IV SA/Wa 880/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-02
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Jarosław Trelka, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, występując o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o swoich pracownikach samorządowych, działa jako organ samorządu terytorialnego wykonujący zadania publiczne (co mogłoby uzasadniać zwolnienie z opłaty), czy jako pracodawca (co wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty)?Ratio decidendi
Gmina, występując o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o swoich pracownikach samorządowych, pełni funkcję pracodawcy, nawet jeśli zatrudnianie pracowników służy realizacji zadań publicznych. Ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym ustanawia regułę odpłatności za udzielenie informacji, a wyjątki od tej reguły muszą być ściśle interpretowane. Brak jest podstaw do uznania, że gmina w tym przypadku jest zwolniona z opłaty na podstawie przepisów dotyczących zadań publicznych lub informatyzacji.Stan faktyczny
Gmina B. zwróciła się o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o 65 pracownikach samorządowych. Dyrektor Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego odmówił udzielenia informacji, powołując się na konieczność uiszczenia opłaty zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o KRN, uznając gminę za pracodawcę. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Gmina wniosła skargę do WSA, argumentując, że działa jako organ wykonujący zadania publiczne na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o KRN i nie powinna ponosić opłaty, a także powołując się na przepisy o informatyzacji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy B. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego -oddala skargę-
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego odmówił Gminie B. udzielenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego o 65 pracownikach samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy. Podstawą postanowienia był art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 23, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. Nr 50, poz. 580 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą", a także art. 219 Kpa. Jako uzasadnienie wskazano, że art. 6 ust. 1pkt 9 ustawy przyznaje organom samorządu terytorialnego prawo do uzyskania informacji z Rejestru, jeśli jest to uzasadnione potrzebą nałożonych na nie zadań publicznych określonych w ustawie. Z kolei punkt 10 tego przepisu przyznaje to prawo pracodawcom pod określonymi warunkami. W niniejszej sprawie wystąpienie o udzielenie informacji o pracownikach samorządowych odbyło się na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy, a w takim przypadku, na podstawie art. 24 ust. 1 i ust. 2, niezbędne było uiszczenie opłaty za udzielenie informacji. Ustawa nie różnicuje pracodawców pod tym względem -występując o udzielenie informacji z Rejestru o swoich pracownikach Gmina działała - w ocenie organu - jako pracodawca. Potwierdza, według niej, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1201).
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca Gmina podniosła, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1591 ze zm.) gmina wykonuje zadania publiczne. Powołując się na art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy skarżąca Gmina oceniła, że podstawą jej wystąpienia był ten właśnie przepis, a takie zapytanie nie wymaga uiszczenia opłaty. Zatrudnianie pracowników samorządowych jest czynnością z zakresu zadań publicznych.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i powtórzył argumentację tam zawartą. Minister ocenił, że podstawą zapytania w niniejszej sprawie był art. 6 ust. 1 pkt 10, a nie 6 ust. 1 pkt 9 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] lutego 2007 r. skarżąca Gmina ponowiła argumentację zawartą w toku postępowania administracyjnego. Sformułowała też zarzut naruszenia art. 15
ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U64, poz. 565 ze zm.), według którego podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań. Zarzucono też naruszenie art. 16 ust. 2 i art. 163 Konstytucji. Skarżąca wyraziła stanowisko, że wystąpienie do Krajowego Rejestru Karnego jest wykonywaniem zadania publicznego, nałożonego ustawą nowelizującą ustawę o pracownikach samorządowych, a nie działaniem pracodawcy zatrudniającego nowych pracowników. Gmina wykonuje swoje zadania publiczne poprzez zatrudnionych urzędników, dlatego zapytanie o ich karalność jest niezbędne do realizacji tych zadań.
W odpowiedzi na skargę organ powtórzył swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia.
Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż w niniejszej sprawie orzekały dwa odrębne organy. Postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. wydał Dyrektor Biura Krajowego Rejestru Karnego, natomiast postanowienie z dnia [...] lutego 2007 r. wydane zostało jako rozstrzygnięcie organu II instancji, tj. Ministra Sprawiedliwości.
Zasadniczego znaczenia w niniejsze sprawie nabiera określenie relacji art. 6 ust. 1 punkt 9 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, do art. 6 ust. 1 punkt 10 tej ustawy. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie istota sporu prowadzonego przez strony nie sprowadza się bowiem do ustalenia, czy występując z zapytaniem do Rejestru dotyczącym pracownika samorządowego gmina realizuje zadania publiczne, lecz to, czy zapytanie takie kieruje wyłącznie jako organ samorządu terytorialnego (inny podmiot realizujący zadania publiczne). Prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że występując z zapytaniem do Rejestru dotyczącym pracownika samorządowego Gmina nie przestaje wykonywać zadań publicznych, gdyż istotnie zatrudnianie pracowników samorządowych służy wyłącznie realizacji zadań publicznych sensu largo. Jednocześnie jednak gmina (jednostka gminy) pełni w tym przypadku funkcję pracodawcy, czego nie zmienia fakt, że obowiązek zapytania o karalność pracownika został na nią nałożony przepisami prawa (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, Dz. U. Nr 169, poz. 1201).
Zauważyć dalej należy, że regułą ustanowioną w ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym jest odpłatność za udzielenie informacji, a wyjątkiem - zwolnienie z odpłatności (art. 24 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy). Zatem dla ustalenia, że dany podmiot nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty konieczne jest wykazanie, że nie mieści się on w żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1, z którą ustawa wiąże obowiązek odpłatności. W niniejszej sprawie - jak wyżej wyjaśniono -skarżąca jest także pracodawcą. Fakt, że jednocześnie wykonuje zadania publiczne, co potwierdzają też przywołane przez skarżącą przepisy Konstytucji, nie zwalnia z obowiązku odpłatności za udzielenie informacji.
Sąd nie podzielił poglądu zaprezentowanego w skardze, że odmowa nieodpłatnego udzielenia informacji z Rejestru narusza art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U64, poz. 565 ze zm.). Przepis ten należy bowiem ocenić jako lex generalis wobec ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Ta ostatnia ustawa określa zasady udzielania informacji odnośnie karalności osób fizycznych. Zażądanie odpłatności na jej podstawie nie może być rozpatrywane w kategoriach sprzeczności z innym przepisem tej samej, ustawowej rangi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie
zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w chwili jego wydania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło