IV SA/Wa 948/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - IV SA/Wa 948/08 UZASADNIENIE Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku orzekł o wymeldowaniu R. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpiła B. M. informując, że R. M. nigdy nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a jedynie czasowo w nim przebywał. Meldunek na pobyt stały nastąpił w celu umożliwienia leczenia R. M., który jest [...]. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że pomimo prób skontaktowania się z R. M. nie jest w stanie ustalić jego miejsca pobytu. Ostatecznie miejsce przebywania R. M. ustaliła policja. Wobec wniosku o wymeldowanie oświadczył on, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu, gdyż B. M. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych, czym uniemożliwiła mu dalsze zamieszkiwanie. Jednocześnie stwierdził, że nie życzy sobie kontaktu z rodziną oraz informowania o jego obecnym adresie zamieszkania. Organ pierwszej instancji ustalił, że R. M. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i orzekł o jego wymeldowaniu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w imieniu R. M. pełnomocnik argumentując, że R. M. przebywa na leczeniu, po którym ma zamiar powrócić do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., gdzie znajduje się jego centrum życiowe. W szczególności wskazano, że nie zakończyło się postępowanie spadkowe po J. M., ojcu R. M., który był właścicielem przedmiotowego lokalu i nie pozostawił testamentu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 roku nr [...] oraz orzekł o odmowie wymeldowania R. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki żart. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który wymaga aby osoba zameldowana opuściła dobrowolnie miejsce zameldowania i stan ten miał charakter trwały. Z zebranego przez organ materiału dowodowego wynika, że R. M. wyraża wolę dalszego 1 IV SA/Wa 948/08 zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jeżeli zostanie mu to umożliwione poprzez wydanie kluczy. Organ ustalił, że opuszczenie lokalu przez R. M. nie miało charakteru dobrowolnego, z uwagi na fakt, że przebywa on w Ośrodku [...] przy ul. [...] w W. oraz został pozbawiony dostępu do mieszkania poprzez brak kluczy będących w posiadaniu B. M. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. M. domagając się jej uchylenia w całości i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania R. M. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ drugiej instancji wydał decyzję wbrew woli zainteresowanego R. M., który w oświadczeniu z dnia 3 października 2007 roku złożonym funkcjonariuszom policji stwierdził, że nie chce aby rodzina go poszukiwała i wiedziała gdzie przebywa. Zdaniem skarżącej obiektywne okoliczności świadczą o braku woli zamieszkania R. M. w przedmiotowym lokalu. W szczególności wyżej przytoczone oświadczenie oraz brak zamieszkiwania w lokalu od kwietnia 2007 roku świadczą o woli opuszczenia lokalu przez R. M. Odnosząc się do twierdzeń R. M. o uniemożliwieniu mu korzystania z lokalu poprzez brak do niego kluczy, skarżąca podniosła, że nigdy nie posiadał on kluczy do tego lokalu, nigdy też w nim nie mieszkał, a argument o braku kluczy podniósł dopiero w trakcie postępowania o wymeldowanie. W szczególności R. M. nie wnosił powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. Skarżąca podkreśla, że przyczyną opuszczenia lokalu przez R. M. nie była potrzeba podjęcia leczenia lecz faktyczna chęć jego opuszczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, uzasadniając swoje stanowisko faktem, iż R. M. nie opuścił przedmiotowego lokalu dobrowolnie, a jedynie w wyniku sytuacji życiowej w jakiej się znalazł oraz wyraża wolę powrotu do lokalu. Tym samym organ drugiej instancji uznał, że skarga jest bezzasadna. IV SA/Wa 948/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami jak również powołaną podstawą prawną. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd badając zaskarżoną decyzję nie stwierdził, aby naruszyła ona prawo. Podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. - zwanej dalej jako ustawa), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Treść powołanego przepisu wskazuje, że warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. Akt V S.A. 252/99, LEX nr 49952 oraz z dnia 23 kwietnia 2001 r, sygn. Akt V S.A. 3169/00 LEX nr 50123). Możliwość wymeldowania z lokalu istnieje również wtedy, gdy nie doszło do dobrowolnego jego opuszczenia, bowiem osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których IV SA/Wa 948/08 podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok sygn. NSA W-wa z dnia 25.10.2005 r. sygn. akt II OSK 127/05). