IV SA/Wa 879/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-14

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Marian Wolanin, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, po prawomocnym dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym postanowieniem organu I instancji, może ponownie badać zasadność tego dopuszczenia i umorzyć postępowanie odwoławcze z powodu braku legitymacji organizacji do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ponownie badać zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli postanowienie organu I instancji w tym przedmiocie stało się prawomocne i nie zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku legitymacji organizacji jest wówczas błędne. Ocena dopuszczenia organizacji powinna opierać się wyłącznie na przesłankach z art. 31 k.p.a. (cele statutowe i interes społeczny), bez analizy form ich realizacji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie O. zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy postanowieniem organu I instancji. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji, inwestor wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego, kwestionując dopuszczenie Stowarzyszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Stowarzyszenie nie spełnia przesłanek do udziału. WSA uchylił decyzję SKO, a następnie NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Prezydenta W.z dnia [...] grudnia 2007 r. ustalono, na wniosek S. B. warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z usługami, infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu i wjazdem na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] oraz na działce nr ew. [...] ( infrastruktura) i nr [...] ( infrastruktura i wjazd) przy ul. [...] w W. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie O. wskazując na błędne określenie w decyzji organu I instancji powierzchni zabudowy oraz nieprecyzyjne ustalenie dopuszczalnej wysokości dla projektowanego budynku. Pismem z dnia 9 kwietnia 2008 r. S. B. wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego podnosząc, że Stowarzyszenie bezpodstawnie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu. Podniósł, że osoby działające we władzach Stowarzyszenia prowadzą działalność związaną z budownictwem, co stanowi działalność konkurencyjną do działania inwestora, a tym samym uniemożliwia to dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszcza, jako wyjątek od zasady uczestniczenia w postępowaniu podmiotów, które mają w nim interes prawny, możliwość dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, o ile wynika to z celów statutowych organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny, a nadto nie wykazano, aby np. do przedmiotowego terenu przysługiwało tej organizacji określone prawem chronione uprawnienie, z którego można by ewentualnie wywodzić interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jeśli natomiast odwołanie wniesione zostało przez organizację społeczną dopuszczoną do udziału w postępowaniu organ odwoławczy winien rozważyć, czy w danej sprawie spełnione zostały przesłanki pozwalające na owo dopuszczenie, szczególnie jeżeli na etapie odwołania inwestor kwestionuje prawidłowość dopuszczenia organizacji do postępowania. Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 Rozstrzygnięcie wydane z odwołania podmiotu nie posiadającego przymiotu strony lub organizacji społecznej nie mogącej działać na prawach strony dotknięte jest bowiem wadą nieważności. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji budowlanej powołując się na cele statutowe Stowarzyszenia. Ponadto we wniosku o dopuszczenie do postępowania wskazano, iż "udział Stowarzyszenia jest niezbędny dla zapewnienia w toczącym się postępowaniu właściwej reprezentacji interesu społecznego." Po przeanalizowaniu statutu Stowarzyszenia pod kątem celów jakie Stowarzyszenie ma realizować oraz sposobów ich realizacji Kolegium wskazało, iż Stowarzyszenie nie przewiduje występowania w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Ponadto - zdaniem Kolegium - Stowarzyszenie nie wykazało we wniosku interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie organizacji do postępowania. Jak wskazał organ odwoławczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008r. rozpoznając konkretną sprawę ustalenia warunków zabudowy ze skargi (a wcześniej z odwołania) Stowarzyszenia O. wskazał generalne wytyczne co do udziału przedmiotowego Stowarzyszenia w postępowaniach dotyczących szeroko rozumianego procesu budowlanego i inwestycyjnego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że w skład władz Stowarzyszenia wchodzą osoby prowadzące działalność gospodarczą w dziedzinie budownictwa. W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoby prowadzące działalność gospodarczą w dziedzinie budownictwa za pośrednictwem Stowarzyszenia, którego są członkami i którego działalnością kierują, uzyskiwałyby dostęp do informacji o szczegółach zamierzeń inwestycyjnych podmiotów prowadzących w stosunku do nich działalność konkurencyjną. Dopuszczenie takiej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony umożliwiałoby osobom nią kierującym zapoznawanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym także z wszelkiego rodzaju dokumentacją zebraną przez podmiot starający się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Sąd Administracyjny mając powyższe na uwadze wskazał, że prowadzenie działalności potencjalnie konkurencyjnej względem inwestorów przez podmioty gospodarcze, w których władzach zasiadają osoby będące jednocześnie