IV SA/Wa 877/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: ustanowić w niniejszej sprawie dla L. W. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. L. W. w skardze z dnia 9 kwietnia 2010 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i wyznaczenie adwokata z urzędu. Do skargi załączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, złożone na formularzu według załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200 ze zm.). Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączono formularz wniosku zgodny z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W dniu 21 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżący uzupełnił brak wniosku o przyznanie prawa pomocy, składając go na urzędowym formularzu PPF. Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że L. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (K. W.). Jedynymi źródłami utrzymania dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego w miesięcznej wysokości 1.450 zł brutto oraz jego żony w miesięcznej wysokości 850 zł brutto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 90 a. Nie ma wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych ani innych zasobów pieniężnych. Pismem z dnia 6 lipca 2010 r. wezwano stronę do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowego oświadczenia dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to jest: wyciągów z posiadanych przez L. W. i jego żonę rachunków bankowych, dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę dochodów oraz informacji o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie. Ponieważ w skardze z dnia 9 kwietnia 2010 r. L. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i wyznaczenie adwokata z urzędu, a w rubryce nr 4 formularza wniosku ograniczył zakres żądania wskazując, że wnosi wyłącznie o ustanowienie adwokata, pismem z dnia 6 lipca 2010 r. wezwano go także do sprecyzowania zakresu żądania w terminie 7 dni poprzez wskazanie, czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (jak wskazał w skardze), czy jedynie o ustanowienie adwokata (jak zaznaczył w wniosku złożonym na formularzu PPF). Skarżącego poinformowano, że niesprecyzowanie zakresu żądania w zakreślonym terminie spowoduje, iż jego wniosek zostanie potraktowany jako wniosek o ustanowienie adwokata. Pismo z dnia 6 lipca 2010 r. doręczono wnioskodawcy w dniu 9 lipca 2010 r. (karta nr 40 akt sprawy). W dniu 15 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) L. W. złożył do Sądu pismo z dnia 10 lipca 2010 r., w którym oświadczył, że posiada wraz z żoną wspólny rachunek bankowy, na który przelewane są ich emerytury. Świadczenia te stanowią jedyne dochody państwa W. Miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym na niezbędne opłaty wynoszą około 800 zł. Poza tym skarżący i jego żona ponoszą koszty zakupu niezbędnych leków i remontów. W okresie, kiedy L. W. otrzymywał świadczenie emerytalne w niższej od aktualnej wysokości (888 zł) popadł w długi, które do tej pory nie zostały spłacone. Do pisma wnioskodawca załączył wyciąg z rachunku bankowego K. i L. W. w Banku Spółdzielczym w G. za okres od 1 marca 2010 r. do 12 lipca 2010 r. Z wyciągu tego wynika, że wysokość netto świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez L. W. i K. W. wynosi odpowiednio 1.323,16 zł i 821,06 zł. Wielkość obciążeń rachunku we wskazanym okresie przewyższa wielkość wpływów o 485,86 zł, a saldo rachunku na 9 lipca 2010 r. wyniosło -1797,99 zł. W okresie objętym nadesłanym wyciągiem, tylko w dniu 14 kwietnia 2010 r. - po zaksięgowaniu wpływu emerytur skarżącego i jego żony - saldo na rachunku bankowym było dodatnie. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zawarte w piśmie z dnia 6 lipca 2010 r. wezwanie do sprecyzowania zakresu żądania poprzez jednoznaczne wskazanie, czy skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czy jedynie o ustanowienie adwokata, pozostało bez odpowiedzi. Skarżący poinformowany o skutkach niewykonania wezwania nie oświadczył, że właściwy jest zakres żądania określony przezeń w skardze z dnia 9 kwietnia 2010 r. W tej sytuacji przedmiotowy wniosek należało potraktować jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Zakres orzeczenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy determinuje bowiem w pierwszym rzędzie żądanie strony określone w rubryce nr 4 formularza wniosku. W sytuacji, gdy L. W. w rubryce tej zaznaczył, że wnosi jedynie o ustanowienia adwokata, to wobec braku odpowiedzi na opisane wyżej wezwanie, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie, obejmującym również zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiłoby nieuprawnione orzeczenie z urzędu. Naruszałoby bowiem art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), dalej powoływanej również jako ppsa, w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie jedynie na jej wniosek. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżącego i jego żonę wynosi 2.144,22 zł. Miesięczne koszty niezbędnych opłat w gospodarstwie domowym państwa W. wynoszą natomiast 800 zł, nie licząc kosztów leczenia i remontów. Uwzględniając przy tym aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie oraz biorąc pod uwagę, że na skarżącym ciążą zaległe zobowiązania pieniężne należy uznać, że dochód dwuosobowej rodziny nie pozwala poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów jej utrzymania. Potwierdza to analiza złożonego do akt sprawy wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy i jego żony. W tej sytuacji, nie posiadając ani wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych, strona nie może wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu. Należy nadmienić, że prawo pomocy przyznane niniejszym postanowieniem nie zwalnia strony od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.