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu organ drugiej instancji trafnie, w oparciu 0 prawidłowo oceniony materiał dowodowy przyjął, że nie nastąpiło dobrowolne opuszczenie przez R. M. przedmiotowego lokalu. Opuszczenie to ma charakter czasowy i wymuszony jego sytuacją życiową. Ustalenia organu w tym zakresie oraz poczynione wnioski należy uznać za trafne, a przeprowadzone postępowanie dowodowe przez Wojewodę, działającego jako organ zobowiązany do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w pełni realizuje zasady wyrażone w kpa. Stosownie bowiem do art. 7 k. p. a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k. p. a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przepisów art. 7 k. p. a. i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jako dowody należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Następnie organ dokonuje oceny całokształtu zgromadzonego materiału, co w niniejszej sprawie nastąpiło z poszanowaniem wszelkich reguł logicznego wnioskowania. Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącej zawartego w skardze, że R. M. nigdy na stałe nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Sposób życia przyjęty przez R. M., [...] oraz stan zdrowotny wymuszają odmienne od powszechnego rozumienie pojęcia "zamieszkiwanie". Zdeterminowany tymi okolicznościami R. M. przebywał w różnych miejscach, często zapewne nie były to świadome decyzje, jednakże dom ojca przy ul. [...] stanowił dla niego stały punkt odniesienia, do którego zawsze powracał. Pomieszkiwał tam, powracał, uznając to miejsce jako zapewniające mu bezpieczeństwo. Było to także jedyne miejsce posiadające taki IV SA/Wa 948/08 walor dla samego zainteresowanego. Z tego względu w ocenie Sądu zasadnie przyjął Wojewoda, że R. M. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu na stałe. Jak wskazano wyżej jedynym kryterium warunkującym wydanie decyzji w sprawie wymeldowania jest opuszczenie prze osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Zadaniem zatem organów było ustalenie czy R. M. dobrowolnie opuścił mieszkanie ojca, czy też fakt ten związany jest z okolicznościami obiektywnymi, niezależnymi od samego zainteresowanego. A także czy opuszczenie to miało walor trwałości, co wskazywałoby na zamiar opuszczenia lokalu definitywny, związany z wolą zmiany miejsca pobytu. W ocenie Sądu zasadnie; w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda uznał, że pobyt R. M. poza domem ojca ma charakter czasowy, związany z sytuacją życiową i zdrowotną. Pobyt ten nie ma także charakteru incydentalnego, na potrzeby postępowania o wymeldowanie. Konieczność pobytu w szpitalu, a następnie w specjalistycznym ośrodku wynikła z faktu, że R. M. znalazł się po dwóch dniach od daty ostatniego stwierdzonego pobytu w mieszkaniu, kiedy to zmarł jego ojciec, w sytuacji wymagającej natychmiastowego hospitalizowania (został zabrany do szpitala z ulicy). Następnie nie była to pierwsza taka sytuacja, bowiem organy zebrały i trafnie zinterpretowały dokumenty lekarskie R. M., z których wynika fatalny stan zdrowia zarówno somatyczny, jak i psychiczny. W szczególności stwierdzono [...], które determinuje stan i życie zainteresowanego. Oświadczenie zainteresowanego z dnia 3 października 2007r., na które powołuje się skarżąca, bezspornie miało miejsce. W ocenie Sądu jednakże nie świadczy ono o woli opuszczenia mieszkania w sposób trwały i definitywny, lecz wyraża stan emocjonalny R. M., kiedy nie życzy on sobie kontaktu z rodziną. Nie można temu dokumentowi przypisywać waloru decydującego co do woli pobytu zainteresowanego w mieszkaniu ojca. Przede wszystkim zainteresowany poddawany jest leczeniu [...], co w sposób istotny osłabia jego wiarygodność. Nadto składając odwołanie w sposób wyraźny oświadczył, że nie zamierza opuszczać lokalu, po pomyślnym zakończeniu chciałby do niego powrócić albowiem stanowi ono jego centrum życiowe. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za trafne stanowisko organu odwoławczego, że pomimo, iż R. M. faktycznie nie mieszka w IV SA/Wa 948/08 przedmiotowym lokalu to jego opuszczenie nie ma charakteru trwałego i co za tym idzie nie została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.