IV SA/Wa 937/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-13
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła ona to miejsce w sposób trwały i dobrowolny, nawet jeśli pozostawiła tam swoje rzeczy i obawia się powrotu z powodu zachowania innej osoby?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności jest spełnione, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Nawet jeśli samo opuszczenie lokalu było spowodowane presją psychiczną lub fizyczną, trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania kroków prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym budynku, zobowiązuje organ administracji do wymeldowania takiej osoby. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i nie wpływa na prawa do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie M. Z. z pobytu stałego. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal z powodu braku warunków do zamieszkania (odcięty prąd, brak dostępu do łazienki i kuchni), obawy przed konkubentem córki oraz potrzeby opieki po operacji. Pozostawiła w lokalu swoje rzeczy i posiadała klucze, ale bała się powrotu. Organy administracji uznały opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne, wskazując na brak podjęcia przez skarżącą kroków prawnych w celu powrotu lub zgłoszenia pobicia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowana z pobytu stałego oddala skargę
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej "k.p.a.") w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 r. poz. 722) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania M. Z. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., (dalej również "budynek").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
B. Z. wnioskiem z 22 czerwca 2016 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta W. (dalej również "Prezydent", "organ pierwszej instancji") o wymeldowaniu M. Z. (dalej również "skarżąca") z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. We wniosku wskazała, że jej matka od grudnia 2015 r. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, po tym jak w listopadzie 2015 r. została wezwana do uiszczenia opłaty za energię elektryczną za okres ponad 3 lat. Wskazała, że pokoje które wcześniej zajmowała skarżąca wraz z P. Z. i P. Z. nie są używane i są zamknięte na klucz. Dodała, że M. Z. mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Do wniosku dołączono kopię wyroku Sądu Rejonowego W. w W. [...] Wydział Karny z [...] stycznia 2016 r. [...] uznającego M. Z. za winną dokonania na przełomie września i października 2014 r. w mieszkaniu przy ul. [...] w W. kradzieży na szkodę A. Z.
W toku postępowania M. Z. wyjaśniła, że nie zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. ze względu na brak warunków do zamieszkania. W części nieruchomości, którą zajmowała został odłączony prąd, nie mogła korzystać z łazienki, z kuchni, z lodówki były wyrzucane jej rzeczy. Ponadto konkubent jej córki, B. Z., zamieszkujący pod ww. adresem ubliżał jej. Skarżąca wskazała również, że w styczniu 2016 r. miała przeprowadzoną operację, po której potrzebowała opieki. Przeniosła się więc do córki J. Z. do budynku nr [...] przy ul. [...] w W. i pod tym adresem przebywała do czerwca 2016 r. Dodała, że 15 czerwca 2016 r. próbowała wejść do miejsca stałego zameldowania, aby zabrać swoje rzeczy, ale konkubent córki jej to uniemożliwił uderzając ją drzwiami. Faktu pobicia nie zgłosiła ani do sądu, ani do prokuratury. Nie zwracała się również z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. W sądzie toczy się jedynie sprawa o cofnięcie darowizny. Od czasu ww. zdarzenia boi się zamieszkiwać w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., mimo, że pozostały tam jej rzeczy i cały dorobek życia. Posiada klucze do budynku, ale jednak do niego nie chodzi. Boi się konkubenta córki i z uwagi na jego obecność w nieruchomości [...] przy ul. [...] w W. tam nie mieszka.
Przesłuchany w charakterze świadka K. P. (dzielnicowy) wyjaśnił, że w budynku przy ul. [...] w W. interweniował kilka razy na prośbę B. Z. W trakcie interwencji skarżąca nie mieszkała już pod tym adresem, natomiast zamieszkiwała lub bywała u swojej córki J. Z. Kiedy świadek rozmawiał ze skarżącą twierdziła ona, że przebywa u córki w ciągu dnia, a na noc przychodzi do miejsca stałego zameldowania. Wskazywała również o odłączonej wodzie i wyłączonym prądzie, ale świadek nie zna szczegółów. Świadek dodał, że skarżąca nie zgłaszała na policję faktu uniemożliwienia jej zamieszkiwania i wejścia do budynku przy ul. [...] w W. Interwencje policji dotyczyły tylko złośliwości między stronami.
Organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka M. R. – pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Zeznała ona, że w marcu 2016 r. była u J. Z., gdzie po złamaniu nogi przebywała M. Z. Skarżąca twierdziła wtedy, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. nie ma warunków do zamieszkiwania (brak wody), dlatego tymczasowo przebywa u córki J. Okoliczność tą miała potwierdzić w trakcie rozmowy ze świadkiem inna córka skarżącej - P. Świadek M. R. była również u B. Z. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., ale nie widziała w nim M. Z.
Przesłuchany w charakterze świadka A. Z., mąż skarżącej, zeznał, że M. Z. w miejscu zameldowania nie mieszka od grudnia 2015 r. W części zajmowanej przez nią domu pozostały jej rzeczy. Posiada klucze do budynku, jednak nie przychodzi do niego i nie nocuje w nim. Świadek zeznała również, że B. Z. nie wyrzucała z domu M. Z.
Do akt sprawy B. Z. dołączyła kopię następujących pism: odpowiedź z policji z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie interwencji odnośnie psa biegającego po posesji nr [...] przy ul. [...] w W.; pismo z [...] października 2015 r. z Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. skierowanego do B. Z. dotyczące telefonicznego zgłoszenia o stosowanej wobec dzieci wymienionej przemocy w rodzinie; pisma skierowanego w [...] listopada 2015 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w W.; pisma z [...] lutego 2015 r. z Wydziału Kontroli Komendy Policji skierowanego do B. Z.; pismo B. Z. z [...] stycznia 2015 r. skierowane do Centralnego Biura Śledczego Policji w W.; pismo z [...] stycznia 2015 r. skierowane przez Stanowisko Kierowania Komendy Policji do B. Z.; pismo z [...] grudnia 2014 r. skierowane do Komendy Policji przez B. Z.; postanowienie Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny z [...] września 2014 r., sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku J. Z. o ubezwłasnowolnienie całkowite A. Z. (bez klauzuli prawomocności); faktura wystawiona przez RWE na B. Z.; pismo skierowane [...] listopada 2015 r. przez B. Z. do M. Z. informujące o konieczności uiszczenia opłaty za prąd; pismo skierowane przez B. Z. [...] stycznia 2016 r. do Prokuratury Rejonowej W. dotyczące kradzieży przez M. Z. energii elektrycznej na szkodę wymienionej.
Prezydent Miasta W. (dalej również "Prezydent", "organ pierwszej instancji") po rozpatrzeniu wniosku B. Z. z [...] czerwca 2016 r., decyzją z [...] listopada 2016 r. orzekł o wymeldowaniu M. Z. (dalej również "skarżąca") z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.
Z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji nie zgodziła się skarżąca i wniosła od decyzji odwołanie.
Wojewoda [...] (dalej również "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie uwzględnił dowodów złożonych w toku postępowania, przez B. Z. i M. Z. (przypis Sądu), z uwagi na to, że nie wnoszą żadnych nowych okoliczności w postępowaniu w przedmiocie wymeldowaniu M. Z. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul [...] w W.
Organ odwoławczy nie uwzględnił również zeznań przesłuchanej w charakterze świadka M. K., gdyż zeznała ona, że nie zna M. Z. Natomiast przesłuchanie K. P. i M. R. zostało wprawdzie przeprowadzone z uchybieniem art. 79 k.p.a., jednak Wojewoda potraktował zeznania ww. świadków, jako materiał pośredni, gdyż są one zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.
Wojewoda [...] w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, uznając, że M. Z. nie mieszka w miejscu zameldowania i opuściła je trwale i dobrowolnie. Tym samym, że w sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 ww. ustawy (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zdaniem Wojewody wynika to z wyjaśnień samej M. Z. złożonych do protokołu [...] sierpnia 2016 r. oraz zawartych w pisemnym oświadczeniu (wpływ do organu pierwszej instancji 28 października 2016 r.). Skarżąca wskazała, że w miejscu zameldowania na pobyt stały nie mieszka co najmniej od stycznia, lutego 2016 r. i od tego czasu, życie swoje koncentruje w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., gdzie zamieszkuje wraz z córką J. Z.. Skarżąca, mimo, że posiada klucze do omawianego budynku i ma do niego dostęp - nie chodzi tam, gdyż jak twierdzi, obawia się zamieszkującego pod ww. adresem konkubenta swojej córki – B. Z. Wojewoda podkreślił, że w toku postępowania M. Z. przekazywała sprzeczne ze sobą informacje. Początkowo twierdziła, że ze względu na potrzebę pomocy po przebytej operacji zamieszkała tymczasowo u córki – J. Z. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Innym razem twierdziła, że w miejscu zameldowania nie było warunków do zamieszkiwania - ze względu na brak prądu, uniemożliwianie jej korzystanie z kuchni i łazienki, naganne zachowanie wobec jej osoby konkubenta córki B. Z. Takie informacje posiadała również świadek M. R., pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych przez M. Z., że opuszczenie przez nią miejsca stałego zameldowania nie było dobrowolne Wojewoda wywiódł, że co do zasady, nie traci dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie warunków mieszkaniowych. Organ wyjaśnił, że o braku dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności można mówić, gdy w wyniku z reguły bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. W takiej sytuacji, powrót do lokalu możliwy jest w wyniku podjętych we właściwym czasie środków prawnych. W ocenie Wojewody taka sytuacji nie miała miejsca. Sama M. Z. poinformowała, że nie zgłaszała ani na policji, ani prokuraturze, ani w sądzie faktu utrudniania jej zamieszkiwania lub nagannego zachowania wobec niej, czy też ubliżania lub pobicia przez konkubenta córki. Okoliczność to potwierdził przesłuchany w charakterze świadka dzielnicowy K. P. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że opuszczenie przez M. Z. miejsca zameldowanie było dobrowolne. Skoro z akt sprawy wynika, że M. Z. nie przebywa w miejscu zameldowania od co najmniej stycznia - lutego 2016 r. Wojewoda uznał, że wszelkie podniesione w odwołaniu okoliczności, chociaż ważne z punktu widzenia skarżącej, nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. wywiodła M. Z.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisu postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego:
a) bez uwzględnienia okoliczności, które zostały wskazane w toku przesłuchania [...] sierpnia 2016 r. przed organem, a mianowicie iż:
• po operacji w styczniu 2016 r. skarżącą wymagała opieki, której nie mogła otrzymać od współdomowników przy ul. [...] w W.,
• w pomieszczeniach, które zamieszkuje został odcięty prąd,
• zachowanie M. O. zagrażało jej życiu i zdrowiu,
b) bez uwzględnienia okoliczności, iż w budynku przy ul. [...] w W., nadal znajdują się ruchomości należące do skarżącej,
c) bez uwzględnienia okoliczności, wynikającej z pisma B. Z. z [...] stycznia 2016 r. kierowanego do Prokuratury Rejonowej W., z którego wynika, iż [...] grudnia 2015 r., B. Z. odłączyła prąd w pokojach zamieszkiwanych przez skarżącą,
d) bez uwzględnienia okoliczności, iż w Sądzie Rejonowym W. pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności umowy darowizny, z której tytuł prawny do lokalu wywodzi B. Z.,
e) bez uwzględnienia załączonych do odwołania zdjęć pomieszczeń znajdujących się w lokalu, na których uwidocznione jest, iż okna w pokoju, w którym zamieszkuje skarżąca zostały zabite gwoździami, przez zamieszkującego tam konkubenta córki B. Z. – M. O.,
f) bez wyjaśnienia okoliczności pobicia skarżącej przez M. O., w sytuacji próby wejścia do lokalu,
2. naruszenia art. 80 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez wydanie decyzji bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, natomiast gdyby organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego nie doszłoby do ustalenia, iż skarżąca dobrowolnie opuściła lokal przy ul. [...] w W.,
3. naruszenie art. 10 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pozbawienie strony możliwości udziału w przesłuchaniu świadków na skutek niezawiadomienia skarżącej o ww. czynności,
4. naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, przez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż opuszczenie lokalu przez skarżącą ma charakter trwały i dobrowolny, przy wadliwej wykładni pojęcia "dobrowolności" oraz braku rozpoznania przesłanki trwałości.
Skarżąca wniosła jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z: karty informacyjnej leczenia szpitalnego M. Z., zaświadczenia lekarskiego M. Z., wydruku z elektronicznego systemu ksiąg wieczystych, pisma B. Z. i A. Z. z [...] marca 2017 r. i pisma M. Z. z [...] marca 2017 r. na okoliczność braku dobrowolności opuszczenia lokalu oraz skupiania centrum życiowego w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji,
2. zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej "p.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta W. z 23 listopada 2016 r. w przedmiocie wymeldowania M. Z. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w W., nie naruszają prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to ukształtowane na tle poprzednio obowiązującego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) zachowuje nadal w pełni aktualność i jest całkowicie akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Stosownie do powołanej wyżej regulacji, jedną z przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu w sposób trwały, o czym można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenie lokalu, tzn. ustalenie czy miało charakter dobrowolny, odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Organ prowadząc postępowanie podejmuje zatem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wyczerpująco zbiera i rozpatruje materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonuje oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Wydając rozstrzygnięcie organ sporządza uzasadnienie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w którym ma wskazać fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy realizacji zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Należy podkreślić, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Decyzja ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie powoduje zmiany ani tym bardziej wygaśnięcia ewentualnych praw do lokalu. Nie ma żadnych podstaw, by fakt zameldowania traktować jako instrument w jakichkolwiek postępowaniach cywilnych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd za chybione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Tym samym w ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy uzasadniają trafne przyjęcie, że istniały podstawy do wymeldowania M. Z. z budynku [...] przy ul. [...] w W.
Okolicznością bezsporną jest trwałe niezamieszkiwanie skarżącej pod ww. adresem. Wynika to zarówno z wyjaśnień B. Z., jak i oświadczeń M. Z. Skarżąca przyznał w toku postępowania administracyjnego, że obecnie mieszka w budynku [...] przy ul. [...] w W.
Skarżąca kwestionuje natomiast brak przesłanki do wymeldowania z uwagi na to, że dotychczasowe miejsce zameldowania nie opuściła dobrowolnie. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak w postępowaniu sądowym skarżąca wywodzi, że miejsce zameldowanie opuściła, po pierwsze, z uwagi na stan zdrowia i konieczność pomocy ze strony innych osób, po drugie w obawie przed konkubentem córki, który uniemożliwiał jej zamieszkiwanie pod dotychczasowym adresem zameldowania. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca złożyła do akt sądowych dowody z dokumentów. Skarżąca dodała, że w miejscu zameldowania pozostawiła swoje rzeczy i chce wrócić do budynku.
W ocenie Sądu okoliczności te, znane były organom administracyjnym orzekającym w sprawie, i trafnie zostały przez organy ocenione. Zgromadzony materiał jednoznacznie wskazuje, że skarżąca, pomimo upływu czasu od opuszczenia przez nią budynku nie podjęła skutecznej próby powrotu do niego, w szczególności nie podjęła kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania. Sąd podzielił stanowisko organów, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu spowodowane było presją psychiczną czy nawet fizyczną, to trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym budynku, zobowiązywało organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego budynku. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego złożyła oświadczenie, że nie podejmował próby powrotu do budynku poprzez wykorzystanie odpowiednich środków prawnych, np. złożenie pozwu o naruszenie posiadania. Skarżąca zaniechała również zgłoszenia, że podczas próby wejścia do budynku została pobita przez konkubenta córki.
W świetle powyższego Sąd nie dopatrzył się wytykanych w skardze uchybień w postępowaniu dowodowym, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu materiał dowodowy był kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie ustalenia faktyczne do tego, że doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia mieszkania były prawidłowe i nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera odniesienie się do dowodów i oświadczeń składanych przez skarżącą oraz wyczerpująco opisuje podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, spełnia zatem wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Bez wpływu na powyższą ocenę wpływa fakt, że dowód z przesłuchania świadków M. R. i K. P., zostały przeprowadzone z uchybieniem art. 79 k.p.a. tj. bez zapewnienia skarżącej udziału w tej czynności. Zdaniem Sądu uchybienie te nie wpłynęło na wynik sprawy, albowiem okoliczności zawarte w zeznaniach tych świadków w istocie stanowiły potwierdzenie tego, co było już zebranym przez organ materiale dowodowym. Wyraźnie zaakcentować należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analogicznie Sąd ocenił zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. przez Wojewodę.
Sąd w składzie orzekającym uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż z prawidłowych ustaleń wynikało bowiem, iż w sprawie wystąpiły przesłanki wymeldowania skarżącej, a mianowicie trwałe i dobrowolne opuszczenie budynku nr [...] położonego w W. przy ul. [...]. Jednocześnie Sąd uznał, że bez znaczenia dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, ma prowadzone przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące stwierdzenie nieważności umowy darowizny zawartej pomiędzy A. Z. a B. Z., której przedmiotem był udział w niezabudowanej nieruchomości przy ul. [...] w W. Zarówno w chwili złożenia wniosku o wymeldowanie, jak i w chwili wydania kontrolowanej decyzji – wbrew temu co wywodzi skarżąca – B. Z., była podmiotem o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Dla porządku należy wskazać, że wymeldowanie jako czynność materialno-techniczna potwierdza opuszczenie przez daną osobę miejsce stałego pobytu, a decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny. Skoro wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu, to nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do budynku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło