IV SA/Wa 927/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: - odmówić skarżącej ustanowienia adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie Z. S. w dniu 17 listopada 2015 r. złożyła do Sądu na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.330,20 zł. netto miesięcznie. Skarżąca jest właścicielem domu (o pow. 120 m2), nieruchomości (rolnej o pow. 5 ha i leśnej o pow. 3 ha) oraz trzech budynków gospodarczych. Z. S. na utrzymanie domu przeznacza ok. 600 - 700 zł. miesięcznie, na leki – 300 zł. miesięcznie, zobowiązania podatkowe - 672 zł. rocznie. Spłaca ponadto pożyczkę, którą zaciągnęła wspólnie z córką (w wysokości 30.000 zł.). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 24 listopada 2015 r. wezwał skarżącą do złożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania: a) wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (jeżeli skarżąca nie posiada rachunków bankowych, należało złożyć w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenie), b) kopii decyzji o przyznaniu skarżącej emerytury, c) zaświadczenia z właściwego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich w 2014 r., d) zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego, e) dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itp.) potwierdzających podaną we wniosku wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącej, f) kopii umowy pożyczki o której mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wyjaśnienia, na jaki cel została zaciągnięta, g) kopii decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo. Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej skarżącej, ponieważ Z. S. nie przedstawiła dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową i dochodową. W związku z tym trzeba przyjąć, że skarżąca nie wykazała że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W orzecznictwie sądowym przyjęto, że "wykazanie" oznacza rzetelne udokumentowanie, że podstawy przyznania prawa pomocy rzeczywiście zachodzą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 511/07). Podkreśla się, że strona ma przekonać referendarza (Sąd), iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 721/10). Niewystraczające do przyznania prawa pomocy jest samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Innymi słowy, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że referendarz (sąd) nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i musi odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżąca deklaruje w złożonym wniosku, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i podaje, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która ma wystarczyć do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie strona twierdzi, że zaciągnęła pożyczkę oraz że posiada nieruchomości. Mimo wezwania, nie przestawia jednak żadnych dokumentów, które wyjaśniałyby czy uzyskuje dochody z posiadanych nieruchomości m.in. dopłat bezpośrednich), nie wyjaśnia również wątpliwości referendarza co do wiarygodności twierdzeń dotyczących miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem się. Skarżąca uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie referendarza sądowego, powinna liczyć się z tym, że referendarz (sąd) nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd (referendarz) nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia z urzędu jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawcy, nie jest możliwa. Reasumując, o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącej w wyjaśnieniu jej sytuacji majątkowej. Z. S. nie nadsyłając żądanych dokumentów uniemożliwiła referendarzowi sądowemu ustalenie, jakie są jej realne możliwości finansowe. Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.