IV SA/Wa 964/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-25
Skład orzekający: Joanna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest uzasadnione w sytuacji, gdy jego przymusowe opuszczenie terytorium Polski przed rozpoznaniem skargi może pozbawić go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym i uczynić ochronę sądową iluzoryczną?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu należy wstrzymać, jeżeli istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowe opuszczenie kraju przed rozpoznaniem skargi pozbawia cudzoziemca możliwości osobistego udziału w postępowaniu sądowym, czyniąc ochronę prawną iluzoryczną, co przemawia za udzieleniem tymczasowej ochrony prawnej.Stan faktyczny
A. V., małoletni cudzoziemiec reprezentowany przez kuratora, złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję o zobowiązaniu go do powrotu i zakazie wjazdu. Wraz ze skargą złożono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uzasadniając go koniecznością ochrony prawa do sądu i uniknięcia krzywdy. Kurator wskazał również na problemy zdrowotne jednego z dzieci skarżącego przebywającego w Polsce z rodziną.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. V. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 21 lutego 2018 r. małoletni A. V., reprezentowany przez kuratora T. V., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o zobowiązaniu małoletniego cudzoziemca do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.
Wraz ze skargą został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kurator małoletniego skarżącego uzasadnił przedmiotowy wniosek koniecznością zagwarantowania skarżącemu prawa do sądu, jak i koniecznością uchronienia go przed naruszeniem jego praw i doznaniem krzywdy na skutek ewentualnego powrotu do kraju pochodzenia. Dodatkowo kurator skarżącego wskazał, że w Polsce przebywa z małoletnim skarżącym, a także żoną oraz dwójką dzieci. Poinformował, że u jednego z synów pojawiły się poważne problemy zdrowotne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stosownie do art. 331 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm.), w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku.
W ocenie Sądu, realność spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wynikających z zaskarżonej decyzji przemawia za uwzględnieniem wniosku. Udzielenie ochrony tymczasowej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji, która skutkuje wydaleniem cudzoziemca, stanowi o zachowaniu standardów rzetelnej procedury oraz ma na celu urzeczywistnienie prawa strony do sądu.
Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 (dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji zobowiązującej do powrotu jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt II OZ 849/17; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 22 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 964/17, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 965/17, z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1070/17, z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 877/17).
Przymusowe opuszczenie przez skarżącego terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłoby go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawiłoby, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi udzielona stronie skarżącej ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna, albowiem nie zostanie udzielona ochrona międzynarodowa zgodnie z Konwencją Genewską dotyczącą statusu uchodźców sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz Protokołem Nowojorskim dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517).
Reasumując, z przyczyn wyżej wskazanych stwierdzić należy, że wyjazd cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd mógłby spowodować trudne do odwrócenia skutki w związku z pozbawieniem strony możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym – skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło