IV SA/Wa 91/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. D. z Kancelarii Radcy Prawnego przy ulicy [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług w wysokości 52, 80 złotych (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 91/07 UZASADNIENIE Pismem z dnia 21 sierpnia 2006 r. A.P. wniosła do Prezydenta W. o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie jej wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Jako podstawę swojego wniosku wskazała art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a jako uzasadnienie faktyczne - toczące się postępowanie cywilne o eksmisję jej ojca, K. P. z tego lokalu. Podała ponadto, że jej ojciec, z którego wniosku toczyło się postępowanie w przedmiocie wymeldowania, dopuścić się miał przestępstwa fałszywych zeznań w dniu 2 czerwca 2006 r. Postanowieniem z dnia (...) września 2006 r. Prezydent W. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania A. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Organ wskazał, że postępowanie w kwestii eksmisji K. P. nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a ponadto nie zaszła też przesłanka fakultatywnego zawieszenia określona w art. 98 § 1 Kpa, gdyż K. P.nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podtrzymała ocenę, że postępowanie eksmisyjne stanowi zagadnienie wstępne, gdyż art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zobowiązuje do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia także przez sąd, a nie tylko przez inny organ administracji. Dotychczas prowadzoną korespondencję z organem uznała za stratę czasu, który mogłaby spożytkować w bardziej "intelektualny" sposób. Zarzuciła organowi nieznajomość prawa. Postanowieniem z [...] października 2006 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji i powtórzył argumentację tarn zawartą. Wojewoda podkreślił, że wynik postępowania eksmisyjnego nie ma wpływu na istotną w sprawie meldunkowej okoliczność opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] października 2006 r. skarżąca oceniła, że choć nie istnieją przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania, to istnieją "niefakultatywne" przesłanki takiego zawieszenia. Jest nią fakt, że K.P. złożył w sprawie - w jej opinii - fałszywe zeznania twierdząc, że dobrowolnie opuściła ona mieszkanie przy ul. [...] w W. Zauważyła także, iż Urząd W. złożył w tej sprawie zawiadomienie do Prokuratury. Organ odwoławczy poprzestał na subiektywnej ocenie dowodów, nie przeprowadził postępowania i nie zapoznał się z dokumentami. W końcowej części skargi powtórzyła jednak, że przesłanką obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego jest postępowanie eksmisyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko. Wskazał też, że Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez K. P. przestępstwa fałszywych zeznań. Swoje stanowisko, poparte orzecznictwem sądowym, strona skarżącą (pełnomocnik skarżącej) powtórzyła w piśmie z dnia 15 maja 2007 r., w którym dodatkowo wniosła do Sądu o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, uzasadniła swoje żądanie zawieszenia postępowania dwoma okolicznościami: postępowaniem cywilnym w przedmiocie eksmisji jej ojca z lokalu przy ul. [...] w W. oraz postępowaniem karnym zainicjowanym zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przez jej ojca przestępstwa fałszywych zeznań dotyczących okoliczności opuszczenia przez nią powyższego lokalu. W ocenie Sądu żadna z tych okoliczności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu powyższego przepisu procedury administracyjnej. Przepis ten zobowiązuje organ administracji do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Musi więc istnieć związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym {komentarz do art. 97 Kpa w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. VIII, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, str. 447 - 448), przy czym związek taki powinien być bezpośredni. Bez rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez inny organ albo sąd nie jest możliwe załatwienie sprawy administracyjnej. Organ samodzielnie nie może przy tym tego zagadnienia rozstrzygnąć. W niniejszej sprawie postępowanie o eksmisję ojca skarżącej z lokalu nie pozostaje w żadnym związku z postępowaniem o wymeldowanie jej z tego lokalu. W postępowaniu, które zainicjował K. P., organ rozstrzygnąć ma kwestię zameldowania (wymeldowania) skarżącej z tego lokalu, co nie ma nic wspólnego z uprawnieniem do przebywania w nim K. P., ani z jego faktycznym tam przebywaniem. Wynik cywilnego postępowania eksmisyjnego niczego nie może zatem zmienić w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Podobnie nie stanowi zagadnienia wstępnego okoliczność, czy K. P. złożył fałszywe zeznania w przedmiocie opuszczenia lokalu przez skarżącą. Przede wszystkim zauważyć należy, że - wbrew sugestii zawartej w piśmie strony skarżącej z dnia 15 maja 2007 r -postępowanie karne (niezależnie od tego, czy zostało ono wszczęte, czy też odmówiono jego wszczęcia) nie miało na celu ustalenia przyczyn opuszczenia przez skarżącą lokalu przy ul. [...] w W., lecz ustalenie, czy K.P. dopuścił się przestępstwa fałszywych zeznań. Wartość dowodową tych zeznań, z których wynika, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie, zobowiązany jest jednak ocenić sam organ (Prezydent W., a następnie ewentualnie Wojewoda [...]). Zeznania te nie są przecież jakimś szczególnym środkiem dowodowym, niepodlegającym weryfikacji przez organy administracji, lecz podlegają swobodnej ich ocenie tak, jak każdy inny dowód. Nie zaszła więc potrzeba zawieszania postępowania administracyjnego w celu uzyskania oceny Prokuratury, czy K. P. rzeczywiście fałszywie zeznał w tej kwestii. Samodzielnie też organy mogą i powinny ustalić, czy i na jakiej zasadzie skarżąca opuściła lokal w przeszłości. Na marginesie warto też zauważyć, że stanowisko Prokuratury w powyższych kwestiach nie wiązałoby organu, gdyż tylko ewentualny prawomocny wyrok sądu karnego ma taki wiążący charakter. Odnośnie przywołanego przez stronę skarżącą orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (o sygn. SA/Wr 1160/93) zauważyć jedynie należy, że orzeczenie to zapadło przy zastosowaniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 993 ze zm.), odwołującego się do art. 9 ust. 2 tej ustawy w brzmieniu sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01). W wyroku tym Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją wymóg legitymowania się tytułem prawnym do lokalu, w którym dana osoba zamierza się zameldować. Okoliczność ta w zasadniczy sposób wpływa na ocenę przydatności przywołanego wyroku NSA w niniejszej sprawie. Odnośnie natomiast pozostałych, przywołanych orzeczeń NSA Sąd wskazuje, że nie mają one żadnego związku z kwestią zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, choć mogą mieć podstawowe znaczenie w głównym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania skarżącej z lokalu. Ponadto, w związku z postawionym przez pełnomocnika skarżącej wnioskiem o zmianę przez Sąd zaskarżonego postanowienia przypomnieć należy, że uprawnienia sądu administracyjnego mają charakter wyłącznie kasatoryjny względem zaskarżonej decyzji, postanowienia czy innego aktu z zakresu administracji publicznej (art. 145 i następne Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w chwili jego wydania i na podstawie stanu faktycznego istniejącego w tej dacie. W zakresie punktu II sentencji wyroku jego podstawą był art. 250 tej ustawy.