IV SA/Wa 910/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza przekształcenia zachowujące bryłę budynku, wymianę budynku mieszkalnego jedynie w przypadku jego całkowitego zniszczenia, pod warunkiem zachowania gabarytów budynku istniejącego i nawiązania do kształtu architektonicznego budynków sąsiednich, narusza prawo, w tym przepisy Konstytucji RP i ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwestionowany zapis planu miejscowego nie jest wewnętrznie sprzeczny ani niemożliwy do wykonania. Ograniczenia w zabudowie, w tym wymogi dotyczące gabarytów i nawiązania do architektury sąsiedniej, są dopuszczalne w ramach ochrony ładu przestrzennego i ochrony konserwatorskiej. Sąd stwierdził, że uchwała nie narusza przepisów Konstytucji RP ani Prawa budowlanego, a jedynie kształtuje sposób wykonywania prawa własności w granicach prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując §42 pkt 7, który ograniczał możliwość wymiany budynku mieszkalnego na nowy. Zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego, ograniczenie swobody dysponowania nieruchomością oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP i Prawa budowlanego. Rada Gminy W. wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała jest zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
Powołując się na art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r Nr 142, poz. 1591/ A. M. zaskarżyła §42 uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] października 2002r.w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru otoczenia ulicy [...] /Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...], poz.7461./
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że kwestionuje pkt 7 wymienionego §42 uchwały o następującym brzmieniu:" dopuszcza się przekształcenia zachowujące bryłę budynku tj. wymianę budynku mieszkalnego jedynie w wypadku jego całkowitego zniszczenia , pod warunkiem zachowania gabarytów budynku istniejącego i nawiązania do kształtu architektonicznego budynków sąsiednich ". Skarżąca podniosła, że jest współużytkownikiem wieczystego użytkowania nieruchomości położonej przy Placu [...] i wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej interes prawny, bowiem kwestionowany przepis ogranicza jej uprawnienia swobodnego dysponowania nieruchomością i wprowadza daleko idące ograniczenia w możliwości korzystania z budynku. Skarżąca zarzuca, że uchwała ta w kwestionowanym zakresie narusza:
-art.2 konstytucji poprzez wewnętrzną sprzeczność tego zapisu i niemożliwość jej wykonania, co narusza zasady przyzwoitej legislacji,
-art.2 konstytucji w związku z art.34 ust.3pkt1ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane /Dz.U.z 2003r.Nr 207 poz.2016 ze zm/ przez nieuwzględnienie w procesie uchwalania wymienionego przepisu i w rezultacie doprowadzenie do sytuacji, w której stosowanie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do naruszania przepisów prawa budowlanego
-art.32ust.1konstytucji w związku z art.15ust.1pkt6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U.z 1999r. Nr 15, poz.139 z pózn. zm/ poprzez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa na skutek zróżnicowania pozycji prawnej podmiotów w obrębie jednej klasy oraz zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa i ochrony praw nabytych.
Konkluzja skargi zawiera wniosek uchylenia zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym jej §42.
Wniesienie skargi poprzedzone zostało skierowaniem do Rady W. wezwania do usunięcia naruszenia prawa Wezwanie to uchwałą tej Rady Nr [...] z dnia [...] września 2004r. nie zostało uwzględnione.
Odpowiadając na skargę Rada W. wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty skargi są bezpodstawne, bowiem uchwała odpowiada prawu.
W toku postępowania Rada W. złożyła wydaną na wniosek skarżącej decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę w zakresie remontu i przebudowy budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej położonego przy Placu [...], którego skarżąca jest współwłaścicielką.
Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kwestionowany §42pkt 7 uchwały zawiera treść wewnętrznie sprzeczną i przez to niemożliwą do wykonania, co z kolei miałoby naruszać zasady przyzwoitej legislacji i stanowić naruszenie art.2 konstytucji. Niesporne jest w rozpoznawanej sprawie, że kwestionowana część planu miejscowego dotyczy terenu już zabudowanego, który został objęty ochroną konserwatorską przy czym na terenie objętym działaniem §42 uchwały istnieje zabudowa mieszkaniowa zbliźniaczona, co podkreśla również skarga. Skoro teren ten jest już zabudowany i nadto objęty ochroną konserwatorską to zachowując jego dotychczasowe przeznaczenie gmina, działając na gruncie art.4 ust.1ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym i w związku z art.10 ust.2 pkt4 i 6 tej ustawy uprawniona była do ustanowienia ograniczeń w dalszej zabudowie wprowadzając zakaz budowania na istniejących działkach drugiego budynku mieszkalnego, jak też do określenia wymagań co do budowy nowych obiektów w miejsce dotychczasowych oraz warunki przebudowy istniejących budynków. Kwestionowany § 42 pkt 7 przewiduje możliwość budowy nowego obiektu w miejsce dotychczasowego stawiając jednak warunek zachowania przez nowy obiekt gabarytów, odpowiadających budynkowi dotychczasowemu a z drugiej strony obwarowuje to obowiązkiem nawiązania do kształtu architektonicznego budynków sąsiednich. Zapisowi temu nie można przypisać cech wewnętrznej sprzeczności, jak czyni to skarga, bowiem czym innym jest wielkość danej bryły obiektu /gabaryty/, która w tym uregulowaniu planu została wyznaczona wielkością budynku, który posadowiony był poprzednio, a co innego kształt architektoniczny będący form- wystrojem. O czym była już mowa, na terenie objętym tym zapisem planu istnieje zabudowa mieszkaniowa zbliźniaczona, stąd dla utrzymania ładu przestrzennego o jakim mowa w art.1ust.2 pkt1cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i realizując wymagania tego przepisu gmina uprawniona była do wprowadzenia ograniczeń w kształtowaniu zabudowy. Nieuprawniony jest w tych okolicznościach zarzut naruszenia zasady przyzwoitej legislacji i tym samym zarzut naruszenia art.2 konstytucji.
Podług art.33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, kształtują wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania własności. Zbieżne z tym przepisem uregulowanie /art.6/ zawiera obecna ustawa z dnia 27 marca 2003r o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym /Dz.U.Nr 83,poz.817 ze zm/ Oznacza to, że działając w granicach wyznaczonych przez ustawę gmina uchwalając plan miejscowy była uprawniona do określenia sposobu wykonywania własności w zakresie wykorzystania terenu na cele inwestycyjne, w tym wyznaczyć szczegółowe zasady i standardy zabudowy, które niewątpliwie wkraczają w swobodę wykonywania prawa własności. Ustalenia zawarte w kwestionowanym §42pkt7uchwały zmierzają do zachowania istniejącego stanu zabudowy i są konsekwencją objęcia tego terenu ochroną konserwatorską. Uregulowania te dopuszczają jednak istotne zmiany takie, jak przebudowę obiektu, wymianę na nowy przy zachowaniu określonych w pkt7 wymagań, a w szczególności przewidują możliwość zmiany funkcji budynku z mieszkaniowej na usługową. Ograniczenia te nie niweczą przewidzianej w art.140kc zasady korzystania z rzeczy i dysponowania nią, stąd nie można podzielić stanowiska wyrażonego w skardze że naruszają one prawa nabyte a zastosowane w planie środki są nieadekwatne do celu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym określonego w jej art.1. Nie można w związku z tym podzielić stanowiska, że w tym sensie zapis planu narusza i zasadę państwa prawa wyrażoną w art.2 konstytucji.
Nie uzasadniony jest też zarzut sprzeczności §42 uchwały z art.34ust.3pkt1ustawy Prawo budowlane, bowiem ustalone w kwestionowanym zapisie zasady kształtowania zabudowy nie pozostają w jakiejkolwiek kolizji z wymienionym przepisem, a przeciwnie są z nim zbieżne.
Jak się wydaje, stawiając zarzut naruszenia art.32ust.1konstytucji i odnosząc go do art.15ust.2pkt6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skarżącej chodziło w istocie o uregulowanie zawarte w art.10ust.2pkt6 tej ustawy przewidujące, iż w planie miejscowym określa się lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz urządzania terenu, w tym również linie zabudowy i gabaryty obiektów, a także maksymalne lub minimalne wskaźniki zabudowy. Kwestionowany przez skarżąca §42 uchwały nie wprowadza żadnych podmiotowych czy przedmiotowych kryteriów różnicujących poszczególnych właścicieli czy wieczystych użytkowników działek w zakresie budowy nowych obiektów budowlanych, dlatego nie można uznać za trafny zarzut naruszenia art.32ust.1konstytucji. Jeśli jak podaje skarga istotnie dotychczasowa zabudowa zbliźniaczona została zróżnicowana w związku z przebudową niektórych budynków to jest to wyłącznie stan faktyczny jaki istniał w dacie uchwalania planu a nie następstwo przyjętych w tym planie z regulacji.
O czym też już była mowa zapisy, §42 uchwały nie pozbawiły praw nabytych, w tym prawa własności i korzystania z nieruchomości, a tylko na przyszłość uregulowały zasady kształtowania zabudowy ukierunkowując sposób wykonywania własności, co nie może być poczytane jako naruszenie praw nabytych. Ustawa uprzednio obowiązująca jak i obecna przypisały planom miejscowym prawo kształtowania sposobu wykonywania własności, a uregulowań tych nie można uznać za niekonstytucyjne, dlatego za wyłącznie werbalny należy uznać zarzut skargi naruszenia omawianym uregulowniem planu zasady ochrony zaufania do państwa.
Kwestionowane przez skarżącą uregulowanie planu niewątpliwie wkracza w sposób wykonywania własności jednak czyni to w granicach prawa. Kontrola sadu administracyjnego dokonywana jest tylko w płaszczyźnie legalności zaskarżonych aktów, stąd przy braku ujawnienia aby w zakwestionowanym zakresie uchwała została podjęta z naruszeniem prawa skarga podlegała oddaleniu
Z przyczyn wymienionych na podstawie art.151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło