IV SA/Wa 920/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania natychmiastowego wstrzymania działalności związanych z hodowlą norki amerykańskiej oddala skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wszczął z urzędu, w trybie art. 37 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) postępowanie w sprawie wstrzymania działań prowadzonych na terenie nieruchomości [...]w gminie T., związanych z hodowlą norek amerykańskich, informacje o prowadzonej hodowli uzyskano z pisma Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] oraz dokumentacji przekazanej przez Burmistrza T. Fakt hodowli norek przez D. i K.P.potwierdziły również służby kontrolne, w tym Straż Miejska, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. D. i K.P. wyjaśnili, że hodowlę prowadzą od marca 2009 r. uzyskawszy uprzednio decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w C. Przeprowadzona w dniu 6 lipca 2010 r. C. lokalna wykazała, że na terenie nieruchomości [...]norki hodowane są w budynku inwentarskim oraz stodole w łącznej liczbie osobników ok. 850 matek i 300 sztuk potomstwa. W ocenie organu pierwszej instancji zabezpieczenia stosowane na terenie nie są wystarczające. W betonowym ogrodzeniu nieruchomości, a także w stropach budynków występują braki, które mogą prowadzić do ucieczki zwierząt. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nakazał natychmiastowe wstrzymanie działań związanych z hodowlą norki na terenie nieruchomości [...](działka ewid. [...]) oraz likwidację hodowli w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji. Organ pierwszoinstancyjny podniósł, iż niedostateczne zabezpieczenie obiektów stwarza niebezpieczeństwo przedostania się zwierząt na zewnątrz, co stanowiłoby zagrożenie dla rodzimej różnorodności biologicznej, gdyż norka amerykańska zaliczana jest do grupy inwazyjnych gatunków obcych. Organ podkreślił, iż w bezpośrednim sąsiedztwie prowadzonej hodowli znajduje się obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, "[...]" ([...]) i obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "[...]" ([...]). Przedmiotem ochrony obszaru "[...]" są m. in. następujące gatunki ptaków: błotniak stawowy, łąkowy, kropiatka, derkacz, żuraw, rybitwa czarna, cyranka, płaskonos, rycyk, kulik wielki. W dokumentacji planu ochrony dla ww. obszaru, wśród istniejących zagrożeń, wymieniono wysoką liczebność drapieżników, w szczególności lisa, jenota i norki amerykańskiej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że dalsza hodowla norki amerykańskiej na terenie nieruchomości bezpośrednio graniczącej z obszarami Natura 2000 może znacząco negatywnie wpływać cele ochrony obszarów Natura 2000, w szczególności na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 "[...]" i z tego też powodu nakazał jej likwidację. Odwołanie od powyższej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] wniósł K.P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który podniósł m. in., że organ popełnił błąd subsumcji, ponieważ hodowla norki amerykańskiej w niewielkiej ilości, tj. poniżej 40 DJP to przypadek zdecydowanie inny niż ten, którego dotyczy przepis art. 37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody. Ponadto wskazał, iż subiektywna ocena organu o znaczącym negatywnym oddziaływaniu przedmiotowej hodowli nie została poparta żadnymi argumentami. Organ nie wykazał, że przedmiotowa hodowla w ogóle wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź zezwolenia na realizację planu lub działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Zdaniem skarżącego nakaz zawarty w decyzji jest nielogiczny i sprzeczny z przywołanym art. 37 ust.1 ww. ustawy, gdyż organ nie nakazał podjęcia w wyznaczonym terminie nie tylko niezbędnych działań, ale jakichkolwiek czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim ptaków. Nadto wskazał, iż organ nie wziął pod uwagę tego, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., którym uzgodniono hodowlę norek w ilości 39 DJP. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Podkreślił, iż art. 37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody ma zastosowanie już wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na cele ochrony obszaru Natura 2000, a nie jego pewność, co wynika z zasady przezorności określone w art. 174 pkt 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Jednocześnie przepis ten dotyczy wszelkich działań mogących negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, niezależnie od ich lokalizacji względem samego obszaru. Zdaniem organu odwoławczego, instytucja z art. 37 ust. 1 znajduje zastosowanie do każdej działalności, która może mieć znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 lub proponowany obszar Natura 2000 i nie dotyczy ona jedynie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Dla zastosowania art. 37 ust 1 ustawy o ochronie przyrody muszą wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: podjęcie działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub proponowany obszar Natura 2000 oraz podjęcie tych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34 lub decyzji, o której mowa w art. 35 a ustawy. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że rozpoczęcie hodowli norki nie było poprzedzone uzyskaniem zezwolenia, o którym mowa w art. 34 ww. ustawy, ani decyzji, o której mowa w art. 35 a, czyli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, w rozumieniu ustawy POŚ. Skarżący uzyskał decyzję Burmistrza T. z dnia [...] czerwca 2006 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiat dla hodowli norek (do 39 DJP), kontenera chłodniczego, płyty do składowania obornika, szczelnego zbiornika bezodpływowego oraz zmianie sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynek socjalno - biurowy i budynek obróbki skór na działce nr [...]we W. Decyzja ta została uzgodniona z Wojewodą [...] w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu w odniesieniu do obszarów chronionych na podstawie ustawy o ochronie przyrody, w tym obszarów Natura 2000. Wojewoda dokonał uzgodnienia inwestycji, mając na uwadze warunki jej realizacji określone w decyzji, w tym warunki dotyczące zabezpieczeń przed ucieczkami norek oraz zabezpieczeń przed zanieczyszczeniami gleb i wód. Zdaniem organu, decyzja ta dotyczyła jednak innej inwestycji, choć na tej samej nieruchomości i tego samego typu. Wskazał, iż w dniu [...] marca 2009 r. Burmistrz T. po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wydał decyzję, którą odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na hodowli norek i budowie wiat do ich chowu (20 budynków) na działce nr [...]. Decyzja ta poprzedzona była negatywnym postanowieniem Wojewody [...], który nie uzgodnił realizacji ww. inwestycji z uwagi na możliwe znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 "[...]" oraz obszar Natura 2000 "[...]". Generalny Dyrektor podkreślił, że pomimo negatywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skarżący w marcu 2009 r. rozpoczął hodowlę norek, co sam przyznał w piśmie z dnia 18 maja 2010 r. W świetle powyższych okoliczności organ uznał, że rozpoczęcie hodowli nastąpiło wbrew negatywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się do kwestii drugiej przesłanki dla zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, a więc do działania mogącego znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, organ odwoławczy stwierdził, że w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Podkreślił, że przedmiotowa hodowla prowadzona jest w bezpośrednim sąsiedztwie dwóch obszarów Natura 2000 i obszaru specjalnej ochrony ptaków "[...]" oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "[...]". W obszarze "[...]" gniazdują bezpośrednio na ziemi lub w kępach roślinności gatunki ptaków objęte ochroną, m. in. bąk, bączek, bocian biały, kania czarna, kania ruda, błotniak stawowy i łąkowy, kropiatka, derkacz, żuraw, rybitwa czarna, zimorodek, podróżniczek, gąziorek, cyranka, płaskonos, rycyk, kulik wielki. W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska hodowla norek amerykańskich w bezpośrednim sąsiedztwie siedlisk żerowiskowych oraz miejsc rozrodu i wychowu młodych stanowi poważne zagrożenie dla poszczególnych populacji i może mieć istotne znaczenie dla zachowania właściwego stanu poszczególnych gatunków. Uznał, iż słusznie wskazał organ pierwszej instancji, że norka amerykańska zaliczana jest do grupy inwazyjnych gatunków obcych, stanowiących poważne zagrożenie dla różnorodności biologicznej. Zaznaczył, iż liczba ferm norek w Polsce znacznie wzrosła w ostatnich latach, a prawdopodobieństwo ucieczek norek z hodowli stale rośnie. Powołał się na badania prowadzone przez naukowców, z których wynika, iż podstawową przyczyną ekspansji norki amerykańskiej w Polsce jest gwałtowny rozwój hodowli norki w ostatnich latach, co spowodowało zasilanie dzikich populacji norkami hodowlanymi. Podkreślił, iż w Europie norka amerykańska zaczęła uchodzić za gatunek bardzo destrukcyjny dla rodzimych zoocenoz, a wręcz wyniszczający populacje niektórych ptaków i ssaków. Powołując się na dane zawarte w poradniku metodycznym organ stwierdził, że drapieżnictwo norki amerykańskiej jest istotnym zagrożeniem