IV SA/Wa 918/21

Warszawa, 28 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 28 września 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej również "skarżąca" lub "Spółka") było postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej również "organ" lub "WLW") z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], wydane na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. dalej również "k.p.a.") w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] stycznia 2021 r. Z zaskarżonego postanowienia wynikało, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej również "organ pierwszej instancji") decyzją z [...] stycznia 2021 r. wymierzył Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości 44 000 (czterdzieści cztery tysiące złotych) w oparciu o przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U z 2020 r. poz. 1421). Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Organ pismem z 8 marca 2021 r. zawiadomił Spółkę, że pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z uwagi na braki formalne odwołanie, które mimo wezwania nie zostały uzupełnione. W zawiadomieniu organ przypomniał, że spółka została wezwana do złożenia "czytelnych podpisów przez osoby uprawnione do reprezentacji podmiotu zgodnie z wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego". Natomiast w odpowiedzi na wezwanie złożyła odwołanie, które było opatrzone "oryginalnym" podpisem Prezesa Zarządu T. N. oraz "kolorową kserokopią (...) podpisu" Członka Zarządu R. L. Skarżąca pismem z 14 marca 2020 r. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, które w ocenie organu stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie tym wskazano, że powodem nieuzupełnienia braku formalnego odwołania (podpis Członka Zarządu) była nieobecność pracownika biurowego oraz konieczność wykonania czynności biurowych osobiście przez Prezesa Zarządu. Jako że Prezes Zarządu nie wykonuje na co dzień czynności biurowych, a także z uwagi na jego wadę wzroku i wiek, omyłkowo wysłał odwołanie ze skanem podpisu członka zarządu zamiast oryginału. Zdaniem WLW wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mógł zostać uwzględniony, albowiem Spółka nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ wywiódł, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, a wszystkie czynności, które są prowadzone mają charakter zawodowej działalności. Firma reprezentowana jest zgodnie ze sposobem reprezentacji zawartym w Krajowym Rejestrem Sądowym. Dlatego błąd pracownika, czy też jego nieobecność nie może wpływać w tym przypadku na brak możliwości reprezentowania spółki przed wszelkiego rodzaju organami. Organ zaakcentował, że nie było przekonujące oświadczenie w zakresie omyłki Prezesa Zarządu, jeżeli chodzi o pismo tak znaczącej wagi jak odwołanie od decyzji. Zdaniem organu, skoro zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie (w tym przypadku odwołanie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego, to nie usunięcie braku formalnego powoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a. [...] sp. z o. o z siedzibą w [...] wywiodła skargę na postanowienie z [...] kwietnia 2021 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: art. 58 k.p.a., art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art.80 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie oraz wadliwie przyjęcie, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy przedstawiono logiczne i spójne argumenty, wskazujące na zajście trudnej do dostrzeżenia pomyłki, gdzie wysłano wysokiej jakość kolorowej kserokopii, a nie oryginał pisma, art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i brak wezwania przez organ do uzupełnienia braków formalnych, m.in. poprzez żądanie złożenia odwołania z oryginalnym podpisem członka zarządu, art. 6, art. 7, art. 8 § 1, 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia w oparciu o pozbawione podstaw domniemania organu, działające na niekorzyść skarżącej, a także odmowy przywrócenia terminu w sytuacji gdy wszystkie przesłanki uzasadniające powrócenie zostały spełnione, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym okoliczności mających wpływ na omyłkowe niezawinione wysłanie kolorowej kopii, bez jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów podawanych we wniosku (udokumentowanej poważnej wady wzroku i wieku prezesa zarządu, poważnej choroby i wyznaczonych na ten dzień badań pracownika sekretariatu oraz braku obiektywnych przeszkód do złożenia pisma wobec posiadania przez obu członków zarządy podpisów elektronicznych itp.). Jednocześnie skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenia dowodu z: upomnienia organu pierwszej instancji z [...] marca 2021 r., odpowiedzi na upomnienie z [...] marca 2021 r., kopii skarbowego tytułu wykonawczego o numerze [...], kopii pisma z US z [...] maja 2021 r. na okoliczność braku woli wyjaśnienia sprawy przez organ, braku rozpatrzenia argumentów strony i wszczęcie egzekucji skarbowej przed wydaniem orzeczenia w zakresie rozpatrzenia odwołania Spółki. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o: uchylenie postanowienia oraz poprzedzających je decyzji w całości zasądzenie na kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga była zasadna, albowiem postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z [...] kwietnia 2021 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 k.p.a. zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Organ administracji, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, tak jak w przypadku każdego innego postępowania, powinien kierować się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. I tak, organ zobowiązany jest podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego obejmuje także ustalenie treści żądania strony. Oznacza to, że organ kieruje się treścią oraz zakresem kierowanego do niego pisma, a wszelkie niedokładności tego pisma nie mogą być interpretowane przez organ dowolnie. O tym jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2006 r. VII SA/Wa 447/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2008 r. I OSK 1774/07, wskazane orzeczenia oraz orzeczenie powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ obowiązany jest przy tym do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Tym samym w razie wątpliwości co do treści pisma organ powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Dopiero wówczas jest możliwe dokonanie pełnej analizy stanu faktycznego i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia postanowienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 lipca 1992 r., III ARN 40/92, POP 1993/4/68). Co więcej, wydając rozstrzygnięcie organ sporządza uzasadnienie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w którym ma wskazać fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy realizacji zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Przenosząc powyższe uregulowania na kanwę rozpoznawanej sprawy, sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że organ dokonał błędnej oceny treści i celu złożenia przez skarżącą pisma z 14 marca 2021 r. Pismo te organ potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2021 r., podczas gdy skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Takie działanie organu nie mogło zyskać aprobaty sądu. Zadaniem sądu treść pisma z 14 marca 2021 r. była jednoznaczna i nie budziła wątpliwości. Skarżąca zatytułowała ww. pismo "Wniosek o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania" i konsekwentnie w dalszej części tego pisma (uzasadnienie) domagała się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Co więcej, wniosek ten skarżąca złożyła w reakcji na doręczenia jej zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, tj. w terminie siedmiu dni od chwili powzięcia informacji, że nieprawidłowo uzupełniła brak formalny odwołania. Natomiast organ nie wyjaśnił ani powodów z jakich dokonał zmiany kwalifikacji pisma z 14 marca 2021 r., ani czy (a jeśli tak, to w jaki sposób) wpłynie to na uprawnienia skarżącej. W świetle powyższego sąd w składzie orzekającym uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem inne następstwa prawne wywołuje złożenie odwołania po terminie, a inne konwalidowanie odwołania złożonego w terminie, a w konsekwencji otwiera inne możliwości dochodzenia swoich praw dla skarżącej. Niezależnie od powyższego sąd nie podzielił tezy organu sformułowanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nieusunięcie braku formalnego odwołania powoduje pozostawienie go bez rozpoznania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2021 r. II OSK 2494/20). Przy czym sąd zastrzega, że stanowisko to nie stanowi wiążącej oceny legalności zawiadomienia z [...] lutego 2021 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, w tym w zakresie prawidłowości wezwania do usunięcia braku formalnego odwołania (jego treści i zakreślonego rygoru), albowiem nie mieściło się to w granicach rozpoznawanej sprawy. Wobec stwierdzenia powyższych uchybień sąd uznał, że przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczący naruszenia art. 58 k.p.a. i art. 59 § 2 k.p.a. oraz wniosków dowodowych dołączonych do skargi. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 § 1 oraz 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W związku z uwzględnieniem skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia. Na koszty postępowania składał się wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych, określony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii rozpozna wniosek z 14 marca 2021 r. zgodnie z żądaniem skarżącej i stosownie do wyników tych ustaleń wyda rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając obowiązujące przepisy prawa.