IV SA/Wa 904/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - oddala skargę - IVSA/Wa 904/10 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wójt Gminy J. na wniosek J. P. i M. P. datowany na 23 listopada 2007 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi J. w gminie J., stanowiącej współwłasność J. P. i M. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...], z nieruchomością położoną we wsi J. w gminie J., stanowiącą własność S. G., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...]. Do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic upoważniony został geodeta uprawniony T. G., który zobowiązał się do wykonania rozgraniczenia za 3.000 zł. W dniu 15 stycznia 2008 r. J. P. i M. P. wpłacili ustaloną kwotę 3.000 zł jako zaliczkę na koszty postępowania rozgraniczeniowego, natomiast w dniu 21 stycznia 2008 r. zawarto umowę o dzieło między Gminą J. a upoważnionym geodetą w przedmiocie wykonania przedmiotowego rozgraniczenia. W dniu 29 kwietnia 2008 r. Wójt Gminy J. wydał decyzję o rozgraniczeniu wyżej opisanych nieruchomości według dokumentów ustalających przebieg granicy oraz postanowienie, którym na podstawie art. 264 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", z urzędu: 1. ustalił koszty postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości na kwotę 3.000 zł, 2. zobowiązał J. P. i M. P. do poniesienia wyżej wymienionych kosztów postępowania administracyjnego, 3. stwierdził, że zaliczka w kwocie 3.000 zł, wpłacona w dniu 15 stycznia 2008 r. przez J. P. i M. P. na rachunek Urzędu Gminy w J. w całości pokrywa wyżej wymienione koszty postępowania administracyjnego. J. P. i M. P. wnieśli zażalenie na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. uchyliło powyższe postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ powołał stanowisko zawarte w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r. siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, zgodnie z którym organ orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 2 k. p. a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości {art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm, zwanym dalej "k. a"), a nie tylko stronę, która żąda wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Wójt Gminy J.: 1. ustalił koszty postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości na kwotę 3.000 zł, 2. zobowiązał S. G. do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1.500 zł, tj. połowy ustalonych kosztów i wpłacenia tej kwoty w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia na konto Urzędu Gminy w J. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. G. podnosząc, że rozłożenie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia po połowie jest dla niego bardzo krzywdzące, a wpłacenie 1.500 zł jest dla niego dużym wydatkiem. Żalący się przedstawił swoją sytuację rodzinną i finansową. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2008 r. S. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. kwestionując zasadność obciążenie go kosztami postępowania, które nie było wszczęte na jego wniosek. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1797/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdzając, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wniosku S. G. zawartego w zażaleniu, w którym wskazał, że kwota 1.500 zł jest dla niego dużym wydatkiem w sytuacji, gdy ma na utrzymaniu żonę i dzieci. Organ odwoławczy powinien był wyjaśnić i rozważyć, czy sytuacja majątkowa skarżącego kwalifikuje się do zastosowania art. 267 k. p. a. W ocenie Sądu organ zastosował trafną wykładnię art. 262 § 1 pkt 2 dokonaną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. Jeżeli jednak skarżący podniósł w zażaleniu okoliczność wskazującą na trudność w poniesieniu połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego, to organ rozpatrując zażalenie miał obowiązek tę okoliczność wyjaśnić, dając tym wyjaśnieniom stosowny wyraz w swoim rozstrzygnięciu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] lipca 2008 r. w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wójt Gminy J. z urzędu: 1. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości na kwotę 3.000 zł, 2. zobowiązał J. P. i M. P. oraz S. G. do poniesienia, po połowie, wyżej wymienionych kosztów postępowania administracyjnego, 3. zobowiązał S. G. do poniesienia kosztów tego postępowania w kwocie 1.500 zł i do zapłaty tej kwoty na konto Urzędu Gminy w J., 4. ustalił, że kwota określona w pkt 3 postanowienia zostaje rozłożona na pięć równych rat w każda wysokości 300 zł miesięcznie, płatna w terminie do 10. każdego miesiąca w okresie od września 2009 r. do stycznia 2010 r., 5. stwierdził, że zaliczka w kwocie 3.000 zł wpłacona w dniu 15 stycznia 2008 r. przez J. P. i M. P. na rachunek Urzędu Gminy w J. w całości pokrywa wyżej wymienione koszty postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie złożonych przez S. G. dokumentów i wyjaśnień nie stwierdzono niewątpliwej niemożności poniesienia przez niego połowy kosztów postępowania rozgraniczającego. W ocenie organu deklarowane kwoty przychodów i wydatków w jego gospodarstwie domowym nie pozwoliłyby na samodzielną egzystencję tej rodziny. Jak wynika z protokołu wyjaśnień pomimo deklarowanych tak niskich dochodów S. G. kupił ciągnik rolniczy. Ponadto wskazano, że S. G. nie ubiegał się ani nie pobiera świadczeń z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wójt Gminy J. pouczył strony o możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w terminie siedmiu dni za pośrednictwem Wójta Gminy J. W dniu 8 października 2009 r. S. G. złożył w Urzędzie Gminy w J. pismo datowane na 5 października 2009 r. adresowane do Rady Gminy w J., w którym wyraził niezadowolenie z nałożenia na niego obowiązku poniesienia połowy kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. skierowanym do S. G. Przewodniczący Rady Gminy J. poinformował go, że sprawa została przedstawiona podczas obrad komisji i sesji Rady Gminy J. w dniu 29 października 2009 r. Podczas obrad stwierdzono, że żądania zawarte w piśmie S. G. datowanego na 5 października 2009 r. wykraczają poza kompetencje rady gminy, a właściwy w sprawie jest organ wykonawczy gminy - wójt. Poinformowano, iż w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zostało wydane ostateczne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r., na które S. G. nie wniósł zażalenia. W dniu 10 listopada 2009 r. wpłynęło do Urzędu Gminy J. pismo S. G. adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zatytułowane "zażalenie", w którym wyrażone jest niezadowolenie ze stanowiska Przewodniczącego Rady Gminy J. zawartego w piśmie z dnia 2 listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k. p. a. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia z dnia 10 listopada 2009 r. na pismo Przewodniczącego Rady Gminy J. z dnia 2 listopada 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo Przewodniczącego Rady Gminy J. z dnia 2 listopada 2009 r. nie jest postanowieniem, lecz pismem o charakterze wyłącznie informacyjnym, nie mającym cechy władczego działania organu administracji publicznej. S. G. w skardze do Sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdził, że nie był pouczany o prawidłowym sposobie wnoszenia pism oraz wskazał, iż zaskarżone postanowienie jest dla niego niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 141 § 1 k. p. a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy k. p. a. tak stanowi. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma więc okoliczność, czy pismo Przewodniczącego Rady Gminy J. z dnia 2 listopada 2009 r., na które skarżący wniósł zażalenie z dnia 10 listopada 2009 r., jest postanowieniem. Stosownie do art. art. 123 § 1 k. p. a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania (art. 123 § 2 in principio). W związku z powyższym należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego było prowadzone przez właściwy w sprawie organ, tj. Wójta Gminy J. i zostało zakończone wydanym przez niego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., doręczonym skarżącemu i pełnomocnikowi pozostałych stron w dniu 21 sierpnia 2009 r. Pomimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w terminie siedmiu dni za pośrednictwem Wójta Gminy J. S. G. nie skorzystał z możliwości wniesienia zażalenia. Tym samym postanowienie z Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2009 r. stało się ostateczne z dniem [...] sierpnia 2009 r., a postępowanie zostało zakończone. Zaskarżone zażaleniem z dnia 10 listopada 2009 r. pismo Przewodniczącego Rady Gminy J. z dnia 2 listopada 2009 r. nie zostało więc wydane w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Ma ono jedynie charakter informacyjny, stąd nie może być przedmiotem zażalenia. Zażalenie nie przysługuje od pism, jeżeli nie mają one charakteru postanowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1434/97, Lex nr 41281). Zgodne z prawem jest zatem zaskarżone do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2010 r. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia z dnia 10 listopada 2009 r. na pismo Przewodniczącego Rady Gminy J. z dnia 2 listopada 2009 r. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).