IV SA/Wa 936/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-21

Skład orzekający: Anna Sękowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo do uzyskania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, jeśli wykaże ważny interes prawny w ich uzyskaniu?
Ratio decidendi
Strona postępowania administracyjnego ma prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Sam fakt bycia stroną postępowania nie jest wystarczający do wykazania ważnego interesu. Interes ten musi być konkretny i wykazać, w jaki sposób uzyskane odpisy przyczynią się do ochrony praw strony, np. w innym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżące B. W. i Z. W. wniosły o wydanie uwierzytelnionych odpisów pisma z akt sprawy prowadzonej przez Głównego Geodetę Kraju. Organ odmówił, uznając, że skarżące nie wykazały ważnego interesu prawnego w uzyskaniu tych odpisów, zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, skarżące wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że chcą wykorzystać dokumenty poza urzędem macierzystym i że brak pozytywnego załatwienia żądania narusza ich konstytucyjne prawo do dochodzenia swoich praw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2016 nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów pisma oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] , Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu wniosku B. W. i Z.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy o sygnaturze [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił wydania B. W. i Z. W. z akt sprawy prowadzonej pod znakiem: [...], dotyczącej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] (dalej: WINGiK) z dnia [...] czerwca 2015 r., prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem każdej strony pisma zredagowanego przez W. w dniu 21 września 2015 r. i złożonego osobiście dnia 24 września 2015 r. Główny Geodeta Kraju uznał, że wnioskodawczynie domagając się wydania uwierzytelnionych odpisów przedmiotowego dokumentu nie wskazały ważnego interesu w uzyskaniu tych odpisów, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Panie W. zwróciły się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Geodeta Kraju, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Strona żądając sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma zatem obowiązek wykazać w tym swój ważny interes. W przedmiotowej sprawie B. W. i Z. W. we wniosku z dnia 19 października 2015 r. o wydanie z akt sprawy [...], uwierzytelnionych odpisów ("dwóch egzemplarzy") ich pisma z dnia 21 września 2015 r., jak i w uzupełniających ten wniosek – na wezwanie organu – kolejnych wystąpieniach z dnia 19 listopada i 28 grudnia 2015 r., wskazywały "że sprawa dotyczy majątku W." oraz, że "ważnym interesem strony jest: właściwa mapa, właściwy stan posiadania na gruncie i zabudowie – wiarygodność dokumentów, prawo własności, ochrona własności i dobre imię cywilizowanych właścicieli". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 17 lutego 2016 r. wnioskodawczynie stwierdzają, iż "w oparciu o treść art. 28 Kodeksu Postępowania Administracyjnego – W. udowodniły swój interes prawny - są współwłaścicielkami nieruchomości", a także, że "Uwierzytelniony dokument poświadczony za zgodność z oryginałem przez urząd jest gwarancją (...) ważnej wartości dokumentu 21/09/2015r w aktach sprawy". W ocenie organu panie W. pozostają w błędnym przekonaniu, iż sam status strony uprawnia je do żądania wydania uwierzytelnionych kserokopii, czy odpisów. Użyty w art. 73 § 2 k.p.a. zwrot "ważny interes strony", odnosi się do tych przypadków, gdy strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. W konsekwencji nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami. Trzeba mieć na uwadze, że w wyniku wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powstają nowe dowody, które mogą być wykorzystane poza postępowaniem macierzystym, co z kolei uzasadnia sprawowanie w tym przypadku kontroli przez organy administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że wskazywane przez B. W. i Z. W. okoliczności, które w ich ocenie mają uzasadniać wydanie im uwierzytelnionych odpisów dokumentu z akt sprawy [...], nie mogą być traktowane w kategorii ważnego interesu, w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. Dlatego też, wniosek w tym zakresie nie mógł być skuteczny. Strony nie wykazały również, że nie mają możliwości samodzielnego sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Skargę na powyższe postanowienie złożyły B. W. i Z. W.,. Ze skargi wynika, iż nie zgadzają się z wydanym postanowieniem. Skarżące podniosły, że chcą uzyskać kopie sporządzonego przez siebie pisma potwierdzoną za zgodność z oryginałem każdej strony, bowiem chcą je wykorzystać poza urzędem "macierzystym". Zdaniem skarżących brak pozytywnego załatwienia żądania stanowi odebranie konstytucyjnego prawa dochodzenia przez skarżące swoich praw własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - dalej zwana "p.p.s.a.", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu bowiem nie można organowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów prawa, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Geodety Kraju utrzymujące w mocy poprzedzające je postanowienia orzekające o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Podstawą prawną wydania postanowienia przez organ I instancji był art. 73 § 2 oraz art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."). Wskazać zatem należy, że stosownie do treści art. 73 k.p.a., w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony – art. 73 § 2 k.p.a. Wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, iż na instytucję "udostępniania akt" sprawy składają się następujące uprawnienia: a) przeglądanie akt sprawy, b) sporządzanie notatek i odpisów z akt sprawy, c) żądanie uwierzytelnia sporządzonych uprzednio notatek i odpisów z akt sprawy, o ile jest to uzasadnione interesem strony, d) żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z przepisu tego niewątpliwie wynika, że strona może samodzielnie sporządzać kserokopie dokumentów z akt sprawy. Nie nakłada on jednak na organ bezwzględnego obowiązku wykonywania takich kserokopii i ich dostarczania w każdym przypadku, gdy zażąda tego strona. Sporządzenie notatek, czy odpisów z akt postępowania omawiany przepis pozostawił bowiem stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Tym samym wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji polegające na umożliwieniu przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów i uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów. Wskazany obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza, że strona postępowania może żądać, aby sam organ wykonał i dostarczył kserokopie żądanych przez nią dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005r. GSK 898/04, opubl. LEX nr 190721, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2006r. II SA/Wa 776/06, nr 258357). Strona postępowania może natomiast domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie (w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki) odpisów, w tym kserokopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Przy czym, jak zasadnie wskazuje organ, sam fakt bycia stroną postępowania, nie uzasadnia jeszcze istnienia ważnego interesu w żądaniu uwierzytelnienia akt sprawy. Strona ten interes musi wykazać. Nie jest również ważnym interesem sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji ze zebranymi przez siebie dowodami. Jak bowiem trafnie zauważa organ w zaskarżonym postanowieniu, w wyniku wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powstają nowe dowody, które mogą być wykorzystane poza postępowaniem macierzystym, co z kolei uzasadnia sprawowanie w tym przypadku kontroli przez organy administracji publicznej. W orzecznictwie wskazuje, się że ważnym interesem może być chęć wykorzystania takich dokumentów w innych postępowaniach, jednak w niniejszej sprawie skarżące powoływały się wyłącznie na chęć posiadania tych dokumentów. Dopiero w skardze do tutejszego Sądu, skarżące nadmieniły o możliwości wykorzystania dokumentu poza urzędem macierzystym. Tak wskazany interes jest w ocenie Sądu, zbyt ogólnikowy, nie wynika bowiem z niego w jakim konkretnie postępowaniu dokument mógłby być wykorzystany. Co prawda skarżące wskazały na konieczność ochrony prawa własności, ale nie podały w jakiej formie ta ochrona miałaby być sprawowana. Innymi słowy, w ocenie Sądu, skarżące nie wskazały jak wydane uwierzytelnione odpis miałyby przyczynić się do ochrony własności. Słusznie zatem uznał organ, że nie wykazały istnienia po ich stronie ważnego interesu w żądaniu uzyskania uwierzytelnionych odpisów wskazanych dokumentów. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem a więc skarga winna zostać oddalona. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło