IV SA/Wa 939/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", postanowienie Burmistrza Gminy K. z [...] października 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy K. z [...] lutego 2011 r. orzekającą o wykreśleniu użytku gruntowego oznaczonego symbolem "Wp" o pow. 0,0329 ha i o wpisaniu w rejestrze gruntów na położonej przy ul. [...] w K. działce ew. nr [...] z obrębu [...] użytku gruntowego oznaczonego symbolem "N" o pow. 0,0378 ha. Uzasadniając zaskarżone postanowienie organ wskazał na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy: - R. M. wniosek o wznowienie postępowania złożył 25 maja 2011 r., - obecnie grunty stanowiące uprzednio działkę ew. nr [...] wchodzą w skład działki ew. nr [...], dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...], w której ujawniony jest inny niż R. M. podmiot; podmiot ten nabył ją na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z [...] sierpnia 2001 r.; - R. M. nie wykazał, aby w postępowaniu zakończonym decyzją z 2011 r. był stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., a jest to niezbędny warunek złożenia skutecznego (tj. wszczynającego postępowanie) wniosku o wznowienie postępowania. W skardze na postanowienie organu drugiej instancji R. M. sformułował zarzuty naruszenia: - przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych oraz brak kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, co skutkuje obrotem wodami przynależnymi Skarbowi Państwa; - przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej "Prawem wodnym". Uzasadniając skargę wskazano: - Skarżący jest właścicielem działki ew. nr [...] bezpośrednio graniczącej z działką ew. nr [...], która jest częścią odnogi rzeki [...]; nurt rzeki nie pozwala na zasypanie jej odnogi na całej jej długości; zawsze była ona oznaczana symbolem "Wp" (wody płynące) i takie oznaczenie powinno być utrzymane w związku z brzmieniem § 65 pkt 5 i pkt 6 oraz § 68 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zam.); działka ew. nr [...] nie stanowi nieużytku; - mimo że wody płynące - jako stanowiące własność Skarbu Państwa - nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, dokonano zbycia własności działki ew. nr [...] na rzecz P. S. A. w G.; nowy właściciel działki ew. nr [...] samowolnie wykonał groblę na dopływie, w wyniku czego działka Skarżącego ulega podtopieniom; - w wyniku decyzji z 2011 r. - na skutek dokonanej w rejestrze gruntów zmiany konturów klasyfikacji użytków dotyczących działki ew. nr [...], na podstawie zleconej przez P. S. A. w G. jednorazowej kontroli gleboznawczej klasyfikacji użytków tej działki - powierzchnia należącej do Skarżącego działki ew. nr [...] zmniejszyła się o 130 m² (z 1,3543 ha do 1,3317 ha) kosztem P. S. A. w G. W odwiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie Skarżący złożył kopię zaświadczenia wydanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] (k. 87) wyjaśniając, że wynika z niego, iż ciek stanowiący odnogę rzeki [...] jest rzeką, a ponadto wskazał, że: - w trakcie dokonanej w 1986 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków błędnie wyznaczono granicę jego nieruchomości przyjmując jej przebieg wzdłuż ogrodzenia, podczas gdy było ono odsunięte od brzegu, który również należał do Skarżącego; wskutek decyzji z 2011 r. możliwe było zarejestrowanie w księdze wieczystej sprzedaży P. S. A. w G. terenu obejmującego jego grunty; - w przypadku, gdy właścicielem działki pokrytej wodą płynącą jest Skarb Państwa, każdy ma jego zdaniem legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zdaniem Sądu orzekający w sprawie organy prawidłowo uznały, że Skarżący nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 2011 r. orzekającej o wykreśleniu użytku gruntowego oznaczonego symbolem "Wp" o pow. 0,0329 ha i o wpisaniu w rejestrze gruntów na położonej przy ul. [...] w K. działce ew. nr [...] z obrębu [...] użytku gruntowego oznaczonego symbolem "N" o pow. 0,0378 ha. Zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Wydanie takiego postanowienia jest możliwe m. in. wtedy, gdy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną. Gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, organ nie musi wznawiać postępowania, lecz może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania może być jedynie strona postępowania zwykłego (tj. postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zmianie rodzaju użytku gruntowego) lub podmiot legitymujący się w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania tytułem własności działki, co do użytków której dokonano zmiany, gdy wskazuje podstawę wznowienia inną niż pominięcie strony bez jej winy z udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). W sprawie brak informacji, aby Skarżącemu w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania taki tytuł przysługiwał. Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 1016/06 i I OSK 763/09 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA", oraz J. Borkowski w B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 229). Organ trafnie skonstatował, że Skarżący w dniu wydania decyzji o zmianie rodzaju użytku gruntowego, tj. [...] lutego 2011 r., nie miał przymiotu strony postępowania, bo nie posiadał żadnego tytułu prawnego do działki ew. nr [...], której dotyczyła ta decyzja. Właścicielem tej działki był inny podmiot, który nabył ją na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży z [...] sierpnia 2001 r. Zarówno organ, jak i Sąd badając stan prawny działki, związane są wpisem w księdze wieczystej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z akt sprawy nie wynika, aby domniemanie to zostało obalone. Z wpisu do księgi wieczystej wynika, że na dzień wydania powyższej decyzji właścicielem działki nią objętej (o ówczesnym numerze [...]) był P. S.A. w G., a nie Skarżący. Natomiast - co wyrażone jest także w orzecznictwie sądowym - właściciel działki sąsiadującej z działką, której dotyczy decyzja w przedmiocie wpisu do ewidencji gruntów, nie ma przymiotu strony (patrz: wyroki WSA o sygn. akt IV SA/Wa 922/07, IV SA/Wa 1810/08 i IV SA/Wa 97/09 - dostępne w CBOSA). Bezzasadne są pozostałe zarzuty skargi; nie sposób podnoszonej argumentacji uznać za przemawiającą za posiadaniem przymiotu strony przez Skarżącego z następujących przyczyn: - podtopienia, na które zdaniem Skarżącego narażona jest należąca do niego działka ew. nr [...] nie kreują interesu prawnego w danej sprawie, lecz jedynie interes faktyczny, nie dający jednak podstaw do wznowienia postępowania; podtopienia nie mogą pozostawać w rzeczywistym związku z wydaniem decyzji o rodzaju użytku na gruncie; decyzja w tym przedmiocie może być następstwem zdarzeń faktycznych (np. dokonanych zmian) i pozostaje bez związku z okolicznością, czy stosowne działania były legalne; decyzja dotycząca klasyfikacji użytków nie skutkuje zalegalizowaniem podjętych czynności, lecz jedynie wskazuje aktualny stan na gruncie; zmiana klasyfikacji nie wpływa więc na sytuację prawną Skarżącego, jako właściciela gruntów sąsiednich; nie skutkuje ograniczeniem środków prawnych, jakie może podjąć, o ile działania właściciela działki sąsiedniej naruszają jego prawem chronione uprawnienia (np. żądanie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, - decyzja z 2011 r. nie mogła spowodować zmniejszenia powierzchni działki Skarżącego, ponieważ - co wynika z jej sentencji - nie dotyczy ona kwestii granic działek ew., a jedynie zmiany rodzaju użytku gruntowego. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez Skarżącego na rozprawie należy wskazać, co następuje: - w związku z brakiem przymiotu strony skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, że z zaświadczenia wydanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] wynika, jakoby ciek stanowiący odnogę rzeki [...] był rzeką, bowiem kwestia legalności decyzji z 2011 r. pozostaje poza granicami danej sprawy; w tym kontekście bez znaczenia są również inne zarzuty merytoryczne formułowane względem tej decyzji w skardze, - decyzja w przedmiocie zmiany rodzaju użytku gruntowego nie ma wpływu na stan własności działki, której dotyczy; ewidencja gruntów i budynków ma jedynie charakter ewidencyjny - nie kreuje prawa własności; kwestie związane z własnością mogą być regulowane na drodze postępowania przed sądem cywilnym; podnoszone skutki faktyczne - możliwość dokonania pewnych czynności rejestracyjnych, gdy chodzi o stan własności - oznaczają, że Skarżący może mieć w sprawie interes "faktyczny", nie zaś interes prawny; przedmiotowa decyzja z 2011 r., jako niedotycząca granic nieruchomości, nie ogranicza możliwości wystąpienia przez Skarżącego z określonymi roszczeniami, o ile w istocie wcześniej w ewidencji wadliwie ustalono przebieg granic jego nieruchomości (Skarżący wywodzi, że miało to miejsce na etapie modernizacji w 1986 r.), - brak jest przepisu przyznającego każdemu podmiotowi uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przypadku, gdy działka jest pokryta wodą płynącą i jej właścicielem jest Skarb Państwa. Uwzględniając powyższe uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły, iż Skarżącego nie można było uznać za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 2011 r. Nie naruszono więc wskazanych w skardze przepisów. Tym samym, wobec treści art. 149 § 3 K.p.a. prawidłowo odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją. Z przytoczonych wyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.