IV SA/Wa 897/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-23
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Magdalena Durzyńska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca nieposiadającego ważnej wizy, jeśli wiza ta została wydana, ale jej termin ważności jeszcze nie rozpoczął biegu, a funkcjonariusz Straży Granicznej na pokładzie autokaru wstępnie zezwolił na wjazd?Ratio decidendi
Przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy uprawniającej do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w momencie przekraczania granicy. Obowiązek przewoźnika polega na zapewnieniu, że cudzoziemiec posiada wymagane dokumenty, a nie tylko na weryfikacji ich istnienia. Wiza, której termin ważności jeszcze nie rozpoczął biegu, nie jest dokumentem wymaganym do wjazdu w danym czasie. Wstępna zgoda funkcjonariusza Straży Granicznej na pokładzie autokaru nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności, jeśli późniejsza kontrola wykaże brak wymaganych uprawnień do wjazdu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę przewoźnika P. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej w wysokości 3.000 EUR. Kara została nałożona z powodu przewozu obywatelki [...], która w dniu kontroli granicznej nie posiadała ważnej wizy uprawniającej do wjazdu na terytorium Polski, mimo posiadania paszportu z wizą Schengen ważną od daty późniejszej niż data kontroli. Przewoźnik zarzucił organom naruszenie przepisów o cudzoziemcach i Konstytucji RP, twierdząc, że dołożył należytej staranności, a odpowiedzialność za weryfikację ważności wizy spoczywa na Straży Granicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika oddala skargę
Zaskarżoną decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 267 zwanej dalej kpa) w zw. z art. 462 ust. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r. poz. 1650 ze zm. dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. orzekającą o nałożeniu na przewoźnika: P. G. – prowadzącego działalność gospodarczą pn [...] z siedzibą w [...] ([...] – dalej jako skarżący/przewoźnik) kary administracyjnej w wysokości 3.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wyniosło 12.569,70 PLN.
Decyzja zapadłą w następującym stanie faktycznym:
W dniu 14 lipca 2014 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] o nr rej. [...] należącego do skarżącego tj. przewoźnika P. G. wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżująca tymże autokarem obywatelka [...] M. K., ur. [...] kwietnia 1951 r. legitymująca się paszportem seria i nr [...] wydanym przez władze [...] w dniu [...] września 2007 r. ważnym do dnia [...] września 2017 r., nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. W związku z powyższym na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił cudzoziemce wjazdu na granicy a w stosunku do przewoźnika na podstawie art. 462 ust 1 - 2 i 4 - 5 ustawy o cudzoziemcach decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. orzekł o nałożeniu kary w wysokości 3.000 EUR tj 12.569,70 PLN. Decyzję tę utrzymał następnie w mocy Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako organ) opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu organ podał, że warunki wjazdu obywateli państw trzecich określa art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granicę (kodeks graniczny Schengen) oraz że zgodnie z ust. 1 pkt b tego artykułu, w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym obywatele państw trzecich muszą spełniać określone warunki wjazdu w tym w szczególności winni posiadać ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. (...). Organ podał, że w świetle art. 23 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać: 1) ważny dokument podróży; 2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane; 3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem.
Jeśli chodzi o przesłanki odpowiedzialności przewoźnika – organ wyjaśnił, że zostały one określone w ustawie o cudzoziemcach, w art. 459, zgodnie z którym przewoźnik, który drogą powietrzną, morską lub drogową (z wyjątkiem ruchu przygranicznego) zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia by cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie (jeżeli zezwolenia takie są wymagane).
Dalej organ podał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro. Przepis ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Według organu z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż M. K., obywatelka [...], była pasażerką autokaru relacji [...] należącym do skarżącego wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, a w trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej stwierdzili, że ww. cudzoziemka nie posiada w swoim paszporcie wizy, która uprawniałaby ją do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 14 lipca 2014 r., ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP w powyższym terminie.
Cudzoziemka zeznała, iż zamierza jechać do Szwecji, celem odwiedzin córki i przyznała, że w dacie kontroli nie posiadała ważnej wizy oraz że kierowca autobusu sprawdzał ważność paszportu i wizy. P. G. - kierowca autobusu i właściciel firmy także wyjaśnił, że sprawdzał wszystkim pasażerom dokumenty i zaznaczył, że cudzoziemka jechała z siostrą i mogło być tak, że panie okazały mu dwa razy ten sam paszport o tym samym nazwisku. Skarżący oświadczył jednocześnie, iż nie wie jak należy odczytać ważność okazanej wizy, ponieważ nie był nigdy szkolony w zakresie ważności wiz, podał ponadto, że w autokarze o 22:40 nie ma warunków do sprawdzania i weryfikowania ważności wizy. Zarzucił, że do tego są powołane ustawowo wyspecjalizowane służby, w portach morskich i na lotniskach takich odpraw paszportowych nie robią stewardesy oraz kapitanowie statków a w Polsce wyspecjalizowaną służbą w tym zakresie jest Straż Graniczna.
Uzasadniając nałożenie kary organ wskazał, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób nie będących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport oraz że ryzyko nieznajomości obowiązujących w tym zakresie przepisów obciąża przewoźników (wzór i wygląd wymaganych dokumentów powinien być znany osobom zajmującym się transportem międzynarodowym osób). Organ wyjaśnił, że czynnością, która umożliwia stwierdzenie - jak w rozpatrywanej sprawie - jaki jest okres ważności wizy, a tym samym, czy uprawnia ona cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jest wgląd w naklejkę wizową a zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się wysokim stopniem staranności, współmiernym do zakresu kontroli, wynikającego z art. 459 ust. 1 ustawy.
Organ zgodził się z tezą postawioną w odwołaniu, iż działanie przewoźnika oparte jest na swoistym domniemaniu faktycznym, że wiza która znajduje się w paszporcie cudzoziemca została wystawiona przez uprawniony organ, odpowiada rzeczywistości oraz ma niezmienioną treść, taką jaką nadał jej wystawca, a kompetencje do obalenia tego domniemania ma tylko Straż Graniczna. Zdaniem organu z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że posiadana przez pasażerkę autokaru wielokrotna wiza Schengen nie uprawniała jej do wjazdu do Polski w dniu 14 lipca 2014 r., bowiem była ważna od 1 września 2014 r. i nie zachodziły jakiekolwiek zastrzeżenia co do autentyczności wizy a zarzuty przewoźnika w tej kwestii są bezpodstawne, co szeroko uzasadnił. W tym zakresie organ uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie podlega odpowiedzialności finansowej przewoźnik, który mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP gdyż ważność ww. dokumentów należy rozumieć jako termin ich ważności, a nie zakres uprawnień z nich wynikających (np. w odniesieniu do wiz limit dni pobytu lub krotność wjazdów i pobytów). Zdaniem organu przewoźnik jest zobligowany do sprawdzenia, czy pasażer ma wymagany prawem obowiązującym w RP dokument uprawniający do przekroczenia granicy, nie może on natomiast ponosić odpowiedzialności, gdy upewni się że wymaganym dokumentem pasażer się legitymuje, lecz w istocie dokument ten okaże się podrobiony, w taki sposób, że nie może tego dostrzec osoba niebędąca specjalistą danej dziedzinie a taki przypadek nie i miał miejsca w przedmiotowej sprawie. W przypadku dostarczenia do odprawy przez przewoźnika osoby, której brak dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy jest w sposób prosty do stwierdzenia przez osobę posiadającą wiedzę w tym zakresie (jak w niniejszej sprawie - data ważności wizy oraz data przekroczenia granicy) nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność, że kierowca autobusu nie zorientował się, że dokument nie jest ważny. Organ przywołał w tym zakresie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 554/14.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazujących na to, że ustawa obowiązuje jedynie na terytorium RP, organ wyjaśnił, że każdy przewoźnik, niezależnie od miejsca, w którym zarejestrował działalność podlega w chwili przekraczania granicy kontroli mającej na celu weryfikację czy przewożeni przez niego cudzoziemcy spełniają warunki wjazdu i pobytu na terytorium RP. Wskazał, iż wbrew zarzutom odwołania art. 459 ustawy (a poprzednio art. 135 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach) zawiera normę, z której wynika uprawnienie i zarazem obowiązek przewoźnika do żądania okazania przez pasażera przed podróżą dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz wizy lub innego dokumentu wskazanego w tym przepisie. Przewoźnik ponosi bowiem odpowiedzialność za brak kontroli dokumentowej w momencie zawierania umowy przewozu i z obowiązku tego winien się wywiązać najpóźniej do chwili dotarcia do granicy. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 135/14).
Skargę na powyższą decyzję złożył przewoźnik P. G. Zarzucił jej:
1) obrazę art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie dochował należytej staranności w trakcie weryfikowania posiadania przez pasażerów wymaganej wizy, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 462 ust. 1 ustawy i nałożenie kary na przewoźnika, podczas gdy pomimo dołożenia należytej staranności obiektywnie w warunkach przeprowadzania weryfikacji nie było możliwe stwierdzenie, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, w sytuacji gdy wiza nosiła znamiona przerobienia, czego potwierdzeniem jest fakt, iż prowadzący kontrolę paszportową na pokładzie autokaru funkcjonariusz Straży Granicznej udzielił zgody na wjazd cudzoziemki potwierdzając to stosowną pieczęcią w paszporcie, a dopiero kontrola paszportowa w placówce Straży Granicznej wykazała przerobienie daty ważności wizy - przy czym okoliczność ta została całkowicie pominięta przez organ I instancji, a nadto została zaakceptowana przez organ II instancji;
2) obrazę art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
- całkowicie błędnym uznaniu, że wiza, w której oznaczony termin uprawniający do wjazdu jeszcze się nie rozpoczął, oznacza nieposiadanie wymaganej wizy w rozumieniu art 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach;
- błędnym uznaniu, że na przewoźniku spoczywa obowiązek sprawdzenia posiadania "ważnej wizy", podczas gdy z treści art. 462 ust. 1 ustawy- o cudzoziemcach wynika obowiązek sprawdzenia posiadania przez cudzoziemca wyłącznie "wymaganej wizy";
3) obrazę art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady legalizmu polegające na wydaniu decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej za niezastosowanie przepisów ustawy polskiej na terenie państwa obcego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przewoźnik zarzucił, że przy ustalaniu stanu faktycznego pominięto istotną okoliczność wpływającą na ocenę dołożenia przez przewoźnika należytej staranności tj., że prowadzący kontrolę paszportową na pokładzie autokaru funkcjonariusz Straży Granicznej udzielił zgody na wjazd cudzoziemki, potwierdzając to stosowną pieczęcią w paszporcie a dopiero dodatkowa kontrola paszportowa w placówce Straży Granicznej wykazała przerobienie daty ważności wizy, czego obiektywnie przewoźnik, pomimo zachowania miernika należytej staranności, nie mógł zauważyć. W ocenie skarżącego nie jest zasadne twierdzenie, że przewoźnik nie zachował należytej ostrożności i nałożenie na niego kary stanowi rażące naruszenie przepisów prawa. Skarżący zarzucił, że działania podejmowane przez przewoźnika na podstawie art. 462 ust. 1 ustawy polegają wyłącznie na weryfikacji posiadania przez cudzoziemca wymaganej wizy a nie ważnej wizy oraz że nie można cedować na przewoźnika obowiązków, które zostały ustawowo przypisane straży granicznej.
Skarżący podał, że zgodnie z art. 7 pkt 3 rozporządzenia (We) Nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady obywatele państw trzecich podlegają szczegółowej odprawie przy wjeździe i wyjeździe, która dokonywana jest poprzez szczegółową weryfikację posiadania przez obywatela państwa trzeciego ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy. Uznał on, że dopiero na tym etapie kontroli i to wyłącznie przez funkcjonariuszy straży granicznej możliwe jest badanie ważności dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy. Podniósł ponadto, że działanie przewoźnika oparte jest na swoistym domniemaniu faktycznym, że wiza, która znajduje się w paszporcie cudzoziemca została wystawiona przez uprawniony organ, odpowiada rzeczywistości oraz ma niezmienioną treść, taką jaką nadal jej wystawca a kompetencje do obalenia tego domniemania ma wyłącznie straż graniczna. Dodał przy tym, że gdyby ustawodawca chciał, aby przewoźnik kontrolował także ważność wizy, wskazałby to jednoznacznie w ustawie, podobnie jak wskazał to chociażby w art. 23 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako ppsa), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że nie naruszają one prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja gdy chodzi o jej uzasadnienie spełnia też kryteria z art. 107 § 3 kpa.
Podstawę prawną w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j.w.). Zgodnie z jej art. 462 ust. 1 na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (...) jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Zasada ta dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego (art. 262 ust. 3 ustawy). Ww. przepisów nie stosuje się jedynie jeżeli przewoźnik:
1) przywiózł do granicy cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
2) mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium (...).
Karę administracyjną nakłada na przewoźnika, w drodze decyzji, komendant placówki Straży Granicznej, w której odmówiono cudzoziemcowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a organem II instancji jest Komendant Główny Straży Granicznej (art. 246 ust. 5 i 6 ustawy).
Nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. Urz. UE L 187 z 2001 r., str. 45) (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły), to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest min. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem tej regulacji jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Trzeba zauważyć, że uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ administracji w drodze uznania ma jedynie możliwość miarkować wysokość samej kary, a nie jej zastosowanie. Zasadnie też organ zwrócił uwagę, że nie wszyscy przewoźnicy dokonujący przewozów osób w ruchu drogowym są objęci zakresem normowania art. 26 ust. 3 Konwencji wykonawczej, a w konsekwencji także art. 459 ust. 2 w zw. z ust. 1 i art. 462 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Finansowa odpowiedzialność administracyjna została nałożona tylko na takie podmioty prowadzące przewozy osób w ruchu drogowym, które charakteryzują się relatywnie wysokim stopniem profesjonalizacji usług. Są to przewoźnicy, którzy powinni z założenia posiadać środki, zasoby lub możliwości sprostania daleko idącym obowiązkom wiążącym się z prowadzeniem usług przewozu osób daleko od granic państwa macierzystego (państwa, w którym znajduje się siedziba przewoźnika). Ustawa nie obejmuje przewozów okazjonalnych czy też lokalnych ani przewozów międzynarodowych na krótkich trasach w ruchu przygranicznym (między dwoma punktami leżącymi po dwóch stronach granicy państwowej w niewielkiej odległości od niej).
Przedstawiając po krótce stan faktyczny sprawy Sąd nie przytaczał w całości obszernego, rzeczowego i wyczerpującego uzasadnienia organu, który odniósł się szczegółowo do każdego aspektu odwołania a przy tym stanowisko swoje uzasadnił – w odniesieniu do obowiązujących przepisów a ponadto przywołał stanowiska ugruntowane na tle orzecznictwa sądowoadministarcyjnego.
Stan faktyczny sprawy wskazuje, że obywatelka [...] w dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej nie legitymowała się wymaganymi do przekroczenia granicy dokumentami. Była pasażerką autokaru należącego do przewoźnika, kurs odbywał się w międzynarodowym transporcie drogowym a komendant właściwej Placówki Straży Granicznej odmówił jej wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a następnie wszczął postępowanie w zakresie wymierzenia przewoźnikowi kary administracyjnej. Art. 459 ustawy nakłada na przewoźnika obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim (itd).
Skoro, co jest niekwestionowane, w autokarze przewoźnika znalazła się osoba niespełniająca określonych w przepisach warunków wjazdu, to oznacza, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków określonych we wskazanej ustawie. Wbrew twierdzeniom skargi, kwestia przerobienia wizy nie została potwierdzona w toku postępowania. Nie są też zasadne twierdzenia, że ustawodawca nałożył na przewoźników obowiązek ustalenia czy pasażerowie posiadają dokument podróży bądź wizę a nie czy posiadają ważny dokument podróży czy ważną wizę. Ustawa jednoznacznie wskazuje, że chodzi o dokumenty "wymagane" do wjazdu czy "ważny" dokument podróży, a w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z brakiem wymaganej wizy. Chodzi o wizę wymaganą do wjazdu w określonym miejscu i czasie do określonego kraju a nie jakąkolwiek wizę kiedykolwiek wydaną czy też obowiązująca w innym terminie niż data przekraczania granicy.
W odniesieniu do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie art. 7 Konstytucji a więc na to, że nie jest dopuszczalne zobowiązanie przewoźnika polskiego do stosowania polskiej ustawy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej gdyż ustawę polską stosuje się wyłącznie na terytorium kraju – trzeba podkreślić, że w ocenie Sądu nie znajdują one uzasadnienia. Pomijając kwestię obowiązywania i stosowania przytoczonych wyżej dyrektyw unijnych, zarzucając naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa (zasady praworządności) skarżący nie wskazał jaki konkretnie przepis prawa został w sprawie naruszony. Skarżący prowadzi przewóz międzynarodowy, jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą zarejestrowaną na terenie RP, a powołane wyżej przepisy ustawy o cudzoziemcach odnośnie do zastosowania sankcji administracyjnej mają zastosowanie na terenie RP w związku ze stwierdzeniem, że przewoźnik nie wypełnił przepisów wymaganych w związku z przekraczaniem granicy państwa.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu w trybie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło