IV SA/Wa 973/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/14 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2014 r. oddalił skargę M. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W dniu 19 listopada 2014 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 82) motywując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący stwierdził, iż wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie skontaktował się z nim ani przed rozprawą, ani po jej zakończeniu. Nie poinformował go o treści wyroku oraz o fakcie, że nie zamierza składać wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także wnieść skargę kasacyjną. Skarżący podniósł, że informację o tym, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyrok, otrzymał w dniu 4 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd odrzucił wniosek skarżącego z uwagi, że został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia uzasadnienia wyroku. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II OZ 93/15 uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że wniosek skarżącego został złożony w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., Sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast art. 87 § 4 ustawy P.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z powyższym, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W orzecznictwie wyrażony jest pogląd, że brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Zaś do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Ocena braku winy pozostaje w gestii sądu, który dokonuje przedmiotowej oceny biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i mając na względzie także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku wskazał na niedostateczną staranność w prowadzeniu spraw przez reprezentującego go pełnomocnika. W ocenie Sądu przyczynę wskazaną we wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za okoliczność niezawinioną, albowiem skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W przypadku gdy w sprawie skarżący działa przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania tego pełnomocnika, bowiem czynności realizowane przez pełnomocnika w ramach udzielonego pełnomocnictwa (jak również jego zaniechania) odnoszą taki sam skutek jak czynności podejmowane osobiście przez stronę. Strona działająca przez pełnomocnika odpowiada za jego działania oraz obciążona jest w pełni skutkami jego zaniedbań czy też zaniechań. (por. postanowienie WSA z dnia 13 stycznia 2009 r. I SA/Wa 628/08, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Należy wskazać, iż zasada o ponoszeniu przez stronę konsekwencji działania jak i zaniechania pełnomocnika wynika nie tylko z przepisów kodeksu cywilnego art. 95 § 2, ale również z utrwalonego w orzecznictwie administracyjnym poglądu: "Niedochowanie przez radcę prawnego, adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Podkreślić tu należy, że profesjonalny pełnomocnik podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, czy też radcy prawnego, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem." Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach (sygn. akt I OZ 58/07, I OZ 285/07, I OZ 421/07, II OZ 468/06). Skoro strona ponosi ryzyko ujemnych skutków zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego, zatem zaniedbania jego nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Okoliczności wskazane zatem w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, tj. brak kontaktu z pełnomocnikiem ani przed rozprawą, jak i po jej zakończeniu, nie poinformowanie o treści wyroku oraz o fakcie, braku zamiaru składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także skargi kasacyjnej, nie stanowią niezawinionego uchybienia terminu, gdyż nie są przyczynami, której strona (jej pełnomocnik) nie mogła przezwyciężyć, przy użyciu dostępnych dla niej środków. Dodatkowo wskazać należy, w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane do skarżącego (k. 53 w związku z k. 71) , zawierające pouczenie, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, o czym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 16 października 2014 r., zaś skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.