IV SA/Wa 9/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), Sędzia del. SO Aleksandra Westra, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Minister" "organ II instancji" postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] (dalej "postanowienie z [...] października 2021r.") utrzymało w mocy postanowienie [...] (dalej "Wojewoda", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (dalej "postanowienie z [...] sierpnia 2021r.") o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie zameldowania A. M. (dalej "skarżący") na pobyt czasowy trwający do dnia [...] marca 2020 r. w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Burmistrz [...] orzekł o odmowie zameldowania Skarżącego na pobyt czasowy trwający do dnia [...] marca 2020 r. w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu gminy. W dniu [...] czerwca 2021 r. do Wojewody wpłynął wniosek Skarżącego z dnia [...] maja 2021 r. o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej zameldowania zainteresowanego na pobyt czasowy. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niewskazanie przez wnioskodawcę przesłanek wznowieniowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie do Ministra wskazując na wynikającą z braku akt postępowania meldunkowego, prowadzonego przez organ pierwszej instancji, nieskuteczność wezwania Wojewody o doprecyzowanie żądania. Jednocześnie Skarżący wskazał, że w jego ocenie organem odwoławczym winno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Minister. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że z treści pisma skarżącego wynika, że wniósł on o wznowienie postępowania z uwagi na wpis jego udziału do księgi wieczystej udziału w nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta o numerze [...]. Wskazana przez skarżącego okoliczność uzasadniająca w ocenie strony wznowienie postępowania, nie stanowi żadnej z przesłanek wznowieniowych wyszczególnionych w art. 145 § 1 kpa. Dalej Minister podniósł, że sprawdził w dostępnych publicznie elektronicznych księgach wieczystych, czy wpis udziałów strony w księdze wieczystej o nr [...] istniał w dacie wydania przez organy meldunkowe pierwszej i drugiej instancji decyzji w przedmiocie odmowy zameldowania pana A. M. w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (decyzje z dnia [...] lipca 2019 r. i [...] sierpnia 2019 r.), co mogłoby ewentualnie wskazywać na przesłankę wyszczególnioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z elektroniczną księgą wieczystą o nr [...] wpis udziału Skarżącego w nieruchomości opisanej w tej księdze dokonany został w dniu [...] lipca 2020 r., nie istniał zatem w dacie wydania rozstrzygnięć w sprawie meldunkowej. Z powyższego wynika, że wskazana przez stronę okoliczność nie istniała w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia się domaga, a zatem nie można jej zakwalifikować jako przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Na marginesie Minister wskazał, że nieruchomość opisana we wskazanej przez Skarżacego we wniosku z dnia 28 maja 2021 r. księdze wieczystej nie jest nieruchomością, której dotyczyło postępowanie meldunkowe, którego wznowienia domaga się strona. Księga wieczysta o nr [...] dotyczy działki ewidencyjnej nr [...]. Budynek położony przy ul. [...] w [...] zlokalizowany jest na działce ewidencyjnej nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie w ocenie organu nie zaszła podstawa do odmowy wznowienia postępowania z uwagi na niewskazanie przez stronę przesłanki, w oparciu o którą postępowanie miałoby zostać wznowione. Strona złożyła na postanowienie Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W skardze zarzucono, że Skarżący złożył wniosek o nakaz zameldowania w swojej własności z datą wniosku oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez Wójta [...]. Podkreślił, że niedołączenie dołączenie akt do postępowania jest rażącym naruszeniem prawa, a uczynili to urzędnicy Wojewody, jak i Ministra. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z [...] kwietnia 2022 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu podtrzymał skargę i podniósł zarzut naruszenia 1. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez: a) brak dokładnej analizy stanu faktycznego i zgormadzonych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na uznaniu, że skarżący nie wskazał podstaw wznowieniowych , w sytuacji, gdy uniemożliwiono skarżącemu dostęp do akt postępowania b) dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego c) brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu d) pominiecie wniosków dowodowych skarżącego e) pominięcie okoliczności, że organ na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie sam doszedł do wniosku, że możliwą przesłanką wznowieniową jest przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa 2. art. 8 kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu 3. art. 15 kpa poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy 4. art. 145 § 1 kpa w zw. z art. 149 § 3 kpa w zw. z art. 150 § 1 kpa poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżący nie wykazał podstaw wznowieniowych w sytuacji, gdy skarżący nie miał możliwości zapoznania się z aktami, a ponadto organ dokonał interpretacji wniosku skarżącego wskazując ( w odpowiedzi na skargę ), że w niniejszej sprawie podstawa wznowienia mógłby być art. 145 § 1 pkt 5 kpa 5. art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez błędne ustalenie, że wpis w księdze wieczystej dokonano po wydaniu decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy jak wynika z wpisu do księgi wieczystej KW nr [...] podstawą do wpisu w dniu [...] lipca 2020 r. była umowa darowizny z dnia [...] marca 2014r. nr rep. [...]., a tym samym był to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji, a nie był znany organowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137).), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga była niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra z dnia [...] października 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o odmowie zameldowania skarżącego na pobyt czasowy trwający do dnia [...] marca 2020 r. w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Wznowienie postępowania jest wyłomem od zasady trwałości decyzji administracyjnych i daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a, art. 145aa, czy w art. 145b k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a. Te dwa etapy można kolejno określić jako postępowanie w sprawie wznowienia i jako postępowanie wznowieniowe. W przedmiotowej sprawie podstawą wznowienia był art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z uwagi na to, że wznowienie postępowania jest wyłomem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a., przesłanki wznowieniowe należy interpretować w sposób ścisły. Treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest jasna i oznacza, że nie każdy nowy dowód (nowa okoliczność) powoduje przyjęcie, że zaistniała podstawa wznowienia określona w tym przepisie, ale dodatkowo musi to być dowód (okoliczność) istniejący w dacie wydania decyzji, ale nieznany organowi, oraz ma on mieć charakter istotny czyli taki, przy uwzględnieniu którego treść decyzji ostatecznej kończącej postępowanie administracyjne byłaby inna, aniżeli podjęta w sprawie. Brak jednego z tych elementów powoduje, że podstawa wznowienia wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zachodzi, a organ właściwy do wznowienia postępowania jest uprawniony do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie powinno budzić wątpliwości, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję. Nowa okoliczność nie może wynikać z badanego materiału (por. np. wyroki NSA z 20 kwietnia 2021 r., I GSK 108/18; z 27 maja 2021 r., I GSK 1769/18, I GSK 2106/18). Celem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, toczącego się na skutek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie może być bowiem ponowna weryfikacja zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z tego względu, że jest ona oceniana przez stronę czy organ jako wadliwa. Taki cel realizuje niewątpliwie postępowanie zwykłe, w ramach którego stronie przysługuje prawo kwestionowania dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny dowodów w drodze odwołania do organu drugiej instancji, a po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia służy skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 6 maja 2021 r., III FSK 3344/21). W przedmiotowej sprawie Minister prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania. Pełnomocnik skarżącego wskazał (odmiennie niż sam skarżący), że przyczyną naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa było to, że podstawą wpisu w księdze wieczystej [...] w dniu [...] lipca 2020 była umowa darowizny z dnia [...] marca 2014r. a zatem dowód , który istniał w dniu wydawania decyzji przez Wojewodę, a nieznany organom administracji. Stanowisko to oprócz tego, że abstrahuje od treści wniosku o wznowienia, jest dodatkowo błędne. Skarżący we wniosku o wznowienie nie powoływał się na przedmiotową umowę darowizny. Nadto umowa ta znajduje się w aktach sprawy, której wznowienia domaga się skarżący (k. [...] – [...] akt administracyjnych) i była wzięta pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wydania. Jej treść jest wymieniona wprost w uzasadnieniu decyzji Burmistrza [...]. Nie może być podstawą wznowienia również okoliczność podana przez skarżącego we wniosku – wpis do księgi wieczystej. Po pierwsze, wpis ten został dokonany już po wydaniu decyzji przez Wojewodę, po drugie, nie ma żadnego znaczenia w sprawie , której wznowienia domaga się skarżący, gdyż przyczyną odmowy zameldowania skarżącego nie było niewykazanie tytułu prawnego do spornego lokalu, ale niezamieszkiwanie w nim. Należy przypomnieć, że przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego Zarzuty naruszenia art. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz były nietrafne. Organy administracyjne nie gromadziły materiału dowodowego na obecnym etapie postępowania, a jedynie decydowały w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie okoliczności podanych przez skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący (jego pełnomocnik) nie podał, jakie dowody nie zostały wzięte powagę przez organ, ani też jakie wnioski dowodowe zostały pominięte. Lektura uzasadnienia pisma pełnomocnika skarżącego nie dostarcza również argumentacji, na czym polegać miałoby błędne ustalenia stanu faktycznego czy dowolna ocena dowodów. Skarżący nie wskazał również jakie zarzuty odwołania nie zostały rozpoznane przez Ministra. Zarzuty naruszenia powyższych przepisów były gołosłowne. Organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postepowania administracyjnego sformułowanego w art. 15 k.p.a. Rzetelnie przenalizował argumenty podniesione w zażaleniu i zbadał ponownie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania. Podobnie nie może być może o naruszeniu wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wyrażona w tym przepisie zasada pogłębiania zaufania obywateli służy zagwarantowaniu praw strony postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, z zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady, konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (zob. wyrok WSA w Warszawie z 30 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1308/17, Lex nr 2426362). Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu administracyjnego nie świadczy o naruszeniu art. 8 k.p.a. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.