dla krajowych populacji aż 6 z 18 gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 "[...]", a mianowicie dla derkacza, rybitwy czarnej, cyranki, płaskonosa, rycyka i kulika wielkiego, zaniżając istotnie udatność lęgów. Generalny Dyrektor podniósł, iż z protokołu z wizji terenowej wynika, że przedmiotowa hodowla prowadzona jest w nieprzystosowanych w sposób odpowiedni budynkach, gdyż brak jest zabezpieczeń przed ucieczką zwierząt do środowiska. Hodowla ta jest potencjalnym miejscem ucieczek osobników norki amerykańskiej stanowiąc tym samym zagrożenie dla funkcjonowania populacji ptaków objętych ochroną w obszarze "[...]". W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż prowadzona działalność może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Zdaniem organu realizacja dyspozycji zawartej w drugiej części (koniunkcji) art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, tj. podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru lub chronionych na nim gatunków nastąpiła poprzez nakazanie likwidacji hodowli w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji. Jednocześnie Generalny Dyrektor wskazał, że prowadzona hodowla nie stanowi zagrożenia dla celów ochrony obszaru Natura 200Ó "[...]", gdzie przedmiotem ochrony są siedliska przyrodnicze oraz określone gatunki zwierząt i roślin. Oddziaływania generowane przez przedmiotową działalność, w tym przede wszystkim emisja zanieczyszczeń związana z odchodami zwierzęcymi, przy prawidłowym zagospodarowaniu, nie mają większego znaczenia dla występujących na tym obszarze siedlisk i gatunków. W skardze na powyższą decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska K.P., reprezentowany przez radcę prawnego G.W., wniósł o jej uchylenie, jak również decyzji organu pierwszej instancji, wskazując na wydanie ich z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 7-10 k. p. a., art. 80 k. p. a. i art. 107 § 3 k. p. a. Nadto podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreślił, że organy w żaden sposób nie wykazały, iż przedmiotowa hodowla w ogóle wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź zezwolenia na realizację planu lub działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony. Podniósł, że organy wskazując na miejsca niezabezpieczone (otwory wentylacyjne na znacznej wysokości, ubytki w stropie) nie wzięły pod uwagę, że norka to nie gatunek mogący się wspinać po powierzchniach pionowych. W zaskarżonej decyzji brak jest informacji o dodatkowych zabezpieczeniach w postaci tzw. łapie. Ponownie podniósł, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r., którym uzgodniono hodowlę norek w ilości 39 DJP. W ocenie skarżącego nie zostały spełnione przesłanki upoważniające organy ochrony środowiska do wydania decyzji nakazującej natychmiastowe wstrzymanie działania hodowli norki amerykańskiej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne, co szczegółowo zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011r. sygn. akt. IV SA/Wa 717/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniesioną skargę za zasadną Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, pozwalających na uznanie, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki do zastosowania przez organ instrumentu prawnego polegającego na nakazaniu natychmiastowego wstrzymania prowadzonej przez skarżącego hodowli norek amerykańskich. Pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2118/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Rozpatrując zarzuty kasacyjne stwierdził, że zasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Po drugie, w powyższym stanie faktycznym i prawnym Sąd stwierdził także naruszenie przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jest to spowodowane błędną wykładnią powyższego przepisu z powodu przyjęcia stanowiska, że decyzja o warunkach zabudowy jest zezwoleniem na podjęcie działań mogących negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000, o którym stanowi w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. A zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający ponownie sprawę zobowiązany był uwzględnić ocenę prawną zawartą w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009r. Orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2013r. sygn. akt II OSK 2118/11 uwzględnił skargę kasacyjną organu uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd wskazał, iż skarga kasacyjna okazała się zasadna, albowiem w istocie Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy prawa procesowego i materialnego. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, z którego wynikały przesłanki do zastosowania w tej sprawie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Sąd podzielił stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że decyzja Burmistrza T. z dnia [...] czerwca 2006 r. o warunkach zabudowy oraz poprzedzające ją postanowienie uzgodnieniowe nie jest zezwoleniem, o którym stanowi art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, stąd K.P. nie posiadał wymaganego zezwolenia w zakresie podejmowanych działań mogących negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000, także biorąc pod uwagę zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy p.o.ś. Ponadto powyższa decyzja dotyczyła innego działania, biorąc pod uwagę także jej lokalizację (działka [...]) oraz rodzaj działalności (hodowla norki amerykańskiej), ponieważ dotyczyła budowy zewnętrznych wiat do hodowli norek, odpowiednio zabezpieczonych i szczelnie odgrodzonych. NSA podkreślił także, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich (art. 63 ust. 2 u.p.z.p.). Dlatego też bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że w dniu wydania przez Burmistrza T. decyzji o warunkach zabudowy, brak było obowiązku uzyskania przed tą decyzją odrębnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie właściwe organy nie dokonywały bowiem kontroli prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy lecz oceniały, czy działania podjęte przez K.P. mogą mieć znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, a jeśli tak czy były one poprzedzone uzyskaniem wymaganej ustawowo decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, tj. zezwoleniem, o którym mowa w art. 34 tej ustawy czy też decyzji, o której stanowi art. 35a ustawy o ochronie przyrody. Za błędne NSA uznał stanowisko Sądu I instancji, że w świetle art. 46 ust. 2 pkt 2 ustawy p.o.ś., obowiązującego w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2006r. przez Burmistrza Miasta T., ocena oddziaływania na środowisko w odniesieniu do obszaru Natura 2000 "[...]" została dokonana przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody (tj. Wojewodę [...]) i znalazła odzwierciedlenie w postanowieniu, którym uzgodniono projekt tejże decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody dotyczyło działań podjętych w okresie marca 2009 r. stąd powinno uwzględniać ustawowe wymagania obowiązujące w tym czasie, a dotyczące obszaru Natura 2000. Ponadto, co nie budzi żadnej wątpliwości w świetle ustaleń postępowania dowodowego, że K.P., pomimo że nie uzyskał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy p.o.ś. (po dniu 15 listopada 2008 r. przeprowadzenie oceny działania na obszar Natura 2000 regulują już przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. zwanej dalej ustawa o.o.ś.) to rozpoczął hodowlę przedmiotowych norek amerykańskich. Natomiast właściwe organy ds. ochrony środowiska orzekły, że projektowana działalność może mieć znaczące negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000 i dlatego odmówiły ustalenia środowiskowych jej uwarunkowań dla takiego przedsięwzięcia (decyzja Burmistrza T. z dnia [...] marca 2009 r. poprzedzona postanowieniem Wojewody [...], który nie uzgodnił pozytywnie realizacji przedsięwzięcia z powodu możliwego znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 "[...]" oraz obszar Natura 2000 "[...]"). W ocenie NSA Sąd I instancji naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co było spowodowane błędną wykładnią powyższego przepisu z powodu przyjęcia stanowiska, że decyzja o warunkach zabudowy jest zezwoleniem na podjęcie działań mogących negatywnie oddziaływać na obszary Matura 2000, o którym stanowi w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. NSA podkreślił, iż art. 37 ustawy o ochronie przyrody miał na celu odpowiednią transpozycję do polskiego prawa art. 6 ust. 2 dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1992 r. Nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L.1992.206.7 z 22.07.1992 r. ze zm. - zwanej dalej "dyrektywą siedliskową"). Powyższy przepis dyrektywy siedliskowej nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek podejmowania odpowiednich działań w celu zapobiegania na specjalnych obszarach ochrony pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, jak i także w celu uniknięcia niepokojenia gatunków, dla których zostały utworzone takie obszary, biorąc pod uwagę realizację założonych celów tej dyrektywy (analizowany przepis ma zastosowanie do obszarów ptasich na podstawie art. 7 dyrektywy). Ponadto kluczowym środkiem prawnym ochrony obszarów Natura 2000 jest ocena oddziaływania na obszar Natura 2000, o której stanowi art. 6 ust. 3 dyrektywy (art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Dlatego też podjęcie działań będących zagrożeniem dla różnorodności biologicznej danego obszaru Natura 2000, czyli także stanowiących zagrożenie dla jego celów ochrony bez takiej oceny, nakłada obowiązek podjęcia przez właściwy organ administracji publicznej koniecznych rozstrzygnięć w celu ochrony obszaru Natura 2000, w tym także na mocy art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Obowiązek uprzedniej oceny na środowisko projektowanych przedsięwzięć mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 wynika także z art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Przepis ten został już transponowany do prawa polskiego w drodze art. 33 ustawy o ochronie przyrody, w szczególności ust. 3, zgodnie z którym (wg brzmienia we dacie wydania decyzji Burmistrza T.) planowane przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, a które mogą na te obszary znacząco oddziaływać, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie p.o.ś. (de lege lata na zasadach określonych w ustawie o.o.ś.). Z kolei powyższa ocena oddziaływania na środowisko w tym stanie faktycznym i prawnym może być dokonana wyłącznie na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko lub raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000 w ramach postępowania, które kończy się wydaniem przez właściwy organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) po uzgodnieniu m.in. właśnie z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, jeżeli postępowanie zostało wszczęte po 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisów ustawy o.o.ś. Dlatego też w ocenie NSA przeprowadzenie przedmiotowego postępowania uzgodnieniowego przez Wojewodę [...]nie jest jednoznaczne z przeprowadzeniem oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Mając na uwadze powyższą ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, iż skarga K.P. nie zasługuje na uwzględnienie. Postawą materiałnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2009r. , Nr 151, poz. 1220 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. W świetle przytoczonego brzmienia art. 37 ust. 1 u. o. p. dla oceny legalności zaskarżonej decyzji rozważenia wymaga, czy organy orzekające w sprawie w stopniu dostatecznym wykazały, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki upoważniające regionalnego dyrektora ochrony środowiska do nakazania natychmiastowego wstrzymania działania oraz podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności do przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru lub chronionych na nim gatunków. Dla zastosowania art. 37 ust. 1 u. o. p. muszą wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: 1) podjęcie działań mogących znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub proponowany obszar Natura 2000 oraz 2) podjęcie tych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34 lub decyzji, o której mowa w art. 35a u. o. p. Wobec powyższego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska powinien ustalić, czy prowadzona hodowla może wywierać znaczący negatywny wpływ na obszary Natura 2000, a zatem, czy jej rozpoczęcie powinno być poprzedzone odpowiednią oceną oddziaływania i czy dla tego przedsięwzięcia została wydana decyzja poprzedzona taką oceną, czy zgodnie z art. 34 - decyzją zezwalającą na realizację planu lub działania, mogącego mieć znaczący negatywny wpływ na cele ochrony obszarów Natura 2000, o której mowa w art. 34 ustawy, albo zgodnie z art. 35a ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach lub uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że prowadzona przez skarżącego hodowla norek amerykańskich może wywierać znaczący negatywny wpływ na obszary Natura 2000 i jej rozpoczęcie powinno być poprzedzone odpowiednią oceną oddziaływania, a ponadto że rozpoczęcie hodowli w marcu 2009 r. nie było poprzedzone uzyskaniem zezwolenia, o którym mowa w art. 34 u. o. p. ani decyzji, o której mowa w art. 35a, czyli o środowiskowych uwarunkowaniach lub uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Wobec powyższego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zasadnie uznał, że dalsza hodowla norki amerykańskiej na terenie nieruchomości bezpośrednio graniczącej z obszarami Natura 2000 może znacząco negatywnie wpływać cele ochrony obszarów Natura 2000, w szczególności na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 "[...]" i z tego też powodu nakazał jej likwidację. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.