IV SA/Wa 885/11

WyrokWSA w Warszawie2011-08-18

Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania zakończonego decyzją o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego, może skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności tej decyzji, powołując się na naruszenie jej prawa własności?
Ratio decidendi
Skarga została oddalona, ponieważ skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Decyzja ta dotyczyła wyłącznie likwidacji gospodarstwa i przekazania majątku Skarbu Państwa, nie rozstrzygając kwestii własności gruntów, a zatem nie naruszała bezpośrednio interesu prawnego skarżącego ani jego ojca. Brak interesu prawnego uniemożliwia skuteczne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. T. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1992 r. likwidującej Państwowe Gospodarstwo Rolne w S. i przekazującej jego majątek Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Twierdził, że decyzja ta naruszyła prawo własności jego ojca. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania pierwotnego, a decyzja Wojewody nie dotyczyła własności gruntów. WSA oddalił skargę skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].10.2010, którą umorzył postępowanie, wszczęte wnioskiem J. T. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1992 roku. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: J. T. wnioskiem z dnia [...].11.2009 wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].07.1992 orzekającej o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. w celu przekazania majątku przedsiębiorstwa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Na uzasadnienie wniosku podał, że Wojewoda bez żadnej podstawy prawnej rozporządził mieniem stanowiącym własność jego ojca, a co za tym idzie, pozbawił jego następców prawnych własności gospodarstwa rolnego, które weszło w skład Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. Decyzją z dnia [...].10.2010 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył z urzędu jako bezprzedmiotowe postępowanie, wszczęte wnioskiem J. T. o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].07.1992 orzekająca o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. w celu przekazania majątku przedsiębiorstwa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa została wydana na podstawie art. 15 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (D.U. 1991, nr 107, poz.464 ze zm.). Przepis art. 15 u. 1. tej ustawy stanowił, że decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu przekazania Agencji majątku przedsiębiorstwa podejmuje organ założycielski: 1) z własnej inicjatywy, 2) na wspólny wniosek dyrektora przedsiębiorstwa i rady pracowniczej, 3) na wniosek Agencji. 2. Likwidacja na wniosek Agencji jest obligatoryjna. 3. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, jest podejmowana za zgodą Agencji. 4. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, jest podejmowana po wyrażeniu opinii przez radę pracowniczą. Według organu, jedynym skutkiem prawnym decyzji podjętej przez Wojewodę [...] była likwidacja Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. J. T. nie można uznać za stronę postępowania, zakończonego wskazaną decyzją. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga art. 28 k.p.a. Stanowi on, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. J. T. nie ma interesu prawnego w skarżeniu omawianej decyzji Wojewody [...], gdyż rozstrzygała ona wyłącznie o likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S., użytkującego grunty Skarbu Państwa. Decyzja ta w żaden sposób nie odnosiła się do kwestii własności określonych gruntów. Tym samym wbrew twierdzeniu J. T. nie można uznać, że Wojewoda [...] rozporządził mieniem stanowiącym własność ojca wnioskodawcy. W uzasadnieniu podkreślono również, z powołaniem się na wyrok SN z dnia 13.12.1991 (II CR 85/91, OSNC 1993/3/41), że decyzja Wojewody [...] nie jest decyzją w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, którą obecnie można wzruszyć w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie jej nieważności. Organ II instancji rozpoznając wniosek J. T. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, że J. T. nie ma przymiotu strony w postępowaniu, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], gdyż decyzja ta w żaden sposób nie odnosiła się do kwestii własności określonych w niej gruntów. Ponadto organ II instancji przychylił się do poglądu o aktualności wyroku SN z dnia 13.12.1991 (II CR 85/91, OSNC 1993/3/41). Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł J. T., zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 107 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżacego i odmowę uznania, że decyzja Wojewody [...] była decyzją administracyjną; odmowę uznania wnioskodawcy za stronę tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty, zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. J. T. domagał się w przedmiotowym postępowaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] twierdząc, że na podstawie tej decyzji nastąpiło przekazanie na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości, stanowiącej własność ojca skarżącego. W ocenie Sądu, żądanie skarżącego w tym postępowaniu nie mogło zostać uwzględnione. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r., nr [...] zostało zlikwidowane Państwowe Gospodarstwo Rolne w S. użytkujące grunty Skarbu Państwa. Podstawę prawną do podjęcia takiej decyzji przez organ założycielski stanowił art. 15 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 107, poz. 464), zgodnie z którym decyzję o likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu przekazania Agencji majątku przedsiębiorstwa podejmował organ założycielski: 1) z własnej inicjatywy, 2) na wspólny wniosek dyrektora przedsiębiorstwa i rady pracowniczej, 3) na wniosek Agencji. Taką też decyzję podjął Wojewoda [...] w dniu [...] lipca 1992 r., nr [...] w stosunku do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S., decydując o jego likwidacji z dniem [...] lipca 1992r. Jednym skutkiem prawnym przedmiotowej decyzji Wojewody [...] była likwidacja Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S. Zdaniem Sądu decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992r. w żaden sposób nie odnosiła się do kwestii własności gruntów Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S., w szczególności nieruchomości, które - zdaniem skarżącego - należały do jego ojca. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga art. 28 k.p.a. Stanowi on, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia określonych czynności przez organ administracji. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło