IV SA/Wa 965/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-16

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Małgorzata Miron, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół pałacowo-parkowy, stanowiący część nieruchomości ziemskiej, podlega przejęciu na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, jeśli nie był prawnie wyodrębniony i nie miał odrębnej księgi wieczystej, a jego przydatność dla celów reformy rolnej nie została jednoznacznie wykazana?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ administracji nie wykonał wytycznych zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, który nakazywał zbadanie związku funkcjonalnego między zespołem pałacowo-parkowym a produkcją rolną. Sąd uznał, że przydatność nieruchomości (lub jej części) dla celów reformy rolnej jest kluczowym warunkiem uznania jej za 'nieruchomość ziemską' podlegającą przejęciu. Brak takiego zbadania przez organ administracji stanowił naruszenie art. 153 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego, która odmówiła stwierdzenia, że część nieruchomości ziemskiej o nazwie K., na której znajdował się zespół pałacowo-parkowy, nie podlegała działaniu dekretu o reformie rolnej. Skarżąca, spadkobierczyni właścicieli, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wyjaśnienia związku funkcjonalnego między zespołem pałacowo-parkowym a pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej, co było sprzeczne z wytycznymi poprzedniego wyroku sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Joanna Skiba, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi M. T. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. Ż. z Kancelarii "(...)" przy ul. (...) w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 8 września 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1867/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2005 r., którą uchylono decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) lutego 2003 r. i umorzono postępowanie przed organem I. instancji. Uchyloną przez organ odwoławczy decyzją odmówiono stwierdzenia, iż część nieruchomości ziemskiej o nazwie K., o powierzchni (...) ha, na której znajduje się zespół pałacowo-parkowy, nie podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ administracji błędnie uznał, jakoby zamknięta była droga orzekania w trybie administracyjnym w przedmiocie podpadania pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej części nieruchomości. Sąd przytoczył także pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 sygn. akt W 3/89. W (opubl. w OTK z 1990 r. z. 1, poz. 26), iż pod działanie dekretu podlegały jedynie nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (str. 5 uzasadnienia 2 ak. od dołu). Równocześnie Sąd wskazał w uzasadnieniu, że przyjęciu podlegały nieruchomości, które mogły być wykorzystane na cele reformy rolnej, wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu (str. 6 uzasadnienia 1 ak tiret 4). Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) lutego 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż orzekając w sprawie jest związany wytycznymi zawartymi w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Równocześnie zauważył, iż z przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie wynika jakoby przejęciu podlegały wyłącznie nieruchomości o charakterze rolnym. Przywołał także poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle, których, zasadą wynikającą z dekretu i przepisów wykonawczych do niego było przejmowanie zespołów pałacowo-parkowych wraz z resztą majątku, o ile nie były one prawnie wyodrębnione. W rozpoznawanej sprawie wyodrębnienie takie nie nastąpiło a część nieruchomości, gdzie zlokalizowany był zespół sygn. akt IV SA/Wa 965/07 mieszkalny nie miała odrębnej księgi wieczystej. Argument, iż o wyodrębnieniu nieruchomości może przesądzać jej otoczenie płotem organ określił, jako infantylny, wskazując na powszechną praktykę ogradzanie części mieszkalnej nieruchomości ziemskiej. Nie mogło to stanowić o utracie jej związku funkcjonalnego z resztą nieruchomości ziemskiej. Związek ten wynikał również z domniemanego faktu utrzymywania zespołu pałacowo-parkowego z dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W końcu wskazano, iż z akt sprawy a zwłaszcza z mapy ewidencyjnej wynika, iż pałac nie był wydzieloną enklawą. Otoczony był bowiem kompleksem użytków rolnych należących do tego samego właściciela. Zespół stanowił więc terytorialnie i przestrzennie jedną całość. Usytuowanie pałacu nakazuje traktowanie go, jako ośrodka gospodarczego. Stanowił on typowe siedlisko. W skardze oraz późniejszym piśmie procesowym (k. 71-78) M. T. J., spadkobierczyni uprzednich właścicieli nieruchomości, zarzuciła, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a), bowiem nie wyjaśniono w istocie istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej. Wymagało to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed organem I. instancji, w szczególności nie wyjaśniono, jakie były źródła utrzymania mieszkańców dworu, błędnie ustalono nawet, kto zamieszkiwał w dworze (wuj a nie ojciec skarżącej). Nie ustalono, czy część pałacowo-parkowa była wykorzystywana do produkcji rolniczej tzn. czy znajdowały się tam pomieszczenia gospodarcze maszyny itp., nie udowodniono, iż dwór istotnie utrzymywany był z produkcji rolnej. Nie przeprowadzono w tym zakresie postępowania dowodowego, którego częścią mogło być przesłuchanie świadków w tym żyjącej spadkobierczyni. Wskazano, iż nie zbadanie istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy użytkami rolnym a zespołem pałacowo-parkowym stanowiło również naruszenie zasady związania organu orzekającego wytycznymi zawartymi w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05, w związku z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W skardze podkreślono, iż nie prowadzenie odrębnej księgi wieczystej nie przesądza o braku wyodrębnienia nieruchomości, jako nie związanej z prowadzeniem działalności rolnej. Bowiem w takim sygn. akt IV SA/Wa 965/07 przypadku nie było konieczne dokonywanie odnośnych zmian w księgach wieczystych. W kontekście ewentualnej przydatności zespołu pałacowo-parkowego dla celów reformy rolnej, przywołano wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2006 r., w którym wyrażono pogląd, iż na cele reformy mogły podlegać przejęciu wyłącznie tereny niezbędne dla celów określonych w art. 1 ust. 2 lit d i e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co wyłącza przejmowanie terenów, gdzie zlokalizowane są budynki. Wadliwa interpretacja dekretu, bez uwzględnienia wytycznych zawartych w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt OPS 2/06, przesądza, iż naruszono równocześnie treść art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zasadne są zarzuty skargi, iż organ administracji orzekając w sprawie nie wykonał wytycznych, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. W szczególności trafny jest zarzut skargi, iż nie wykonano wytycznych zawartych we wskazanym orzeczeniu odnośnie obowiązku zbadania, czy zespół pałacowo-parkowy stanowił nieruchomość związaną funkcjonalnie z produkcją rolną, a więc czy można go uznać za nieruchomość ziemską podlegająca przejęciu na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Odnosząc się do tej kwestii trzeba stwierdzić, iż pojęcia "nieruchomość ziemska" użyte w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej nie jest jednolicie interpretowane zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie. Rozumieniu tego pojęcia odwołującego się do jego znaczenia zawartego m.in. w innych aktach normatywnych tego okresu sygn. akt IV SA/Wa 965/07 (w judykaturze patrz tak np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1923/06, IV SA/Wa 2076/06, IV SA/Wa 843/07, w doktrynie m.in. opinia prof. Andrzeja Stelmachowskiego w aktach administracyjnych sprawy IV SA/Wa 170/07), jest przeciwstawiana zawężająca interpretacja tego terminu, w której odwołuje się do nie mającej już mocy obowiązującej wykładni przepisów dekretu dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny -wskazana wcześniej uchwała sygn. akt W 3/89. W. Sformułował on tezę, iż przejęciu na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej podlegały wyłącznie nieruchomości związane funkcjonalnie z prowadzeniem produkcji rolnej. W ukształtowanym, z odwołaniem do tego poglądu, orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w dekrecie pojęcie "nieruchomość ziemska" dotyczy wyłącznie nieruchomości powiązanych funkcjonalnie z prowadzeniem produkcji rolnej (patrz tak m.in. uzasadnienie, przywołanej wyżej, uchwały sygn. akt OPS 2/06), przy czym związek ten musi być wykazany in concreto w przypadku określonej części nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie, w wydanym wcześniej wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w tej sprawie, podzielił pogląd, co do konieczności występowania związku funkcjonalnego pomiędzy przeznaczeniem określonej nieruchomości (jej części) a prowadzeniem produkcji rolnej, jako warunku uznania, iż dana nieruchomość (jej część) stanowi "nieruchomość ziemską", w rozumieniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd, w obecnym składzie, orzekając w niniejszej sprawie jest związany poglądem wyrażonym w prawomocnym wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05, co wynika z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie celowe byłoby więc zajmowanie przez Sąd stanowiska w kwestii trafności prezentowanego przez organ administracji poglądu, odnośnie bezwzględnej zasady przechodzenia na rzecz Skarbu Państwa części rezydencjalnej majątku, jako części nieruchomości ziemskiej. Należy wskazać natomiast, iż orzekający w sprawie organ administracji również był związany oceną prawną zawartą w prawomocnym orzeczeniu. Wyrażenie przez niego stanowiska w tym zakresie, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, stanowiło więc naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., z którego treści wynika, iż uzasadnienie powinno przywoływać jedynie okoliczności prawne i faktyczne istotne w rozpatrywanej sprawie. sygn. akt IV SA/Wa 965/07 Trafnie równocześnie w skardze wskazano, iż organ administracji nie wyjaśnił kwestii istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy częścią rezydencjalną a resztą gospodarstwa rolnego. W doktrynie ani w orzecznictwie nie wykształciły się jednolite kryteria, według których należałoby badać wskazany związek funkcjonalny. Jak trafnie zauważył organ administracji, kryteria takie nie zostały też wskazane w samym dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdyż z jego treści, po nowelizacji art. 2 ust. 1 zdanie wstępne dokonanej dekretem z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie zmiany dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3 poz. 9) nie wynika obowiązek badania takiego związku. Wskazane uwarunkowania formalne nie mogą jednak prowadzić w przedmiotowej sprawie do konkluzji, iż związek funkcjonalny pomiędzy częścią rezydencjalną właściciela a resztą gospodarstwa rolnego występował a priori w każdym przypadku, gdyż interpretacja taka prowadziłaby do faktycznego pominięcia wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Oznacza to, iż organ administracji był obowiązany samodzielnie określić, co może stanowić okoliczność istotną dla wyjaśnienia istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy częścią rezydencjalną właściciela gospodarstwa rolnego a resztą gospodarstwa. Rozważając te kryteria organ administracji powinien w pierwszym rzędzie poddać analizie treść uzasadnienia wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Z jego treści, poza stwierdzeniem, iż przejęciu podlegają nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym oraz wskazaniem, że o takim charakterze części rezydencjalnej przesądza jej związek funkcjonalny z gospodarstwem rolnym, jako konkretne kryterium oceny, wskazano expressis verbis przydatność nieruchomości (jej części) dla celów reformy rolnej. W tej sytuacji te kwestie powinny być wyjaśnione w ramach pełnego postępowania dowodowego. Ponieważ nie były one uprzednio rozważane przez organ I. instancji organ odwoławczy winien był, działając na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a., uchylić decyzję organu I. instancji, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.). W tym zakresie zarzut skargi naruszenia prawa procesowego jest zasadny. Nie można równocześnie uznać, aby w wystarczającym zakresie postępowanie wyjaśniające przeprowadził organ odwoławczy. Wprawdzie nie trafne są zarzuty skargi, jakoby mogły mieć znaczenie dla sprawy takie okoliczności jak, kto zamieszkiwał w części sygn. akt IV SA/Wa 965/07 rezydencjalnej, jakie było podstawowe źródło utrzymania jej mieszkańców, oraz czy właściciel części rezydencjalnej faktycznie osobiście zarządzał majątkiem czy też zadania w tym zakresie wykonywały osoby trzecie. Kwestie te w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych bywały wskazywane, jako mogące odgrywać istotną rolę dla ustalenia, czy majątek podpadał pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jednak okoliczności te, jako mające charakter przypadkowy (przebywanie właściciela bądź nie na terenie majątku, stopień zainteresowania zarządem, kwestie estetyczne zakresu wydzielania części gospodarczej od mieszkalnej), dla których ustalenia konieczne byłoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w każdym przypadku, nie mogą mieć znaczenia z punktu widzenia wywierania skutków prawnych przez dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej, skoro na jego podstawie nieruchomości przechodziły na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem jego wejścia w życie. Trzeba też zauważyć, iż w dacie wejścia w życie dekretu lub w czasie gdy wywoływał on faktyczne skutki prawne, co do majątków na ziemiach obejmowanych jurysdykcją polską w miarę przesuwania się frontu na zachód, duża grupa właścicieli jeszcze do nich nie wróciła lub ich pobyt był stosunkowo krótkotrwały (większość majątków została bowiem skonfiskowana lub objęta przymusowym zarządem władz okupacyjnych). Wykładnia przepisów oparta na założeniu, iż wola prawodawcy było prowadzenie postępowania wyjaśniającego we wskazanych wyżej kwestiach nie znajduje uzasadnienia w świetle reguły racjonalnego wykładania treści norm prawnych (patrz tak samo ww. wyrok syg. akt. IV SA/Wa 843/07). Natomiast w świetle wiążących w przedmiotowej sprawie wytycznych zawartych w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05 zbadaniu muszą podlegać okoliczności faktyczne o charakterze obiektywnym, dotyczące powiązań funkcjonalnych danej części rezydencjalnej majątku, takie jak obiektywnie potencjalna przydatność części pałacowo-parkowej dla celów reformy rolnej określonych w art. 1 ust. 2 dekretu. W świetle wiążącej Sąd oceny prawnej, warunkiem przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa jest jej przydatność dla celów reformy rolnej - tylko w takim przypadku nieruchomość jest ziemską o charakterze rolnym. Mogą więc istnieć rezydencje w majątkach ziemskich, które ze względu na swoje położenie (np. wydzielanie wielokilometrowym kompleksem leśnym od części sygn. akt IV SA/Wa 965/07 gospodarstwa, gdzie prowadzona jest produkcja rolna) lub szczególny charakter (np. zabytkowy zamek) w ogóle nie mogły być przydatne dla celów reformy rolnej. W świetle wiążących wytycznych, w przedmiotowej sprawie trzeba przyjąć, iż o ile część rezydencjalna obiektywnie nie mogła być przydatna na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie stanowiła ona nieruchomości ziemskiej, w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. e tego dekretu. W tym świetle organ administracji nie odniósł się w ogóle do kwestii, jaki charakter miał sam pałac z parkiem majątku K. i czy mógł być on przydatny dla celów reformy rolnej. Wskazał jedynie ogólnikowo, nie przywołując w tym zakresie konkretnych dokumentów zawartych w aktach sprawy, iż część rezydencjalna znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie użytków rolnych. Mogłoby to mieć pewne znaczenie, w przypadku właściwego wykazania tej okoliczności konkretnymi dowodami, w pewnym kontekście przydatności części rezydencjalnej dla celów określonych np. w art. 1 ust. 2 lit. d dekretu. Jednak ocenie nie poddano równie istotnej kwestii charakteru samego budynku, z punktu widzenia jego potencjalnej przydatności dla celów wskazanych w dekrecie. W świetle oceny prawnej zawartej w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05, trafny jest również zarzut skargi, iż bez znaczenia w sprawie jest kwestia formalnego wydzielania gruntów na których położona jest część rezydencjalna nieruchomości, w tym kwestia zapisów w księgach wieczystych. Przy ocenie tzw. związku funkcjonalnego, chodzi bowiem o ocenę obiektywnych cech majątku w kontekście możliwości zakwalifikowania, jako nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, nie zaś kwestie formalnego statusu nieruchomości pod kątem jej prawnego wydzielenia. Natomiast odnośnie oceny ewentualnej przydatności części rezydencjalnej majątku na cele reformy rolnej, Sąd nie podziela prezentowanego w skardze poglądu (na którego potwierdzenie przytoczono stosowne orzeczenie), jakoby z treści art. 1 ust. 2 lit d i e wynikała możliwość przejmowania na cel reformy rolnej wyłącznie terenów niezabudowanych. Taka interpretacja wskazanych przepisów dekretu pozostaje w sprzeczności zarówno z brzmieniem jego pozostałych regulacji jak i przepisów okołodekretowych. Bowiem z dekretu wynika wprost generalna zasada przejmowania całych nieruchomości ziemskich wraz z siedzibami ich właścicieli, co potwierdza m.in. regulacja dekretu wyrażająca konieczność usunięcia sygn. akt IV SA/Wa 965/07 dotychczasowego właściciela (art. 7 dekretu). Za generalną zasadą przejmowania części rezydencjalnych przemawiają również regulacje dekretów z dnia 12 czerwca 1945 r. o przeniesieniu własności resztówek majątków rozparcelowanych na spółdzielnie Samopomocy Chłopskiej (Dz.U. Nr 27, poz. 162), dekretu z dnia 24 sierpnia 1945 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz.U. Nr 34 poz. 204) i dekretu z dnia 8 października 1945 r. o przeznaczeniu nieruchomości ziemskiej Oblęgorek (Dz.U. Nr 44, poz. 251 ze zm.) - patrz tak samo wyrok sygn. akt. IV SA/Wa 843/07. Wprawdzie, w świetle wiążącej oceny prawnej w przedmiotowej sprawie, mogą istnieć przypadki, gdy część rezydencjalna nie podlega przejęciu, jednak stanowić to może wyłącznie wyjątek od reguły (mniejszość przypadków). Natomiast przywoływana w skardze zawężająca interpretacja art. 1 ust. 2 lit. d i e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wobec faktu, iż części rezydencjalne podlegających przepisom art. 2 ust. 1 lit e dekretu majątków (odpowiednio ponad 50 i 100 ha) z reguły nie mogły służyć realizacji celów, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit a-c tego dekretu, pozostaje w oczywistej sprzeczności systemowej z treścią pozostałych wskazanych regulacji. Podzielając trafność proponowanej wykładni, należałoby bowiem uznać, iż siedziby właścicieli nieruchomości ziemskich, co do reguły, nie podlegały działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W sprawie niniejszej nie może mieć znaczenia również podnoszona w skardze okoliczność, czy na terenie części rezydencjalne majątku znajdowały się maszyny rolnicze oraz czy prowadzono na niej bezpośrednio produkcje rolną (hodowlę zwierząt itp.). Trzeba bowiem w tym zakresie uwzględnić określona praktykę gospodarczą ówczesnego okresu. Siedlisko właściciela majątku stanowiło generalnie (poza szczególnymi przypadkami wskazanymi wyżej) część gospodarstwa rolnego analogicznie do roli, jaką odgrywały domy mieszkalne właścicieli mniejszych gospodarstw rolnych. Różnica sprowadzała się do czynności, jakie wykonywane były przez właścicieli z uwagi na rozmiar prowadzonej działalności, zamożność właściciela (możliwość zatrudnienia rządcy, pracowników itp.) czy wręcz indywidualne preferencje i równoczesne podejmowane inne rodzaje aktywności zawodowej właściciela większego majątku ziemskiego. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie uwzględnienia w zaskarżonym wyroku poglądów prawnych wyrażonych w uchwale sygn. akt IV SA/Wa 965/07 sygn. akt OPS 2/06,, należy wskazać, iż organ administracji w niniejszej sprawie związany był wyłącznie oceną prawną wyrażoną w wyroku sygn. akt IV SA/Wa 1867/05. Natomiast wskazana uchwała formalnie, co do zasady, nie wiąże organu administracji, natomiast, badający legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny, jedynie w granicach kwestii przesądzonych sentencją uchwały. Mocy wiążącej dla Sądu nie mają natomiast, w myśl art. 269 § 1 w zw. z treścią art. 268 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tezy zawarte w uzasadnienie uchwały. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności organ I. instancji będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie charakteru części rezydencjalnej majątku K.. Trafnie Skarżąca podnosi, iż ciężar udowodnienia okoliczności istnych w sprawie spoczywa, co do zasady na organie administracji. Prowadząc postępowanie organ administracji nie może jednak pominąć treści normatywnej § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), z którego wynika obowiązek przedkładania pewnych rodzajów dokumentów przez stronę bądź zasada ich sporządzania na jej koszt. Przepis ten, dotyczący procedowania w sprawie podpadania "danej nieruchomości" pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, może mieć zastosowanie w rozpatrywanej sytuacji, o ile wskazane w nim dokumenty byłyby potrzebne, ponieważ w świetle wiążącej Sąd, w granicach art. 269 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sentencji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OPS 2/06, pojęcie "dana nieruchomość" dotyczy również samej części nieruchomości. Organ administracji, o ile dokumentny pomiarowe wskazane w § 6 byłyby niezbędne, powinien, na zasadzie art. 8 K.p.a., poinformować o tym stronę występującą z odnośnym wnioskiem. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzekając ponownie w sprawie Wojewoda Wielkopolski uwzględni wskazówki, co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym orzeczeniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło