IV SA/Wa 863/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Barszcz sędzia SO del. do WSA Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] spółka akcyjna z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] (dalej: "spółka", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ") z [...] stycznia 2019 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu [...] z [...] października 2018 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji nośnika reklamowego. Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący: W dniu 28 sierpnia 2017 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] zwróciła się do Zarządu [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na potrzeby legalizacji inwestycji polegającej na budowie nośnika reklamowego o nr [...], w postaci podświetlanej od wewnątrz tablicy reklamowej o wymiarach powierzchni reklamowej 4,0 x 8,0 o maksymalnej wysokości nośnika reklamowego 10 m z fundamentem studniowym, na części działki o nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. W toku postępowania administracyjnego spółka była reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Spółka ustanowiła pełnomocnika na mocy pełnomocnictwa z 7 marca 2011 r. Na mocy udzielonego pełnomocnictwa radca prawny był umocowany do reprezentowania spółki przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi, organami, a w szczególności w postępowaniu administracyjnym oraz postępowaniu egzekucyjnym, a nadto do udzielania dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego. Po rozpatrzeniu wniosku [...] S. A. z siedzibą w [...] - Zarząd [...] decyzją z [...] października 2018 r. odmówił ustalenia warunków dla inwestycji polegającej na legalizacji nośnika reklamowego objętego wyżej opisanym wnioskiem na części działki o nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzja z [...] października 2018 r. została doręczona pełnomocnikowi spółki 13 listopada 2018 r. Pełnomocnik spółki odebrał przesyłkę osobiście, co potwierdził podpisem na potwierdzeniu odbioru. Pismami z 29 listopada 2018 r. [...] S.A. wniosła odwołanie od decyzji Zarządu [...] z [...] października 2018 r. oraz wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Podniosła, że uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia nastąpiło bez winy ustanowionego pełnomocnika. Pełnomocnik spółki przebywał bowiem w Szpitalu [...] od 9 listopada 2018 r. w związku z leczoną depresją. Leczenie to trwać miało 3 miesiące. Na potwierdzenie ww. okoliczności do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało załączone "zaświadczenie" z 29 listopada 2018 r. wystawione przez Szpital [...] im. Dr [...] w [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu [...] z [...] października 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w jego ocenie pełnomocnik spółki nie przedstawił wystarczających dowodów na to, że w okresie, w którym biegł i upływał termin do złożenia środka zaskarżenia, stan jego zdrowia był na tyle poważny, że uniemożliwiał mu dokonanie czynności, która ograniczyłaby się do sporządzenia odwołania. Ponadto pełnomocnik mógł i powinien przedsięwziąć wszelkie środki, by dołożyć należytej staranności przy reprezentowaniu spraw swojego mocodawcy, w tym miał możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. W dniu 14 marca 2019 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2019 r. Skarżący podniósł, że jego pełnomocnik – radca prawny przebywał w Szpitalu [...] od 9 listopada 2018 r. w związku z leczoną depresją. Leczenie to miało trwać 3 miesiące. Choroba pełnomocnika mocno utrudniała mu pracę z uwagi na zażywanie silnych leków, których efektem ubocznym jest ospałość, zmęczenie, niemoc. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że prowadzi samodzielnie kancelarię radcy prawnego, powoływanie się na depresję może utrudnić mu znajdowanie klientów, rozpoczął trzymiesięczne leczenie szpitalne. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2019 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2019 r. jest zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania. Dopuszczalność przywrócenia terminu do dokonania czynności w toku postępowania administracyjnego zależy od przesłanek określonych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) – dalej w skrócie: "K.p.a."]. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Trudno jest wymagać bowiem od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. II OSK 1806/06, publ. LEX nr 337473). W przedmiotowej sprawie SKO w [...] w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. ustosunkowało się do twierdzeń skarżącej zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu [...] z [...] października 2018 r. Przechodząc do oceny argumentów podniesionych w skardze należy wskazać, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania zaniedbanej czynności procesowej prowadzone jest na prośbę strony i opiera się na ocenie okoliczności przez stronę wskazanych. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu, a nie organ ma dociekać przyczyn spóźnienia strony. Oznacza to, że strona powinna uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Skład orzekający w pełni podziela ocenę organu dotyczącą braku uprawdopodobnienia przez skarżącą, że spóźnienie złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 stycznia 2000 r., sygn. I SA/Gd 794/99; 22 maja 1997 r., sygn. SA/Sz 630/96, 14 grudnia 2000 r., sygn. IV SA 2121/98, 19 września 2000 r., sygn. SA 1072/00) podkreśla się, że o braku winy w dochowaniu terminu, można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku na czas było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym przeszkoda powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przepis art. 58 K.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy istnieje przykładowo w przypadku choroby strony, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób np. domowników. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa, czy katastrofa. W rozpoznawanej sprawie skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] października 2018 r. wskazała chorobę swojego pełnomocnika będącego radcą prawnym i jego pobyt w szpitalu od 9 listopada 2018 r. Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja jest nieprzekonywująca i nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] października 2018 r. Wręcz przeciwnie - podniesione okoliczności wskazują, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. W toku postępowania administracyjnego pełnomocnik skarżącej spółki nie wykazał, że jego choroba była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2017, s. 485 i przywołane tam orzecznictwo). Należy mieć na uwadze, że w aktach postępowania administracyjnego nie znajduje się stosowne orzeczenie lub zaświadczenie lekarza, które pozwalałoby stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej spółki nie mógł podejmować w powoływanym okresie jakichkolwiek osobistych działań, w tym ustanowić pełnomocnika substytucyjnego. Trzeba również zauważyć, że pełnomocnik skarżącej zgodnie z załączonym do wniosku o przywrócenie terminu dokumentem wystawionym 29 listopada 2018 r. przez Szpital [...] im. dr [...] przebywał w Szpitalu od 9 listopada 2018 r. z planowanym czasem pobytu - 3 miesiące. W czasie pomiędzy rozpoczętym pobytem w Szpitalu (9 listopada 2018 r.) a wystawionym dokumentem (29 listopada 2018 r.), jak też planowanym 3 miesięcznym czasem pobytu (czyli przypuszczalnie do lutego 2019 r.) – pełnomocnik skarżącej 13 listopada 2018 r. osobiście odebrał skierowaną do niego przez organ I instancji korespondencję zawierającą decyzję z [...] października 2018 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy (akta administracyjne - potwierdzenie odbioru); 29 listopada 2018 r. sporządził odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nadto w tym samym dniu doszło do nadania z Kancelarii pełnomocnika ww. dokumentów (akta administracyjne – odwołanie, wniosek o przywrócenie terminu, koperta, w której nadano wymienione dokumenty). Oznacza to dokonanie wszystkich powyższych czynności w okresie, w którym zgodnie z treścią "zaświadczenia" z 29 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącej miał przebywać w Szpitalu [...] w [...]. W sytuacji, gdy Kancelaria jest prowadzona jednoosobowo, powyższe przede wszystkim wskazuje, że pełnomocnik skarżącej chociażby 13 listopada 2018 r., czyli w trakcie pobytu w Szpitalu, udał się do niej osobiście i przebywał w miejscu wykonywania pracy, albowiem osobiście odebrał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Słusznie więc organ uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazano, że w okresie, w którym biegł i upłynął termin do wniesienia środka zaskarżenia stan zdrowia pełnomocnika uniemożliwiał mu dokonanie w terminie czynności w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynika też, że choroba pełnomocnika skarżącej, nawet jeśliby uniemożliwiała jego osobiste działanie, wykluczała możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Udzielone pełnomocnikowi skarżącej pełnomocnictwo upoważniało do udzielania dalszych pełnomocnictw i pełnomocnik skarżącej, pomimo samodzielnego prowadzenia Kancelarii, miał możliwość i winien był upoważnić inną osobę, niezwiązaną z Kancelarią, do dokonania za niego określonej czynności, tj. złożenia odwołania, po czym mógł pełnomocnika substytucyjnego odwołać. W niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że stan zdrowia jej pełnomocnika w okresie terminu do wniesienia odwołania nie pozwalał nie tylko na jego osobiste działanie, ale też na udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego w celu złożenia odwołania. Podkreślić przy tym należy, że odwołanie jest niesformalizowanym - w zakresie treści - środkiem zaskarżenia (art. 128 K.p.a.), a zatem nie byłoby przeszkód prawnych, aby pełnomocnik skarżącej, już po powrocie do zdrowia, uzupełnił odwołanie, które mógł wnieść w terminie on sam czy pełnomocnik substytucyjny. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co skutkowało odmową przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z prawem i brak podstaw do jego uchylenia. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się ponadto z urzędu żadnych innych naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Wniesiona skarga okazała się więc bezzasadna, tym samym nie było podstaw do jej uwzględnienia. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.