we władzach organizacji społecznej Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 (jej zarządzie, radzie nadzorczej) wyklucza uznanie, iż za udziałem tej organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniach inwestycyjnych przemawia interes społeczny. W świetle powyższych rozważań Kolegium stwierdziło, iż brak jest podstaw do uznania Stowarzyszenia za podmiot działający na prawach strony niniejszego postępowania, a co za tym idzie, nie może on skutecznie złożyć odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Z tego powodu organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie O. Skarżonej decyzji zarzuciło naruszenie: - art. 142 k.p.a. poprzez przeprowadzenie badania przesłanek wydania postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sytuacji, gdy postanowienie to nie zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji; -art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy Stowarzyszenie zostało prawidłowo dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony przez organ I instancji; * art. 31 k.p.a. poprzez uznanie, że cele statutowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny nie przemawiają za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony; * art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o argumentację przytoczoną z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który jest nieprawomocny i od którego złożona została skarga kasacyjna. Wobec przedstawionych zarzutów Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego może nastąpić gdy strona cofnie odwołanie i nie pozostają do rozpoznania odwołania innych stron postępowania, lub gdy odwołujący się nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organizacja społeczna w przedmiotowej sprawie nie wywodziła jednak swojego przymiotu strony z przepisu art. 28 k.p.a. Została ona dopuszczona do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 k.p.a., mocą postanowienia organu administracji. Na postanowienie to nie służy zażalenie. Można je zaskarżyć Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 jedynie w odwołaniu od decyzji na podstawie art. 142 k.p.a., a zatem strona wnosząca odwołanie musiałaby wskazać jednocześnie na wadliwości postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej. W przedmiotowej sprawie postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej nie zostało zaskarżone. Pismo inwestora z dnia 9 kwietnia 2008r. nie może być traktowane jako odwołanie od decyzji, gdyż wniesione zostało po upływie ustawowego terminu, jak również nie zawierało wniosku o przywrócenie tego terminu. Pismo to należy zatem traktować wyłącznie jako stanowisko strony w toku postępowania odwoławczego. Zdaniem Stowarzyszenia nawet gdyby przyjąć, iż postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia zostałoby zaskarżone, a organ odwoławczy doszedłby do przekonania, że dopuszczenie to było niezasadne, powinien on był uchylić decyzję kończącą postępowanie w I instancji, z powodu naruszenia przez ten organ przepisów k.p.a. Wybrana przez Kolegium forma proceduralna wyrażenia swojego, niesłusznego w ocenie skarżącego Stowarzyszenia, poglądu była więc całkowicie chybiona. Stowarzyszenie podkreśliło, iż cytowany przez inwestora oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawomocny. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż uzupełniono także Statut w zakresie celów organizacji. Podkreślono, iż wskazane wyżej osoby nie prowadzą obecnie żadnej działalności konkurencyjnej wobec inwestora. Nie prowadziły jej także w dniu złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach stron w przedmiotowej sprawie i później. Fakt umieszczenia w rejestrowym zakresie działalności spółki, pośród kilkunastu innych przedmiotów działalności, również branży budownictwa, nie stanowi dowodu, że spółka ta prowadzi lub prowadziła kiedykolwiek działalność w tym zakresie. Tylko wykazanie faktu realnego prowadzenia działalności konkurencyjnej, mógłby stanowić ewentualną podstawę do rozważań w tym zakresie. Twierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie działalności konkurencyjnej wobec inwestora, prowadzonej rzekomo przez członków zarządu Stowarzyszenia są więc gołosłowne. Kolegium w żaden sposób nie wykazało, że osoby te prowadzą taką działalność. Wyrokiem z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt IVSA/Wa 1029/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności w przypadku otrzymania odwołania zobowiązany jest zbadać, czy Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 spełnione zostały przesłanki formalne tj. czy odwołanie złożone zostało w terminie oraz czy pochodzi od strony. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007r. wniesione zostało przez Stowarzyszenie O., które zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r. W ocenie Sądu nie zwalniało to jednak organu odwoławczego z dokonania oceny, czy Stowarzyszenie może uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu, mając na uwadze przesłanki określone w art. 31 k.p.a. W celu zatem zbadania, czy skarżące Stowarzyszenie spełnia powyższe przesłanki, Kolegium poddało ocenie zapisy statutu skarżącego Stowarzyszenia. Zgodnie § 5 statutu celami, które mogłyby być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu są: ochrona istniejących obiektów historycznych na terenie W. oraz podejmowanie działań w celu zachowania walorów architektoniczno-urbanistycznych W. Sąd zauważył jednak, iż statut Stowarzyszenia wyraźnie, w sposób wyczerpujący określa sposoby realizacji tych celów. W § 6 w szczególności odnośnie utrzymania istniejących walorów architektoniczno-urbanistycznych W. oraz ich popularyzacji przewiduje organizowanie społecznych inicjatyw, komitetów, seminariów i spotkań specjalistycznych, a co do zachowania historycznego charakteru i ładu przestrzennego zachowanych obszarów miasta W. oraz zamierzeń mających na to wpływ, przewiduje składanie petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Z powyższych zapisów, w ocenie Sądu, wynika zatem, iż samo Stowarzyszenie ograniczyło możliwość swojego udziału w postępowaniach administracyjnych jak i sądowadministracyjnych związanych w wydawaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Dlatego też zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż Stowarzyszenie nie może być uznane za stronę w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Dla oceny zaskarżonej decyzji nie miał znaczenia fakt, iż jak podnosi strona skarżąca zapisy statutu zostały zmienione, albowiem orzekający w niniejsze sprawie Sąd oceniał zaskarżoną decyzję na dzień jej wydania. W odniesieniu do powołanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 31 stycznia 2008 r., Sąd przyznając słuszność wywodom skargi, stwierdził, że wyrok ten nie jest Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 prawomocny, zatem powoływanie się na to rozstrzygnięcie przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej uznał za przedwczesne. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Stowarzyszenie O. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi mimo, że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy naruszył następujące przepisy; - art. 142 k.p.a. poprzez przeprowadzenie badania przesłanek wydania postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sytuacji, gdy postanowienie to nie zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji; art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy Stowarzyszenie zostało prawidłowo dopuszczone do udziału w postępowaniu na prawach strony przez organ I instancji; art. 31 k.p.a. poprzez uznanie, że cele statutowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny nie przemawiały za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony; art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o argumentację i okoliczności nie znajdujące podstawy w materiale dowodowym sprawy, a przytoczone z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który jest nieprawomocny i od którego została złożona skarga kasacyjna; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi, mimo, iż organy administracji obu instancji naruszyły następujące przepisy prawa materialnego: - art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 zagospodarowania przestrzennego przez błędne określenie wskaźnika powierzchni zabudowy dla planowanego budynku, - art. 1 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy w związku z § 7 ust. 1, 2 i 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury przez błędne określenie wysokości planowanego budynku. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 675/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. ani w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż mimo niezaskarżonego przez stronę postanowienia dopuszczającego organizację społeczną do udziału w postępowaniu, organ odwoławczy jest uprawniony do badania zasadności tego dopuszczenia i do umorzenia postępowania odwoławczego z powodu braku po stronie organizacji społecznej legitymacji do wniesienia odwołania. Wskazano, iż na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu stronie nie służy odrębne zażalenie, może jednak podnieść odpowiednie zarzuty w odwołaniu. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo S. B. złożone już po terminie do wniesienia odwołania i bez wniosku o przywrócenie terminu, nie mogło być traktowane jak odwołanie i nie dawało podstaw do badania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego. Za zasadny uznano także zarzut naruszenia art. 31 k.p.a poprzez wyjście poza badanie celów statutowych organizacji społecznej i badanie form ich realizacji, oraz art. 139 k.p.a. wprowadzającego zakaz reformationis in peius w odniesieniu do strony która wniosła odwołanie. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż podstawę udziału organizacji społecznej na prawach stron w postępowaniu administracyjnym stanowi przepis art. 31 k.p.a. wprowadzający dwie przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do postępowania: cele statutowe uzasadniające udział w postępowaniu i interes społeczny, przemawiający za takim udziałem. W ocenie Sądu II instancji pomimo, iż pojęcie celów statutowych jest szerokie, nie można jednak z niego wyprowadzać Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 dalszych warunków udziału organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu i poddawać analizie także form realizacji tych celów. Użyte w statucie określenie "podejmowanie działań" zmierzających do realizacji celów statutowych, zdaniem orzekającego Sądu, nie może być zawężane, chyba że takie zawężenie wyraźnie wynika ze statutu organizacji społecznej, może zatem wiązać się ze zgłoszeniem udziału w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2010 r., wydanego w sprawie sygn. akt II OSK 675/09, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt IVSA/Wa 1029/08 i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania temuż Sądowi. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organ II instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkr 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze, zainicjowane odwołaniem Stowarzyszenia, które uprzednio, w postępowaniu przed organem I instancji, zostało dopuszczone do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, należało ocenić czy pomimo funkcjonowania w obrocie prawnym prawomocnego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, rozpoznając odwołanie organ odwoławczy był uprawniony ponownie do oceny, czy wnoszący odwołanie spełnia wymogi określone w art. 31 k.p.a., a ostatecznie, czy odwołanie pochodzi od strony. W rozpatrywanej sprawie odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z usługami, Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 infrastrukturą techniczną, zagospodarowaniem terenu i wjazdem przy ul. [...] w W., wniesione zostało przez Stowarzyszenie O. Należy mieć na uwadze, iż odwołujące się Stowarzyszenie, postanowieniem Prezydenta W.z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], zostało dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na to, iż żadna ze stron toczącego się postępowania nie zakwestionowała legalności powyższego postanowienia, stało się ono prawomocne. Jak słusznie podnosi się w skardze, stosownie do treści art. 142 k.p.a. na postanowienie w przedmiocie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu nie przysługuje zażalenie. Strona może zaskarżyć takie postanowienie tylko w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. W niniejszej sprawie, postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007 r. dopuszczające Stowarzyszenie O. do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym nie zostało zaskarżone w przewidzianym prawem trybie, tj. w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Za odwołanie takie, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010 r., nie może zostać uznane pismo S. B. z dnia 9 kwietnia 2008 r., ponieważ zostało one złożone po terminie, a ponadto nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pismo inwestora nie dawało zatem podstawy do badania, w trybie art. 142 k.p.a. zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności, za błędne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż pomimo prawomocnego dopuszczenia przez organ I instancji organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, był on uprawniony do oceny złożonego odwołania, pod kątem jego dopuszczalności, tj. spełnienia przez odwołujące się Stowarzyszenie przesłanek z art. 31 k.p.a. Obowiązujące przepisy prawa administracyjnego nie dają bowiem podstaw, aby w sytuacji funkcjonowania w obrocie prawnym prawomocnego postanowienia dopuszczającego organizację społeczną do udziału w postępowaniu, organ odwoławczy badał ponownie legitymację takiej organizacji do działania na prawach strony, a ostatecznie decydował o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu braku po stronie organizacji społecznej legitymacji do wniesienia odwołania. Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, iż jeżeli postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej nie zostało zaskarżone w odwołaniu od decyzji, organ odwoławczy traci uprawnienia do badania zasadności takiego dopuszczenia. Ponadto, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 675/09, należy uznać, iż błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż oceniając przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, a przede wszystkim istnienie celów statutowych danej organizacji należy ocenić je przez pryzmat form ich realizacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, wyjście poza badanie celów statutowych organizacji społecznej i badanie form realizacji takich celów, narusza treść art. 31 k.p.a. W konsekwencji ocena legitymacji procesowej do złożenia odwołania przez pryzmat przesłanek z art. 31 k.p.a poszerzonych o badanie form realizacji celów statutowych danej organizacji, prowadzi do naruszenia art. 139 k.p.a., wprowadzającego zakaz reformationis in peius w stosunku do strony, która wniosła odwołanie. Jedynymi przesłankami decydującymi o dopuszczeniu danej organizacji społecznej do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, są przesłanki wynikające z art. 31 k.p.a., tj.: cele statutowe uzasadniające udział w postępowaniu i interes społeczny, przemawiający za takim udziałem. Według wykładni prawa zaprezentowanej przez Naczelny SA Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 675/09, która wiąże orzekający w niniejszej sprawie Sąd, pomimo, iż pojęcie celów statutowych jest szerokie, nie można jednak z niego wyprowadzać dalszych warunków udziału organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu i poddawać także analizie formy realizacji tych celów. Użyte natomiast w statucie określenie "podejmowanie działań" zmierzających do realizacji celów statutowych nie może być zawężane. W świetle zaprezentowanej wykładni należy zatem uznać, iż analiza przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, winna sprowadzać się do badania jedynie celów statutowych danej organizacji oraz tego, czy za dopuszczeniem danej organizacji do postępowania przemawia interes społeczny. Sygn. akt IVSA/Wa 879/10 Za błędne należy zatem uznać oparcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji na stanowisku zawartym w nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt IVSA/Wa 2239/07, w którym zaprezentowano odmienną niż wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię art. 31 k.p.a. Na marginesie warto dodać, iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 815/08 powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2008 r. został uchylony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło