IV SA/Wa 918/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-07
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Wojciech Rowiński, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, wskazując na brak zaproponowania przez wnioskodawcę nasadzeń zastępczych, mimo że drzewa te stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, mimo że drzewa te stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa. Organ ten zasadnie wskazał, że konieczne jest zaproponowanie nasadzeń zastępczych jako rekompensaty za straty przyrodnicze, nawet jeśli drzewa są w złym stanie fitosanitarnym. Odmowa uzgodnienia może być motywowana zaniechaniem zaproponowania nasadzeń zastępczych, a nie tylko brakiem konieczności usunięcia drzew.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska projektu decyzji zezwalającej na usunięcie dwóch kasztanowców białych rosnących w pasie drogowym, które stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa. Organ odmówił uzgodnienia, wskazując na brak zaproponowania przez wnioskodawcę (Prezydenta Miasta) nasadzeń zastępczych. Prezydent Miasta zaskarżył postanowienie GDOŚ, argumentując, że nasadzenia zastępcze są opcjonalne, a ich wykonanie w tym miejscu jest nieracjonalne z uwagi na istniejącą infrastrukturę i bliskość drogi ekspresowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prezydenta Miasta na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Rowiński asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu zezwolenia na usunięcia drzew oddala skargę.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] (dalej: "zaskarżone postanowienie"). Postanowieniem tym GDOŚ, po rozpoznaniu zażalenia Prezydenta Miasta [...] (dalej: "skarżąc" lub "Prezydent"), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ") z [...] października 2019 r., (znak: [...]) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji Starosty [...] zezwalającego Prezydentowi na usunięcie 2 drzew gatunku kasztanowiec biały rosnących w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...], ulica [...] , na działce o nr ewidencyjnym [...] , obręb [...], gmina miejska [...].
II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. Pismem z 11 października 2019 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 83a ust. 2a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55; dalej: "u.o.p."), wystąpił do RDOŚ o uzgodnienie projektu decyzji zezwalającej na usunięcie 2 drzew rosnących w pasie drogowym drogi publicznej nr [...], ulica [...], na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina miejska [...] (data wpływu do RDOŚ: 14 października 2019 r.). W projekcie decyzji stwierdzono, że przedmiotowe drzewa są suche i przestały spełniać swoją rolę w środowisku, ponadto wskazano, że zmurszały w części odziomkowej pień jednego z drzew może doprowadzić do jego złamania, drzewo to stanowi zatem zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, użytkowników drogi i mienia. Do pisma załączono m. in wniosek Prezydenta, mapę z lokalizacją drzew, dokumentację fotograficzną oraz protokół z oględzin z dnia 10 października 2019 r. Z protokołu tego wynikało m. in., że w obrębie drzew nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt oraz dziupli i gniazd ptaków.
II.2. RDOŚ postanowieniem [...] października 2019 r. odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji Starosty [...]. W ocenie RDOŚ, wnioskowane do usunięcia kasztanowce białe są suche. Pień drzewa o obwodzie 206 cm jest zmurszały. Mimo tego jego pień stanowi miejsce życia wielu gatunków zwierząt, mchów i porostów. Dlatego nie można przyjąć za zasadne stwierdzenia, że drzewo przestało spełniać swoją rolę środowiskową. Dokumentacja fotograficzna dołączona do wniosku jest niepełna, ponieważ nie ma wystarczająco wiarygodnych zdjęć przedstawiających drzewo z gatunku kasztanowiec biały o obwodzie 200 cm. Na jednej z fotografii można zobaczyć tylko fragment jego korony. Dokumentacja fotograficzna powinna ukazywać drzewa w całej ich okazałości. Zły stan zdrowotny drzew powinien być jednoznacznie udokumentowany. W przedłożonej dokumentacji brak jest takich informacji, przez co dokumentacja jest niewiarygodna. W decyzji zezwalającej na usuwanie drzew, które nie stanowią udokumentowanego zagrożenia należy naliczyć opłaty za usunięcie drzew – (art. 84 i 85 u.o.p.). Starosta Z.w projekcie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew nie uzależnił wydania zezwolenia na usunięcie drzew od wykonania nasadzeń zastępczych. Ustawodawca wskazał możliwość uzależnienia zezwolenia od wykonania kompensacji przyrodniczej w formie tzw. nasadzeń zastępczych (art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p.). Nasadzenia te, w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], winny być regułą. Drzewa znajdujące się w pasie drogowym tworzą cenne przyrodniczo tereny, stanowiąc przestrzeń urządzoną wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, pełniące funkcje publiczne, stanowiąc cenny walor ekosystemowy (siedliskowy, estetyczny, krajobrazowy i kulturowy). Ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody polega na zachowaniu zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody. Przesłanki wskazujące na zapewnienie właściwej kompensacji przyrodniczej można wyprowadzić z przepisów Konstytucji jak i przepisów ogólnych ustawy o ochronie przyrody. Przede wszystkim przepis art. 74 ust. 1 Konstytucji nakazuje władzom publicznym prowadzić politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom, a art. 74 ust. 2 ochronę środowiska wprost czyni obowiązkiem tych władz. Zważywszy na potrzebę zapewnienia społeczeństwu zdrowych warunków życia, wzrasta znaczenie ochrony środowiska, o czym świadczą dane dotyczące zmian klimatycznych i zmian ekosystemów. Te zasady konstytucyjne rozwinięte są w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, natomiast art. 4 ust. 1 ww. ustawy nawiązuje wyraźnie do art. 74 ust. 2 Konstytucji, statuując obowiązek organów administracji publicznej dbałość o przyrodę jako dziedzictwo i bogactwo narodowe oraz zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych dla ochrony przyrody. Obowiązek dbałości o przyrodę spoczywa zresztą w myśl art. 4 ust. 1 nie tylko na organach władzy publicznej, ale także na osobach prawnych i fizycznych. W przypadku tych podmiotów można go rozumieć jako powstrzymywanie się przed działaniami szkodzącymi przyrodzie (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1887/06). Zdaniem RDOŚ, w wyniku braków formalnych (niepełna dokumentacja fotograficzna) argumenty Starosty dotyczące drzewa z gatunku kasztanowiec biały o obwodzie pnia 200 cm pozostają nieudowodnione, uzgodnienie projektu decyzji na usunięcie wnioskowanych drzew byłoby nieuzasadnione, a tym bardziej bez naliczenia opłaty oraz braku nasadzeń zastępczych. Reasumując, po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym dokumentacji fotograficznej Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi postanowił nie uzgodnić przedmiotowego zezwolenia na usunięcie drzew.
II.3. Zażalenie na postanowienie RDOŚ złożył Prezydent.
II.4. GDOŚ uzasadniając zaskarżone postanowienie wskazał, że przyczyną usunięcia drzew wskazanych w projekcie decyzji Starosty [...] jest stwarzanie przez nie zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz mienia. Kluczową kwestią na etapie uzgodnienia projektu decyzji jest zatem zestawienie wskazanych przyczyn usunięcia drzew ze stwierdzonym stanem faktycznym i w przypadku potwierdzenia ich istnienia ustalenie, czy w istocie jedyną możliwością eliminacji zagrożenia w danym przypadku jest ich usunięcie. Każde planowane wycięcie drzewa powinno być poprzedzone wnikliwą analizą oraz zebraniem niezbitych dowodów, świadczących o konieczności wyeliminowania drzewa z krajobrazu. Decyzja o usunięciu drzew jest decyzją nieodwracalną w skutkach. Prawodawstwo krajowe podaje szereg przepisów mających na celu ochronę drzew oraz restrykcje przy ich wycinaniu. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u o.p. zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew, które jako element przyrody podlegają ochronie prawnej. Usuwanie drzew z pasów drogowych powinno być rozwiązaniem ostatecznym i w szczególności dotyczyć drzew obumarłych, wiatrołomów lub drzew tzw. "wysokiego ryzyka", tj. posiadających wady budowy istotne dla statyki drzewa. Analizując akta sprawy GDOŚ doszedł do wniosku, iż przedmiotowe drzewa są w złym stanie fitosanitarnym i należy je usunąć gdyż zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia. Zgodnie z art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p., wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określenia przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenie tego drzewa lub krzewu. Organ prowadzący postępowanie główne, uzależniając zezwolenie od wykonania nasadzeń zastępczych winien w szczególności wziąć pod uwagę dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz cechy usuwanych drzew, takie jak m in.: wartość kulturowa, krajobrazowa i lokalizacja. Zdaniem GDOŚ, drzewa i krzewy rosnące w pasach drogowych dróg publicznych tworzą unikalne ekosystemy dla rozwoju wielu rzadkich i chronionych gatunków zwierząt i grzybów zlichenizowanych, pełnią bardzo ważną funkcję w procesie oczyszczania powietrza ze szkodliwych substancji gazowych i pyłowych, metali ciężkich, oczyszczania gleby i wody, ochrony przed hałasem czy kształtowania lokalnych warunków wodnych oraz mikroklimatu. Dają cień dla podróżujących ciągami komunikacyjnymi (drogi, ścieżki rowerowe, chodniki), poprawiają bezpieczeństwo zasłaniając światła pojazdów nadjeżdżających z naprzeciwka, przyczyniają się do wyraźniejszego wyznaczania granic dróg, a także poprawiają walory krajobrazowe i estetyczne otoczenia (Suchocka, Gawłowska, Semeniuk, Rola roślin na terenach miejskich i ich wpływ na środowisko w kontekście zagospodarowania ciągów pieszo-jezdnych. Drogownictwo nr 10:299-301). Powyższe zgodne jest z Programem Ochrony Środowiska dla gminy miasto [...] na lata 2017-2021 z perspektywą na lata 2022-2024, gdzie wskazano w celach na rzecz ochrony przyrody, krajobrazu i lasów rozwój zieleni miejskiej, a na rzecz ochrony przed hałasem tworzenie pasów zieleni izolacyjnej wzdłuż dróg. W dokumencie tym zwrócono także uwagę na wysoki stopień zanieczyszczeń powietrza, którego głównym źródłem jest niska emisja wynikająca m in. z rozwoju komunikacji drogowej (Program ochrony środowiska dla gminy miasto [...] na lata 2017-2021, z perspektywą na lata 2022- 2024, Załącznik do Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 31 sierpnia 2017 r.). W opinii GDOŚ, w przypadku konieczności usunięcia drzew z powodu złego ich stanu sanitarnego, w ramach kompensacji winno się dokonywać nasadzeń zastępczych w jak najmniejszej odległości od miejsca, na którym rosły usuwane drzewa, tak aby uzupełniać luki w alejach przydrożnych. Należy mieć jednak na względzie, iż nowych nasadzeń należy dokonywać zgodnie z uwarunkowaniami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U z 2016 r. poz. 124, z późn. zm.), tj. zgodnie z § 53 ust. 3 ww. rozporządzenia, odległość pnia drzewa od krawędzi jezdni nie powinna być mniejsza niż 3,0 m. W sytuacji, gdy pas zieleni przydrożnej jest zbyt wąski i nie ma możliwości posadzenia nowych drzew zgodnie z ww. uwarunkowaniem, do nowych nasadzeń można wykorzystać również pasy zieleni najbliżej położonych dróg publicznych. W sprawie ilości nasadzeń wskazać należy, że udatność nasadzeń nigdy nie osiąga poziomu 100% (por. Program zadrzewieniowy gminy Wydminy, Drogi dla Natury, Białystok, 2013 r.), a nasadzenia przydrożne narażone są na oddziaływanie wielu różnych czynników stresowych (m in. silne podmuchy wiatru, czy zwiększone stężenie NaCI). Mając również na uwadze ww. programy ochrony środowiska dla regionu i ich wskazania o utrzymywaniu, a nawet rozwijaniu alei przydrożnych, wymagać by należało, aby jedno usunięte drzewo zastąpiono przynajmniej dwoma nasadzeniami zastępczymi, o wielkości min. 12 cm . Należy mieć jednak na uwadze dostępność miejsc do dokonania nasadzeń zastępczych, zgodnie bowiem z art 83c u.o.p., organ prowadzący postępowanie główne, uzależniając usunięcie drzew od wykonania nasadzeń zastępczych, winien wziąć pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do ich wykonania. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, Prezydent nie wziął pod uwagę dokonania nasadzeń zastępczych. Podkreślić w tym miejscu należy, że miejsce do dokonania takich nasadzeń powinno być w miarę możliwości jak najbliżej miejsca, z którego drzewa były usuwane, co zapewni lepszą kompensację przyrodniczą. Na podstawie map dostępnych na stronie geoportal.gov.pl GDOŚ może przypuszczać, że w najbliższej okolicy wycinanych drzew znajdą się miejsca - luki, które mogłyby być zapełnione przez nasadzenia zastępcze (2 nasadzenia za 1 usunięte drzewo), jednakże analiza w oparciu o dostępne na tym portalu internetowym mapy jest wątpliwa (m in. ze względu na ich aktualność, jak i brak możliwości dokładnego zmierzenia odległości granicy działki z pasem drzew przydrożnych od krawędzi jezdni).
W tym miejscu wskazać należy, że organ uzgadniający usunięcie drzew nie ma obowiązku przeprowadzenia oględzin. To na organie prowadzącym postępowanie główne spoczywa obowiązek zebrania rzetelnego materiału dowodowego. Organ uzgadniający może dokonać dodatkowej wizji terenowej, gdy ma drobne wątpliwości, nie można oczekiwać od niego, że będzie zbierał informacje, które powinny posłużyć organowi prowadzącemu postępowanie główne do sporządzenia projektu decyzji. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2013 r, sygn. akt IV SA/Wa 1363/13: "zasadniczy ciężar zebrania całego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w sposób wyczerpujący spoczywa na organie prowadzącym postępowanie główne. Organ uzgadniający może co najwyżej przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w razie potrzeby (art. 106 § 4 k.p.a.). Postępowanie wyjaśniające, prowadzone przez organ współdziałający ma wyłącznie charakter pomocniczy i incydentalny. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone przez organ uzgadniający, mogłoby dotyczyć np. rozbieżności pomiędzy w pełni zebranym materiałem dowodowym, a informacjami posiadanymi przez organ uzgadniający, np. dotyczące występowania gatunku chronionego. Nie może natomiast prowadzić do przerzucenia na organ uzgadniający ciężaru gromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Ograniczone możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ współdziałający wynikają również z faktu, że jego stanowisko musi być przedstawione nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu projektu decyzji. Jak zatem zasadnie zauważyły organy uzgadniające, w przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie główne nie zebrał w znacznym zakresie materiału dowodowego i nie rozpatrzył okoliczności faktycznych sprawy, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania uzgodnieniowego, jest to podstawa do nieuzgodnienia projektu zezwolenia na usunięcie drzew." W związku z powyższym, mając na uwadze niepełny materiał dowodowy zebrany w sprawie, GDOŚ odmawił uzgodnienia projektu decyzji, wskazując, że uzgodnienie będzie możliwe po zastosowaniu się do ww. informacji. W przypadku, gdy w najbliższej okolicy brak jest miejsc do dokonania nasadzeń zastępczych w ilości 2 nasadzenia za 1 usunięte drzewo, należy rozważyć posadzenie 1 drzewa za 1 usunięte. Rezygnacja z warunku dokonania nasadzeń zastępczych będzie możliwa jedynie w przypadku niezbitych dowodów na brak możliwości dokonania takich nasadzeń. Dalej GDOŚ wskazał, odnosząc się do gatunku nowych drzew, że nasadzeń powinno się dokonywać przede wszystkim w oparciu o gatunki rodzime, dla których warunki siedliskowe panujące na wskazanym do nasadzeń obszarze będą właściwe, w przypadku jednak najtrudniejszych warunków siedliskowych, dopuszcza się również stosowanie nieinwazyjnych gatunków obcych. GDOŚ podkreśłił, że z punktu widzenia przyrodniczego i wpływu gatunku drzew na grzyby zlichenizowane, najbogatszą biotę porostową mają aleje jesionu zwyczajnego, klonu zwyczajnego i dębu, z kolei najuboższą będą miały topole i klony jesionolistne. Z kolei, mając na uwadze ochronę ptaków w zadrzewieniach, należy preferować aleje wielogatunkowe, najlepiej sadząc naprzemiennie różne gatunki drzew - najlepsze dla ptaków będą: dąb, lipa, klon, osika, wierzba, olcha. Dla szczególnie rzadkich gatunków owadów właściwe będzie z kolei wykorzystanie do nasadzeń gatunków takich jak lipy i dęby. Wybór gatunków drzew do nasadzeń powinien być jednak dokonany dopiero, gdy znane jest miejsce nasadzeń. Wskazać bowiem należy, że w celu odpowiedniego doboru gatunków winny być wzięte pod uwagę zarówno uwarunkowania danego miejsca takie, jak wilgotność, czy żyzność, jak i uwarunkowania przyrodnicze np. czy miejsce nasadzeń nie stanowi np. korytarza migracyjnego ptaków lub nietoperzy, czy w najbliższym sąsiedztwie nie zostały zinwentaryzowane jakieś gatunki owadów itp. W opinii GDOŚ na wybór gatunków drzew do nasadzeń zastępczych wpływ powinny mieć właśnie ww. uwarunkowania, a nie wskazana w zażaleniu, ewentualna konieczność zwiększenia nakładów pielęgnacyjnych.
III.1. Z postanowieniem GDOŚ nie zgodził się Prezydent. W skardze do Sądu skarżący wskazał m. in., że dokonanie nasadzeń zastępczych to możliwość, a nie warunek konieczny. Ponadto, zgodnie z art. 83b ust.1 pkt 9 u.o.p. wnioskodawca składając wniosek, jeśli planuje wprowadzić nasadzenia zastępcze sporządza do wniosku projekt planu nasadzeń. W tym przypadku wnioskodawca nie planował nasadzeń zastępczych, ponieważ z uwagi na istniejącą infrastrukturę przedmiotowego pasa drogowego wprowadzenie nasadzeń zastępczych obecnie jest nieracjonalne. Ulica [...] na wskazanym odcinku nie przekracza 10 m szerokości. W związku z powyższym jest zbyt wąska, aby dokonać nowych nasadzeń drzew. Ponadto, przedmiotowy pas drogowy jest nieurządzony oraz znajduje się w sąsiedztwie drogi ekspresowej S - 14, która jest w trakcie realizacji. Nasadzenia zastępcze mogą kolidować z planowanymi inwestycjami w danym rejonie. Należy podkreślić, że zarówno organ wnioskujący o usunięcie drzewa jak i organ wydający zezwolenia na usunięcie drzew dokonali wizji lokalnej i swoje stanowisko przedstawili w załączonych materiałach. Prezydent Miasta [...] wystąpił z wnioskiem o usuniecie ww. drzew tylko i wyłącznie ze względów bezpieczeństwa użytkowników drogi oraz ludzi i mienia i wyeliminowania istniejącego zagrożenia. Przeprowadzone przez przedstawiciela Starostwa Powiatowego w [...] oględziny drzew i wizja w terenie potwierdziła zasadność wniosku. Ponadto podczas oględzin w terenie nie stwierdzono w obrębie ww. drzew gatunków chronionych, o których domniemywał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]. Prezydent nie zgodził się również ze stanowiskiem organów, że zgromadzony materiał dowodowy był niepełny. Zdjęcia z internetu jak i załączony materiał zdjęciowy nie powinny być wyłącznym dowodem do wydania postanowienia. Ponadto ,organ uzgadniający nie wziął pod uwagę ustaleń poczynionych na gruncie zarówno przez przedstawiciela Wnioskującego jak i przedstawiciela organu wydającego zezwolenie, które przedstawiają stan zarówno drzew jak i urządzenie pasa drogowego. Prezydent wskazał, że wniosek o usunięcie drzew podyktowany jest w szczególności zapewnieniem bezpieczeństwa. Pozostawienie drzew w obecnym stanie stwarza zagrożenie dla ruchu drogowego oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia.
III.2. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. Zgodnie z art. 83a ust.2a u.o.p., zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przedmiotowe uzgodnienie oparte jest na instytucji uznania administracyjnego – w szczególności ustawodawca nie wskazał zamkniętego katalogu okoliczności, które uzasadniałyby odmowę uzgodnienia. Oznacza to, że obowiązkiem organu współdziałającego jest wszechstronna analiza sprawy z punktu widzenia organu wyspecjalizowanego w ramach swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (por. np. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., II OSK 314/17, CBOSA). Odmowa uzgodnienia projektu decyzji przez organ ochrony przyrody może być w takim przypadku motywowana zarówno szczególną wartością przyrodniczą drzew objętych wnioskiem, jak i zaniechaniem zaproponowania przez wnioskodawcę nasadzeń zastępczych, o których mowa w art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p. Z tym drugim przypadkiem mamy właśnie do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Trzeba wyraźnie podkreślić, że GDOŚ w zaskarżonym postanowieniu zweryfikował wadliwe w tej części ustalenia RDOŚ, jakoby w sprawie nie wykazano konieczności usunięcia przedmiotowych drzew. GDOŚ stwierdził: "Analizując akta sprawy, należy stwierdzić, iż przedmiotowe drzewa są w złym stanie fitosanitarnym i należy je usunąć gdyż zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia". W ocenie Sądu, ocena ta, zgodna ze stanowiskiem skarżącego, znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Zasadnie jednak GDOŚ wskazał, że z uwagi na zły stan powietrza w [...], konieczne było zaoferowanie przez wnioskodawcę wykonania nasadzeń zastępczych. Wbrew zarzutom skargi, nasadzenia zastępcze nie muszą być wykonane dokładnie w miejscu, w którym rosły wycięte drzewa. Wystarczy, że będzie to nieodległe miejsce, przy czym niekoniecznie musi to być pas drogowy. Ważne jest, aby nasadzenia stanowiły rekompensatę strat przyrodniczych wynikających z usunięcia drzew. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarto przy tym konkretne wymagania, jakie powinny spełniać nasadzenia zastępcze. Reasumując, Sąd wskazuje, ze Prezydent rozważyć modyfikację wniosku w sprawie zgody na wycinkę drzew poprzez zaproponowanie konkretnych nasadzeń zastępczych zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tak zmodyfikowany wniosek winien być następnie podstawą przygotowania nowego projektu decyzji przez Starostę [...], który to projekt winien być przedmiotem ponownych uzgodnień z RDOŚ. Organ uzgadniający będzie przy tym związany ocenami prawnymi wyrażonymi w niniejszym wyroku pomimo oddalenia skargi (art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a.; por. np. wyrok NSA z 16 marca 2017 r., I FSK 1772/15, CBOSA). Z ocen tych wynika m. in., że wnioskodawca wykazał w sposób należyty konieczność usunięcia przedmiotowych drzew z uwagi na ich zły stan fitosanitarny oraz zagrożenie, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto, celu rekompensaty strat przyrodniczych wynikających z usunięcia drzew, wnioskodawca winien zaproponować dokonanie nasadzeń zastępczych kierując się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu postanowienia GDOŚ. Wniosek w tej części winien zawierać informacje niezbędne z punktu widzenia art. 83d ust. 2 u.o.p. Wskazane jest, aby miejsce nasadzeń zastępczych było precyzyjnie określone na kopii mapy ewidencyjnej. Raz jeszcze trzeba przy tym podkreślić, że nie muszą to być nasadzenia zlokalizowane dokładnie w miejscu, w którym rosną drzewa objęte wnioskiem. Znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna w sposób oczywisty dowodzi zresztą, że nie jest to miejsce właściwe dla wykonania nasadzeń zastępczych, na co trafnie zwracał uwagę Prezydent, a której to okoliczności GDOŚ nie zaprzeczył. GDOŚ w odpowiedzi na skargę wprost zresztą stwierdził, że "Nie jest zatem zasadne zdaniem GDOŚ rozważanie przez PMZ zastosowanie nasadzeń zastępczych jedynie na ulicy [...]".
IV.3. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło