IV SA/Wa 973/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia SO (del.) Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków podania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") z [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] (dalej: Marszałek) z [...] marca 2021 r., nr [...] odmawiające spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych podania w ramach postępowania w sprawie zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów. II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Pismem z 3 marca 2020 r. skarżąca zwróciła się do Marszałka z wnioskiem o dokonanie zmiany posiadanego przez spółkę zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] Pismem z 8 maja 2020 r. Marszałek wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez doręczenie organowi wymienionych w wezwaniu dokumentów. Wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 18 maja 2020 r. Marszałek pismem z 22 lipca 2020 r. poinformował skarżącą, że jej wniosek o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów pozostawiony został bez rozpoznania w związku z jego nieuzupełnieniem. Zawiadomienie zostało odebrane w dniu 11 sierpnia 2020 r. W dniu 21 sierpnia 2020 r. firma kurierska doręczyła organowi I instancji oznaczony datą 18 sierpnia 2020 r. wniosek Spółki o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosków o wydanie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów, do pisma zaś dołączono część żądanych przez Marszałka dokumentów. Strona wskazała, że wcześniejsza korespondencja dotycząca uzupełnienia wniosku nie dotarła do organu i w związku z tym została złożona reklamacja u operatora pocztowego. II.2. Marszałek pismem z 25 września 2020 r. wezwał stronę do przedłożenia oryginału dokumentacji potwierdzającej rozstrzygnięcie złożonej reklamacji ewentualnie kserokopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami art. 76a § 2 Kpa. Wezwanie zostało odebrane w dniu 12 października 2020 r. Skarżąca pismem z dnia 23 października 2020 r. przekazała kopię mailowej korespondencji z Pocztą Polską S.A. dotyczącą reklamacji złożonej w związku z niedoręczeniem przesyłki. Dokumentację złożono w formie wydruku potwierdzonego przez stronę za zgodność z oryginałem. Jak wynika z treści odpowiedzi udzielonej przez operatora pocztowego przesyłka została zwrócona do nadawcy z powodu nieprawidłowego adresu doręczenia. Z treści dokumentu nie wynika jakiej przesyłki dotyczy powyższa informacja. Ponownego wezwania do przedłożenia oryginałów dokumentacji lub uwierzytelnionych kopii dokonano pismem z dnia 16 listopada 2020 r. odebranym 1 grudnia 2020 r. Marszałek, działając na podstawie art. 59 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem organu z dnia 8 maja 2020 r. Organ wyjaśnił, że strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 58 k.p.a. tj. składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której przewidziany był termin. Nie został również spełniony obowiązek uwiarygodnienia, o którym mowa w przepisie, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. II.3. Postanowieniem z [...] maja 2021 r., nr [...] Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Marszałka. Organ odwoławczy podkreślił, że strona w dniu 11 sierpnia 2020 r. powzięła informację, że nie usunęła braków formalnych wniosku zgodnie z wezwaniem organu, a zatem przewidziany termin siedmiu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 18 sierpnia 2020 r. Minister podkreślił, że zachowanie w postępowaniu przesłanki siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku wymagało jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w terminie do dnia 18 sierpnia 2020 r. W niniejszej sprawie natomiast przesyłka została nadana dopiero w dniu 20 sierpnia 2020 r. a jej doręczenie zlecono firmie kurierskiej, która nie jest operatorem wyznaczonym, o którym mowa wyżej. Przesyłka została doręczona organowi I instancji w dniu 21 sierpnia 2020 r. W ocenie organu odwoławczego, wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonano z uchybieniem terminu. Minister nadmienił, że nadanie przesyłki w dniu 20 sierpnia 2020 r., gdyby nawet nastąpiło u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, należałoby również uznać za nadanie bez zachowania terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Mając na względzie te okoliczności badanie pozostałych przesłanek do przywrócenia terminu organ uznał za niezasadne. III.1. Pismem 17 czerwca 2021 r. skarżąca wywiodła skargę na postanowienie Ministra z [...] maja 2021 r., nr [...] zarzucając mu: 1. Pominięcie art. 15 zzzzzn2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i prowadzenie postępowania o przywrócenie terminu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podczas gdy w stanie epidemii ogłoszonej z powodu COVID-19 Organ odwoławczy powinien skorzystać ze szczególnej procedury przewidzianej pominiętym przepisem i poinformować Skarżącego, że uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej i na jego wniosek złożony w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia Organ odwoławczy winien wyznaczyć 30 dni na uzupełnienie braków formalnych, 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 174 pkt 2 PostAdmU tj.: 2.1. art. 58 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżący nie dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przyjmując za podstawę swoich twierdzeń datę doręczenia pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania jako początkową datę dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu podczas gdy faktycznie i realnie Skarżący miał możliwość zapoznać się z wezwaniem dopiero w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez co nie można uznać, iż Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 2.2. art. 80 w zw. z 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci nie ustalenia kiedy Skarżący faktycznie i realnie mógł zapoznać się z pismem o pozostawieniu podania bez rozpoznania, a tym samym od kiedy należy liczyć termin początkowy do złożenia podania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, a w konsekwencji na stwierdzeniu, że termin początkowy do uzupełnienia braków formalnych wniosku należy liczyć od dnia doręczenia Skarżącemu pisma o pozostawieniu podania bez rozpoznania co oznacza, że całokształt zebranych dowodów nie został oceniony w sposób swobodny tylko dowolny co narusza zasadę prawdy obiektywnej, 2.3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przyjęcie, że wobec niespełnienia jednej z przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku niezasadne jest rozważanie pozostałych przesłanek, które winny być spełnione łącznie przy ubieganiu się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, podczas gdy prawidłowe i rzetelnie prowadzone postępowanie administracyjne obliguje Organ co podejmowania czynności i wydawania aktów administracyjnych na podstawie całkowitej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego zgodnie z należytą interpretacją przepisów prawa w tym zakresie. Na podstawie podniesionych zarzutów spółka wniosła o: 1. Uchylenie zaskarżonego postępowania Organu odwoławczego w całości wraz z rozważeniem uchylenia postanowienia Marszałka i rozstrzygnięcie o możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. Zasądzenie od Organu odwoławczego na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III.2. W odpowiedzi na skargę, Minister podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. IV.1. Skarga była zasadna, bowiem organ winien zastosować w niniejszej sprawie art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095, dalej "ustawa COVID-19" lub "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"). IV.2. Stosownie do treści art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie zaś z art. 15zzzzzn2 ust. 2 powoływanej ustawy organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. IV.3. W tym stanie rzeczy należy mieć na względzie, że wynikający z art. 58 § 2 k.p.a. 7- dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu zmodyfikowany został na mocy art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19. Szczególny 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wprowadzono na czas obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został wprowadzony zaś od dnia 20 marca 2020 r. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 poz. 491) ogłoszonego w związku z COVID-19, a który nie został dotychczas odwołany. Art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dodany został natomiast na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 2255). Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zatem możliwość stosowania art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19 do stanów faktycznych występujących w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu), a przed wejściem w życie przywołanej regulacji, tj. do 16 grudnia 2021 r. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (tak trafnie - wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.08.2021 r., I SA/Bd 406/21, LEX nr 3217185, Wyrok WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 162/21, LEX nr 3226444., Wyrok WSA w Poznaniu z 8.09.2021 r., III SA/Po 160/21, LEX nr 3226497, wyrok WSA w Poznaniu z 25.08.2021 r., III SA/Po 86/21, LEX nr 3217541. ). Należy w szczególności odwołać się do argumentacji odnośnie tej problematyki zawartej w uzasadnieniu w wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2021 r., sygn.. akt IV SA/Wa 971/21 oraz w wyroku WSA w Szczecinie z 23.09.2021 r., I SA/Sz 593/21, LEX nr 3228814, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje jako własną. IV.4. W ocenie Sądu, zarówno dyrektywy wykładni językowej, jak i pozajęzykowej, prowadzą do konkluzji, że art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID – 19 ma zastosowanie do wszystkich zdarzeń w okresie obowiązywania stanu epidemii. Wynika to nie tylko z jednoznacznego brzmienia tegoż przepisu, ale również celu wprowadzenia tej regulacji, którą była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Skoro ze względu na epidemię, ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są ograniczenia ich aktywności oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych, a zamiarem ustawodawcy było przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną, to tym bardziej nie można regulacji art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID- 19 w spornym zakresie wykładać zawężająco. Taka wykładania prowadziłaby do sytuacji, w której w okresie poprzedzającym wejście w życie omawianej regulacji, w którym następował wzrost liczby zakażeń oraz wprowadzano kolejne społeczno-gospodarcze ograniczenia, obywatel pozbawiony zostałby ochrony przed ich negatywnymi skutkami. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci obowiązku organu administracji publicznej zawiadamiania strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, rolą organu jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem jego celu. Doręczony organowi w dniu 21 sierpnia 2020 r. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku nie został złożony po upływie 30 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a w tym stanie rzeczy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z tej tylko przyczyny, że wniosek został złożony po upływie 7 dniowego terminu z art. 58 § 2 kpa , jest niezasadne. Mając na względzie, że Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu z własnej inicjatywy, to na gruncie niniejszej sprawy nie aktualizuje się wynikający z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, obowiązek zawiadomienia Skarżącego przez organ administracji o możliwości złożenia takiego wniosku. IV.5. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ odwoławczy winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu kierując się powyższą wykładnią co do zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego, rozpoznając w szczególności zarzuty zażalenia. IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.