IV SA/Wa 881/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-11
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Opyrchał, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innym miejscu, mimo że nie korzysta już z lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały?Ratio decidendi
Organ administracji nie może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innym miejscu. Dopóki zameldowanie czasowe nie zostanie uznane za niezgodne z prawem, nie można kwestionować zameldowania na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie. Brak korzystania z lokalu, w którym jest się zameldowanym na pobyt stały, nie jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, jeśli istnieje ważne zameldowanie czasowe.Stan faktyczny
Skarżący S. L. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją organu pierwszej instancji, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody. Organ uznał, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal, ponieważ od wielu lat pracował i mieszkał w innym mieście, a także nie podjął kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wskazując, że jego wniosek o wymeldowanie ma na celu zawłaszczenie majątku przez byłą żonę, a on sam wspierał finansowo domowników i czuje się emocjonalnie związany z miastem, w którym był zameldowany na pobyt stały. Podkreślił, że wymeldowanie uczyni go bezdomnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2007 r., orzekającą o wymeldowaniu S. L. z pobytu stałego w lokalu nr [...], przy ul. [...] w C.
Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy podniósł, że S. L. w trakcie prowadzonej rozprawy administracyjnej przyznał, że od wielu lat pracuje i mieszka w W. W spornym lokalu odwiedzał córkę jednakże od września 2006 r. odwiedzin całkowicie zaniechał.
Przesłuchani w sprawie świadkowie również potwierdzili fakt niezamieszkiwania wyżej wymienionego w lokalu nr [...], przy ul. [...] w C. Zatem organ uznał opuszczenie spornego lokalu przez S. L. za udowodnione. Kluczową kwestią natomiast było, zdaniem organu, ustalenie charakteru opuszczenia lokalu. Oświadczenie S. L. złożone w tym względzie w trakcie postępowania administracyjnego, były rozbieżne. Pierwotnie twierdził, że lokal opuścił dobrowolnie by następnie, w odwołaniu, stwierdzić, iż twierdzenie o dobrowolności opuszczenia lokalu jest błędne a powrót do lokalu uniemożliwia i utrudnia mu była żona. Organ ustalił jednak, że S. L. nie podjął żadnych kroków przewidzianych prawem w celu przywrócenia naruszonego posiadania.
Powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ odwoławczy stwierdził, że nie podejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu jest przejawem dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu.
Wojewoda [...] podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi przede wszystkim o zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób. Skoro okazało się, że zapis w ewidencji ludności nie jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż S. L. nie zamieszkuje w spornym lokalu, to dalsze utrzymywanie takiego stanu stanowiłoby fikcję meldunkową. Ponadto organ podniósł, że dla
przyjętego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia stan własnościowy mieszkania przy ulicy [...] m [...] w C.
Skargę na powyższą decyzję wniósł S. L. W skardze zarzucił, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę przepisów art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniósł, iż czuje się skrzywdzony decyzją Wojewody [...]. Dalej skarżący wskazał, że wniosek jego byłej żony o wymeldowanie go ze spornego lokalu ma na celu zawłaszczenie przez nią wszelkich dóbr nabytych w trakcie trwania małżeństwa, na co skarżący w żadnym razie zgodzić się nie może. Podał, że już po opuszczeniu lokalu wspierał finansowo zamieszkujących tam domowników m.in. regulując zaległości czynszowe. W miejscu stałego zameldowania przebywał raz lub dwa razy w miesiącu. Do opuszczenia przedmiotowego lokalu i zmiany miejsca pracy, a także czasowego zameldowania w W. zmusiły go ciągłe kłótnie oraz konflikty domowe. Nigdy nie było jego intencją wymeldowanie się ze spornego lokalu, emocjonalnie cały czas związany jest z C., a jednym z powodów mieszkania w W. jest zatrudnienie w tym mieście na czas nieokreślony. Wymeldowanie ze spornego lokalu uczyni go osobą bezdomną. Podkreślił też, iż właścicielka lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje, wyklucza możliwość zameldowania go na pobyt stały.
Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd rozważając okoliczności faktyczne i aspekt prawny kontrolowanej sprawy doszedł do przekonania, iż decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Wskazać należy, że ustalony przepisem art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się lub na wymeldowaniu się z pobytu stałego lub czasowego. W przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się właściwy organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu (art. 15 ust. 2). Pod pojęciem pobytu czasowego, w myśl art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rozumiane jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości pod innym adresem. Stosownie natomiast do art. 8 ustawy osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca pod tym adresem dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały jeśli nie zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru czasowego. Za okoliczność uzasadniającą zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności wykonywanie pracy poza miejscem stałego pobytu. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana czy też nie korzysta, (tak: wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. , sygn. akt II OSK 263/06).
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, skarżący po rozstaniu z żoną podjął pracę w W. i tam też zamieszkał. Skarżący wypełnił obowiązek meldunkowy poprzez zameldowanie się na pobyt czasowy od dnia 20 września 2002 r. do dnia 20 lipca 2007 r. Skoro zatem właściwy organ administracji stwierdził, że zaistniały okoliczność do zameldowania skarżącego na pobyt czasowy to należało przyjąć, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego tego zameldowania nie można uznać, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu nie dopełniając obowiązku
wymeldowania się. Powyższej konstatacji nie zmienia fakt niekorzystania przez skarżącego z lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Tymczasem Wojewoda [...], nie kwestionując prawidłowości zameldowania skarżącego na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegł fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tzw. centrum życiowego i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w C. Wykazane działanie w ocenie Sądu stanowiło naruszenie art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie -na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Podstawę orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku stanowi art. 152 cytowanej wyżej ustawy. Z kolei o kosztach postanowiono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło