IV SA/Wa 93/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. i C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz: J. K. i C. K. kwoty po 200 zł (dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] Wójt Gminy S.- po rozpatrzeniu wniosku K. W. i M. Z. - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości C. Wnioskiem z dnia 6 listopada 2002r. J. K. działając w imieniu własnym oraz w imieniu brata C. K. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] Wójta Gminy S. We wniosku wskazano, że J. K. oraz C. K. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2001r. o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] położonej w miejscowości C., chociaż jako właściciele sąsiednich działek powinni w tym postępowaniu brać udział jako strony. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] Wójt Gminy S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Wójt Gminy S. działając po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że badana w trybie wznowienia postępowania, decyzja z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym decyzja ta nie podlega uchyleniu bowiem nowa decyzja musiałaby w swej istocie odpowiadać decyzji dotychczasowej. Wskazano, że badana decyzja nie narusza interesu prawnego stron gdyż jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Od decyzji tej odwołania wnieśli J. K. działając w imieniu własnym oraz w imieniu brata C. K. oraz C. K. W odwołaniach podniesiono, że decyzja jest niezasadna, sprzeczna z prawem i narusza prawa odwołujących się. Odwołujący wskazali również, że Wójt Gminy S. zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2001r. jak też w postępowaniu wznowieniowym rażąco naruszył przepisy procedury administracyjnej. Podkreślono również, że decyzja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r., nr [...] i [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy S. z dnia z dnia [...] listopada 2003r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak też procesowego i przy udziale stron postępowania. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2004r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. K. i C. K. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza prawo ponieważ nie zostały rozpoznane podnoszone w odwołaniach od decyzji organu I instancji zarzuty. Wskazano ponadto, że organy obu instancji w sposób rażący naruszały przepisy procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 kpa). Zaznaczyć przy tym trzeba, że wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też nie. Odnośnie niniejszej sprawy wskazać należy, że organy administracji popełniły istotne błędy w prowadzeniu postępowania wznowieniowego. Po podjęciu postanowienia z dnia [...] stycznia 2003r. o wznowieniu postępowania należało stwierdzić, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003r. Wójt Gminy S. stwierdził, że J. K. będący stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Nie została natomiast rozstrzygnięta kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W decyzji z dnia [...] listopada 2003r. Wójt Gminy S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości C. Powyższe rozstrzygnięcie uznać należy za wadliwe, ponieważ odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. może nastąpić, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a lub art. 145a k.p.a. W niniejszej sprawie jednak Wójt Gminy S. stwierdził, że podstawa wznowieniowa istniała, bowiem J. K. będący stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] - bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. W wyniku przeprowadzonego postępowania możliwe było zatem wydanie decyzji, w której zgodnie z art. 151 kpa organ : - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (w tym przypadku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy), - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, - w wypadku gdy nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, wydaje decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Stosownie do art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Na tę właśnie okoliczność powołał się Wójt Gminy S. odmawiając uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], wskazując, że decyzja ta zgodna jest z planem zagospodarowania przestrzennego i obecnie mogłaby zapaść takie samo rozstrzygnięcie. Powyższa okoliczność mogłaby jednak skutkować wydaniem decyzji, w której stwierdzonoby, że badana decyzja z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazano okoliczności, z powodu których nie uchylono tej decyzji. Niezgodne z prawem natomiast było rozstrzygnięcie, w którym organ na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczył się do odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] powołując jednocześnie przesłankę z art. 146 § 2 k.p.a. Zastosowanie rozwiązania, o którym mowa w art. 146 § 2 kpa może nastąpić tylko w wypadku, gdy organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w oparciu o przepisy prawa materialnego rozstrzygnie sprawę tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Treść tego rozstrzygnięcia musi pokrywać się w całości z rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 kpa wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wady formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...] listopada 2003r. nie odpowiada przytoczonym wyżej przepisom, gdyż nie udowodniono, że istotnie w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w miejscowości C. powołano się na ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy S. uchwalonego w 1989r. i aktualizowanego w latach 1990 i 1994. Tymczasem art. 67 ust. 1 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./ stanowił, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie tj. 31 grudnia 2002r. Ustęp 1a art. 67 ww. ustawy stanowił jednak, że jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1, rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan zachowuje ważność, w granicach objętych uchwałą, do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika, czy ww. plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obowiązywał w roku 2003 oraz czy obowiązywał w styczniu 2004 roku, gdy sprawa była rozpoznawana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. W niniejszej sprawie mogło to mieć ten skutek, że ewentualna utrata mocy obowiązującej przez dotychczasowy plan zagospodarowania przestrzennego, spowodowałaby konieczność zastosowania procedury przewidzianej w art. 44 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym / t.jedn. Dz.U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm./. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji pominęły tę okoliczność mogącą mieć w sprawie podstawowe znaczenie. Organ drugiej instancji nie skorygował żadnego z błędów postępowania przed organem pierwszej instancji i utrzymał w mocy decyzję, która zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).