IV SA/Wa 982/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy S. M. (skarżący) po doręczeniu mu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z informacji zawartych we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF oraz w piśmie z dnia 1 czerwca 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 18 maja 2016 r. do uzupełnienia wniosku, wynika, że skarżący jest inwalidą I grupy. Wskazał, że jest właścicielem domu - stan surowy od 1997 r. ("ruina budowlana"), w rubryce nr 7.1 formularza PPF ("Nieruchomości") wymienił także mieszkanie służbowe o pow. 75 m2, oraz działkę o pow. 2200 m2. Oświadczył, że płaci alimenty na dzieci, które są automatycznie potrącane przez płatnika z renty. Na konto wpływa świadczenie rentowe netto w wysokości 1062,20 zł. Nie posiada umowy najmu lokalu, w którym mieszka, korzysta z jego użyczenia w zamian za opiekę, ponosi opłaty związane z eksploatacją mieszkania (czynsz, PGNiG, RWE). Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie kopii decyzji o wysokości świadczenia rentowego ewentualnie dokumentu, z którego wynikałaby wysokość świadczenia rentowego brutto, - wskazanie kwot alimentów wypłacanych na rzecz dzieci (z nadesłanego wyciągu z konta bakowego nie wynika, fakt opłacania i wysokości alimentów); - złożenie oświadczenia, jakie opłaty (na co oraz w jakiej wysokości) zaznaczone są żółtym markerem w nadesłanym wyciągu z konta określone jako "opłaty stałe" (są to kwoty od 700 do 900 zł "wypłaty w bankomacie") - wyjaśnienia na czyją rzecz dokonywane są comiesięczne wpłaty w wysokości 100 zł tytułem "zlecenie stałe lokata kapitał na marzenia – program 100" – jeżeli na rzecz skarżącego, to należy udokumentować wysokość środków zgromadzonych na lokacie W piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. skarżący wyjaśnił, że: - w złożonym wniosku oraz wyciągu bankowym zaznaczył wysokość otrzymywanej renty inwalidzkiej netto, poinformował także o obciążeniach stałych z renty inwalidzkiej, tj. wysokości świadczeń alimentacyjnych, wysokości obciążeń komorniczych; - pokój, w którym zamieszkuje jest tylko użyczony, nie wynajęty, ale musi ponosić koszty takie jak: opłaty czynszowe, światło, gaz i opał (700-900 zł miesięcznie); - comiesięczne wypłaty w wysokości 100 zł – jest to dobrowolna lokata w banku, która po przekroczeniu limitu debetu jest przelewana; powyższą lokatę skarżący posiada od około roku Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, m. in., że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnimi dziećmi (synem i córką), jest współwłaścicielem domu, mieszkania oraz działki o pow. 2200m2. Podał że uzyskuje dochód w wysokości 1066,20 zł z tytułu renty inwalidzkiej (I grupa). Wśród wydatków wymienił alimenty dla syna i córki, lekarstwa i leczenie, wynajem mieszkania wraz z opłatami na utrzymanie mieszkania i inne – nie podając wysokości poszczególnych opłat. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku w szczególności poprzez nadesłanie wyciągów z kont bankowych, udokumentowanie wysokości świadczenia rentowego, wykazania faktu opłacania alimentów i ich wysokości, wskazania wysokości ponoszonych na utrzymanie konieczne, kopii umowy najmu. Skarżący w piśmie z dnia 1 czerwca 2016 r. nadal nie wskazał wysokości poszczególnych opłat (w tym faktu opłacania alimentów i ich wysokości). Nie nadesłał kopii wynajmu mieszkania, oświadczył, że lokal ten jest mu użyczony, opłaca czynsz, energię elektryczną i gaz. Oświadczył także, że alimenty na dzieci oraz "wszelkie opłaty (za wyjątkiem opłat za opiekę lokalu, RWE, PGNiG) za mnie dokonuje WBE". Skarżący do pisma dołączył wyciąg z rachunku bankowego. Z treści tego pism oraz z wyciągu z rachunku bankowego nadal nie wynikała kwota, jaką płatnik – Wojskowe Biuro Emerytalne potrąca ze świadczenia rentowego skarżącego tytułem alimentów oraz wspomnianych przez skarżącego "wszelkich opłat". Powyższe wyjaśnienia w dalszym ciągu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego, a co za tym idzie, jego możliwości płatniczych dotyczących możliwości poniesienia opłat związanych z niniejszym postępowaniem. Zatem skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia wniosku, w tym do udokumentowania wysokości świadczenia rentowego brutto, wskazania kwot alimentów wypłacanych na dzieci, wyjaśnienie na czyją rzecz wpłacana jest comiesięcznie kwota 100 zł (zlecenie stałe lokata kapitał na marzenia – program 100") – jeżeli na rzecz skarżącego – do udokumentowania wysokości środków zgromadzonych na lokacie. Skarżący w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. nadal nie wskazał kwoty alimentów opłacanych przez płatnika. Stwierdził co prawda, że wcześniej poinformował o obciążeniach stałych z renty inwalidzkiej, tj. wysokości świadczeń alimentacyjnych i obciążeniach komorniczych. Jednak po przeanalizowaniu oświadczeń i dokumentów zgromadzonych w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdza, że skarżący nie podał wysokości alimentów ani wysokości jakichkolwiek innych opłat (nie wyjaśnił także konkretnie jakich) potrącanych ze świadczenia emerytalnego przez Wojskowe Biuro Emerytalne. Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że comiesięczna wpłata na lokatę 100 zł jest dokonywana na jego rzecz, lecz mimo wyraźnego zobowiązania, nie udokumentował wysokości środków zgromadzonych na tej lokacie. Zatem z przedłożonych przez skarżącego informacji, oświadczeń i dokumentów nadal nie wynika precyzyjnie jakie opłaty i w jakiej wysokości (również na jaki cel – oprócz alimentów) są potrącane ze świadczenia rentowego, a ponadto skarżący nie przedłożył dokumentu wskazującego wysokość środków zgromadzonych na lokacie. Powyższe braki uniemożliwiają rzetelną i wnikliwą ocenę wniosku skarżącego. Należy podkreślić, że skarżący chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości wykonywać wezwania do uzupełnienia wniosku, bowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wyłącznie ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W rozpoznawanej sprawie wobec przedłożenia przez skarżącego niepełnych informacji, nie było podstaw do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.