IV SA/Wa 928/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-14

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Dąbrowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy piętrzenie wód w rowie melioracyjnym, który jest urządzeniem wodnym, wymaga pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Piętrzenie wód w rowie melioracyjnym, który zgodnie z prawem wodnym jest urządzeniem wodnym, a woda w nim się znajdująca nie jest wodą płynącą ani stojącą, nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do zatwierdzania instrukcji gospodarowania wodą w takim przypadku. Pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych z takiego rowu może być jednak udzielone, o ile nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która uchyliła część decyzji Starosty W. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rowu melioracyjnego za pomocą progu betonowego oraz zatwierdzeniu instrukcji gospodarowania wodą. Skarżący zarzucał błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczące lokalizacji progu i jego wpływu na podtopienia, a także wadliwe oparcie decyzji na nielegalnej decyzji nadzoru budowlanego. Sąd rozpatrywał legalność decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych kwotę na rzecz adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.C prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Starosta W. w pkt 1.1 decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r, udzielił W. i J. J., dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości G. w gminie G. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rowu [...] za pomocą istniejącego progu betonowego zlokalizowanego na działce nr [...] w G. w gminie G. w km [...] rowu melioracji wodnych szczegółowych do rzędnej 134,20 m n. p. m.» natomiast w pkt 1.2 określił poziomy poboru wód powierzchniowych z tego rowu w poszczególnych miesiącach roku. W pkt II decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r, organ zatwierdził instrukcję gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych rowu [...] należącego do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych za pomocą progu betonowego w [...] km w/w rowu oraz stawów rybnych obiekt "G." w gminie G., która stanowi załącznik do decyzji. W pkt III przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego organ ustalił następujące obowiązki wykonania pozwolenia wodnoprawnego: oszczędne gospodarowanie wodą na stawach rybnych; utrzymanie wszystkich urządzeń stawowych w należytym stanie technicznym; przebudowę progu betonowego o stałym przelewie zlokalizowanego w km [...] rowu [...] na próg z regulowanym przelewem; ponoszenie kosztów konserwacji rowu [...] w km [...] na rzecz S.; ponoszenie wszelkich konsekwencji z tytułu wadliwego działania urządzenia piętrzącego oraz urządzeń stawowych lub ich ewentualnej awarii na rzecz poszkodowanych; regulowanie piętrzenia na progu betonowym na rowie [...] w celu bezkolizyjnego przepuszczania wód wielkich. W decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Starosta W. ustalił ważność pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wód do dnia 26 czerwca 2026 r. (pkt IV) oraz zastrzegł, że nieprzestrzeganie warunków pozwolenia może spowodować jego cofnięcie lub ograniczenie bez prawa do odszkodowania, W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rowu melioracji wodnych szczegółowych za pomocą istniejącego progu betonowego zlokalizowanego na działce nr [...] w G., gm. G. w km [...] do rzędnej 134,20 m n. p. m. oraz pobór wód powierzchniowych z rowu [...] dla potrzeb stawów rybnych zostało wszczęte z wniosku W. J. i J. J. w dniu 1 października 2005 r. W dniu [...] listopada 2005 r, wydano decyzję w sprawie piętrzenia wód rowu [...] oraz poboru wód powierzchniowych z rowu z rowu [...] dla potrzeb stawów rybnych w G. w gminie G. stanowiących własność wnioskodawców. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] listopada 2005 r. w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji nie wyjaśni! sprawy wykonania spornego progu betonowego na rowie [...] i nie odniósł się do wniosku o jego likwidację bądź dalsze jego istnienie oraz jego przebudowę. Następnie organ wskazał, iż w dniu 19 maja 2006 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 10 maja 2006 r., którą zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie progu betonowego wybudowanego na rowie melioracyjnym [...] znajdującym się na działce ew. nr [...] położonej w G. w gminie G., Aby umożliwić stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu zawiadomiono wszystkie strony o podjęciu postępowania wobec przedłożenia nowych dowodów w sprawie, a także zarządzono o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej oraz oględzin w terenie. O powyższym powiadomił odrębnym zawiadomieniem wnoszących uwagi a w drodze obwieszczenia pozostałe strony. Na rozprawie kolejny raz przedstawiono przedmiot rozprawy, omówione zostały dokumenty zgromadzone w sprawie a także Urząd ustosunkował się do zgłaszanych pytań zainteresowanych a mianowicie: * próg betonowy znajduje się od czasu wybudowania na działce o aktualnym nr [...] w G. w gminie G.; * za szkody wynikłe wskutek wydanego pozwolenia wodnoprawnego będą odpowiadali W. J. i J. J.; - szkody muszą być zdefiniowane i określone materialnie. Organ podniósł, iż przyjęto także wyjaśnienia Dyrektora R. w W. o potrzebie przebudowy progu betonowego na zastawkę regulowaną oraz deklaracji o wykonaniu odmulenia rowów dochodzących do rowu [...]. Podczas przeprowadzonych oględzin terenu w zasięgu oddziaływania progu betonowego nie stwierdzono jego negatywnego oddziaływania. Stwierdzono natomiast podtopienie na łące K. P. i W. P. spowodowane zastoiną wody w niekonserwowanym rowie opaskowym przy stawie innego właściciela. Ponadto stwierdzono, że rowy melioracyjne dochodzące do rowu [...] wymagają konserwacji a wykonane sposobem gospodarczym przejazdy przez rowy wymagają przebudowy. Wnioskodawcy dokonali legalizacji progu wodnego na rowie [...] oraz uzyskali pozytywną opinię R. w W. co do dalszego istnienia progu oraz jego przebudowy. W ocenie Starosty W. nie występują przesłanki do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego wynikające z naruszenia warunków określonych w art. 125 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. j.: Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej "prawem wodnym", a obowiązki nałożone na wnioskodawców wynikają z obowiązujących przepisów prawa wodnego. Odwołanie od decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2008 r. wnieśli W. D., T. T., K. P. i W. P. Wskazali, że ich łąki wskutek istnienia progu wodnego są zalewane, a w innych miejscach występuje niedobór wody. Rowy przechodzą przez działki odwołujących się, więc powinni oni mieć prawo decydowania o tym, komu powinno być wydane pozwolenie wodnoprawne. Odwołujący się wnieśli m. in. o ustalenie, na czyjej działce znajduje się próg wodny, gdyż w sprawie występują różne ich numery ([...], [...], [...] i [...]), a w określonej w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r, działce nr [...] rów jest zasypany. Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. uchylił pkt 1.1 i pkt II decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2006 r., a w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Organ wskazał, że rów melioracyjny [...] zgodnie z art. 9 ust, 1 pkt 19a prawa wodnego jest urządzeniem wodnym, zaś woda w nim się znajdująca nie jest wodą płynącą lub stojącą, lecz wodą w urządzeniu, co oznacza, że piętrzenie wód w rowie zgodnie z art. 37 pkt 4 prawa wodnego nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W związku z brakiem konieczności uregulowania prawnego w tym zakresie brak jest podstaw prawnych do zatwierdzania instrukcji gospodarowania wodą. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uchylił pkt. 1.1 i pkt II jako orzeczone bez podstawy prawnej. Organ podniósł również, że sprawa lokalizacji progu piętrzącego oraz ewentualnego jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w toku postępowania przez organ pierwszej instancji. Istniejący próg nie powoduje negatywnego oddziaływania na grunty będące własnością osób wnoszących odwołanie. Przyczyną ewentualnych podtopień są inne czynniki nie związane z funkcjonowaniem progu i poborem wody przez J. J. Pozbawioną braków formalnych i opłaconą skargę do Sądu na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r. wniósł W. D. w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, iż sprawa lokalizacji progu piętrzącego i jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz że przedmiotowy próg znajduje się na działce nr [...]. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie odmowy udzielenia wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego na pobór i piętrzenie wód rowu [...] za pomocą progu betonowego oraz odmowę zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych rowu [...], względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy rozstrzygnięcie uzasadnił jedynie lakonicznym stwierdzeniem, iż sprawa lokalizacji piętrzącego oraz jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Według skarżącego przedmiotowy próg wodny zlokalizowany jest faktycznie na działkach [...] i [...], a nie - jak stwierdzają organy administracji - na działce [...]. Znajduje to potwierdzenie w dokumentacji sprawy, np. w operacie wodnoprawnym sporządzonym przez Z. K. W ocenie skarżącego próg ten jest przyczyną podtopień gruntów, co było wielokrotnie podnoszone w toku postępowania. W piśmie datowanym na 24 listopada 2009 r. (k. 128-131) pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenie: - art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", z powodu nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wskazanych przez skarżącego w odwołaniu dowodów wskazujących na sporną okoliczność dotyczącą lokalizacji progu wodnego i przyczyny podtopień gruntów (brak podania przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej). - art. 104 k. p. a., gdyż zaskarżona decyzja błędnie i niezrozumiale załatwia sporną sprawę. Organ odwoławczy uchylając jedynie część decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego w rezultacie utrzymał w mocy pozostałe części decyzji w zakresie pozwolenia wodnoprawnego, a więc pkt III (ustalenia obowiązków wykonania pozwolenia wodnoprawnego) oraz pkt IV (ustalenia ważności pozwolenia terminu ważności wodnoprawnego); Wskazano także, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. oparte są na wadliwym ustaleniu, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. udzielająca J. J. pozwolenia na użytkowanie spornego progu betonowego wybudowanego na rowie melioracyjnym [...] i utrzymująca w mocy tę decyzję decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Tymczasem na skutek skargi W. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1672/08 w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego uchylił wyżej wymienione decyzje z dnia [...] maja 2006 r. i z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zatem wbrew ustaleniom zaskarżonej decyzji nie nastąpiła legalizacja przedmiotowego progu wodnego, W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj, kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] marca 2009 r. nie narusza prawa. Na wstępie należy zauważyć, że w swej skardze W. D. domaga się m.in. uchylenia decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na piętrzenie wód rowu [...] za pomocą progu betonowego oraz zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą. Należy wyjaśnić, że te żądania są bezprzedmiotowe w świetle rozstrzygnięcia, które zapadło w zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] marca 2009 r. Organ ten uchylił pkt 1.1 decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2008 r,, w którym to punkcie orzeczono o udzieleniu pozwolenia na piętrzenie wód rowu [...] za pomocą istniejącego progu betonowego. Organ odwoławczy uchylił także pkt II decyzji Starosty W. z dnia [...] czerwca 2006 r., którym to zatwierdzono instrukcję gospodarowania wodą. Organ drugiej instancji zasadnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że rów melioracyjny [...] zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19a prawa wodnego jest urządzeniem wodnym, zaś woda w nim się znajdująca nie jest wodą płynącą lub stojącą, lecz wodą w urządzeniu, co oznacza, że piętrzenie wód w rowie zgodnie z art. 37 pkt 4 prawa wodnego nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W związku z brakiem konieczności uregulowania prawnego w tym zakresie brak było podstaw prawnych do zatwierdzania instrukcji gospodarowania wodą. Organ odwoławczy prawidłowo zatem uchylił pkt. 1.1 i pkt Ił decyzji Starosty W. jako wydanych bez podstawy prawnej. Prawidłowo natomiast udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych z rowu [...], które to pozwolenie w żaden sposób nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W tym miejscu należy wyjaśnić, czego nie dostrzega strona skarżąca, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie dotyczyło legalizacji wybudowanego na rowie melioracyjnym progu betonowego. Podkreślić należy, że błędne jest stanowisko pełnomocnika skarżącego przedstawione w piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2009r., że nie nastąpiła legalizacja przedmiotowego progu wodnego. Decyzje legalizacyjne wydane zostały przez odpowiednie organy nadzoru budowlanego, zaś organy wydające pozwolenie wodnoprawne mogły się na te rozstrzygnięcia powoływać. Sytuacji tej nie zmienił w żadnej mierze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1672/08, którym to wyrokiem uchylono jedynie decyzje dotyczące odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji legalizacyjnej. Decyzja legalizacyjna pozostawała w obrocie prawnym zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] marca 2009 r. jak też po wydaniu wyroku WSA z dnia 20 maja 2009r, sygn. akt VII SA/Wa 1672/08. Reasumując należy stwierdzić, że Sąd badając niniejszą sprawę nie stwierdził aby zaskarżona decyzja zawierała wady powodujące konieczność jej uchylenia. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono w punkcie Ił sentencji wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r, w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło