępowaniu może być osoba, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła lecz legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, którego dotyczy postępowanie w rozumieniu art. 28 kpa. Aby móc rozważyć, czy wnioskującemu o wszczęcie postępowania wznowieniowego przysługuje przymiot strony uwarunkowany interesem prawnym, konieczne jest dokonanie analizy istnienia tego interesu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, co implikuje konieczność podjęcia postępowania wznowieniowego, bowiem kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozważania tej kwestii poza postępowaniem administracyjnym. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji oczywistych, w stanach faktycznych, w których zasadność wszczęcia postepowania nie jest uwarunkowana analizą czy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. Do odmowy wznowienia dochodzi wówczas, gdy bezsprzecznie można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Odmowa wznowienia z przyczyn podmiotowych następuje w przypadkach, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Tylko, gdy z treści wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, że wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku, gdy kwestie te wymagają przedsięwzięcia czynności wyjaśniających organ musi wznowić postępowanie i prowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy, co można wywodzić z art. 149 § 2 kpa. Sąd wskazał też, że stwierdzenie, po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na niepotwierdzenie wystąpienia przesłanki wznowieniowej. Rozstrzygając sprawę niniejszą należy mieć na uwadze, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia na podstawie art.153 p.p.s.a. Teza ta nie budzi zastrzeżeń w orzecznictwie administracyjnym – por. np. wyrok NSA z 20 stycznia 2006r., I OSK 345/05 ( niepubl.). Aczkolwiek SKO w [...] w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie powołało się na wiążący go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 1176/14, to w kontrolowanym postanowieniu zastosowało się do wytycznych w nim zawartych. W okolicznościach sprawy niniejszej nie doszło do utraty mocy wiążącej oceny prawnej wyrażonej w cyt. wyżej wyroku na skutek zmiany stanu prawnego ani też nie zaistniała, po wydaniu orzeczenia sądowego, zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia. Zatem, mając na uwadze, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wykazała podporządkowanie się organu II instancji wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd skargę należało oddalić. Odnosząc się do zarzutów skargi nie zasługują one na uwzględnienie i nie zmieniają zaprezentowanej wyżej oceny. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyroku. ----------------------- 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło