IV SA/Wa 983/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-14

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową powinno obejmować część ogrodzenia znajdującą się na działce sąsiedniej, nieujętej w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zrid)?
Ratio decidendi
Odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową przysługuje wyłącznie za tę część nieruchomości i jej części składowe, które zostały bezpośrednio przeznaczone pod realizację inwestycji celu publicznego, zgodnie z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zrid). Odszkodowanie nie obejmuje elementów znajdujących się na działkach nieujętych w zrid, nawet jeśli stanowią one całość gospodarczą z wywłaszczoną nieruchomością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa nieruchomości pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Skarżący domagał się uwzględnienia w odszkodowaniu wartości części ogrodzenia znajdującej się na działce sąsiedniej, nieujętej w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zrid). Zarzucił również naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę IV SA/Wa 983/17 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].02.2017 r. nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa (zwany dalej Ministrem) - po rozpatrzeniu odwołania W. G. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2016 r., nr [...], ustalającą odszkodowanie w wysokości 17.937,00 zł i przyznającą je na rzecz [...] S.A. Oddział [...] w [...] z siedzibą w [...], z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o pow. 0,0098 ha, położonej w gminie N., przeznaczonej na realizację inwestycji polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej [...] S. – N. od km 3+080 do km 10+576 wraz z infrastrukturą. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0098 ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...].08.2015 r. nr [...], zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2016 r., nr [...], została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej [...] S. – N. od km 3+080 do km 10+576 wraz z infrastrukturą. Decyzją z dnia [...].08.2016 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 17.937,00 zł na rzecz [...] S.A. Oddział [...] w [...] z siedzibą w [...], z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...], o pow. 0,0098 ha, położonej w gminie N., przeznaczonej pod realizację tej inwestycji. We wniesionym odwołaniu W. G. wskazał, że Wojewoda [...] nie przyznał odszkodowania za część ogrodzenia, która nie znajdowała się na wywłaszczonej nieruchomości, a nie nadaje się do dalszego użytkowania. Zdaniem Skarżącego, ogrodzenie stanowiło całość gospodarczą, więc przyznane odszkodowanie powinno obejmować również kwotę odpowiadającą wartości ogrodzenia, znajdującego się na pozostałej części nieruchomości. Skarżący zarzucił również, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., ponieważ nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i uznał je za niezasadne. Podał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] działki oznaczonej nr ew. [...], o pow. 0,0098 ha, obręb [...], położonej w gminie N. stanowi operat szacunkowy z dnia [...] marca 2016 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego J. G. Biegła wskazała, iż przedmiotem wyceny jest nieruchomość gruntowa położona w obrębie S., w północno-zachodniej części gminy N., w bezpośrednim sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr [...], w odległości około 2,35 km od granic miasta S. Podała, że przedmiotowa działka ma kształt wydłużonego wąskiego równoległoboku, w obrębie działki przebiega energetyczna linia kablowa nn, nie będąca częścią składową nieruchomości, w rozumieniu art. 46 k.c. Na działce znajdowały się nasadzenia roślinne - tuje szmaragd (25 szt.), cyprysy (3 szt.) oraz trawnik, a także naniesienia budowlane - ogrodzenie z siatki metalowej, ogrodzenie klinkierowo-drewniane, wjazd oraz szafka metalowa energetyczna licznikowa standardowa (do przeniesienia w inną lokalizację). W otoczeniu nieruchomości znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa wsi oraz pola uprawne. Badając przeznaczenie planistyczne nieruchomości biegła podała, że przedmiot wyceny na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na tym terenie obowiązywało natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N., zatwierdzone uchwałą nr [...] Rady Gminy w N. z dnia [...] listopada 2012 r., zgodnie z którym przedmiotowa działka usytuowana była na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy produkcyjno-usługowej oznaczonej symbolem MN. Dla potrzeb wyceny biegła poddała analizie rynek obrotu nieruchomościami gruntowymi niezabudowanymi, w tym rolnymi, leśnymi, budowlanymi i nabywanymi pod drogi publiczne. Ustaliła, że transakcje nieruchomościami drogowymi osiągają wyższe ceny niż transakcje nieruchomościami rolnymi, leśnymi, budowlanymi, zatem dokonała wyceny w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych z terenu rynku regionalnego. Podała, że na badanym obszarze odnotowano 11 transakcji gruntami nabywanymi pod inwestycje drogowe, o cenie minimalnej 24,00 zł/m2 i cenie maksymalnej 36,73 zł/m2. Średnia cena transakcji nieruchomościami gruntowymi przeznaczonymi pod drogi wynosiła 29,24 zł/m2. Przy wycenie gruntu zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Na podstawie analizy zachowań rynku wyróżniła cechy rynkowe nieruchomości. Przyjęła następujące cechy: lokalizacja, otoczenie i sąsiedztwo, infrastruktura techniczna w zasięgu. Przedstawiła również charakterystykę przyjętych cech rynkowych. Następnie dokonała opisu nieruchomości o cenie minimalnej oraz nieruchomości o cenie maksymalnej w aspekcie cech rynkowych. W dalszej kolejności dokonała zestawienia nieruchomości porównawczych z nieruchomością wycenianą, przy uwzględnieniu cech rynkowych, po czym obliczyła wartość 1 m2 wycenianej nieruchomości na kwotę 32,27 zł/m2 . Łącznie grunt wyceniła na kwotę 3.162,00 zł. Wartość składników budowlanych biegła określiła na kwotę 10.170,00 zł, a wartość składników roślinnych - na kwotę 4 605,00 zł. Ostatecznie wartość prawa własności, gruntu wraz ze znajdującymi się na nim składnikami budowlanymi oraz roślinnymi oszacowała na łączną kwotę 17 937,00 zł. W takiej też wysokości Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie. Organy obu instancji oceniły, że opinia biegłej spełnia wszystkie wymogi formalne, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 209, poz. 2109 ze zm.), oraz jest zgodna z regulacjami wynikającymi z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Oceniono, że w związku z faktem, iż cel wywłaszczenia powodował zwiększenie wartości nieruchomości, do porównań prawidłowo przyjęto transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne. Tym samym operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie wypełnia dyspozycję przepisu § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 20G4 r. w związku z art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się natomiast do, zarzutów odwołania, Minister stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2015 r., nr [...], zmienionej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2016 r., nr [...], jednoznacznie wynika, iż pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej przeznaczona została działka nr [...] o pow. 0,0098 ha. Oznacza to, że z chwilą uostatecznienia się tej decyzji działka ta stała się własnością Województwa [...] i za nią przysługuje odszkodowanie. Nadmieniono, że pojęcie odszkodowania w rozumieniu przepisów dot. nabycia nieruchomości, wiąże się ściśle z utratą lub ograniczeniem prawa rzeczowego do nieruchomości, natomiast sposób ustalenia wysokości odszkodowania określony w tych normach, uzasadnia stwierdzenie, że w odszkodowaniu tym zawiera się element utraty wartości gruntu i jego części składowych, czyli damnum emergens. Minister podał, że z operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2016 r. oraz z treści odwołania wynika, iż ogrodzenie posadowione jest na działkach oznaczonych nr [...] i nr [...] (działce nieobjętej wskazaną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – zwanej dalej zrid). Skoro przejęciu z mocy prawa, w niniejszej sprawie podlegała tylko działka nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej naniesieniami, w tym częścią ogrodzenia, to niedopuszczalne było – jak podkreślił Minister - ustalenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej wartości całego ogrodzenia, w częściach usytuowanych również poza liniami rozgraniczającymi ten teren. Podkreślił, że odszkodowanie za grunt powinno uwzględniać tylko tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio przeznaczone zostały pod realizację inwestycji o charakterze publicznym. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2297/11, CBOSA), w którym NSA wyraził pogląd, że odszkodowanie za grunt pod inwestycję drogową powinno uwzględniać tylko tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio przeznaczone zostały pod realizację inwestycji o charakterze publicznym. Minister podkreślił, że wskazane w odwołaniu przez pełnomocnika Skarżącego orzecznictwo, dotyczy natomiast postępowania wywłaszczeniowo- odszkodowawczego i przez to nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec tego, zdaniem Ministra, Wojewoda prawidłowo ustalił odszkodowanie jedynie za fragmenty ogrodzenia znajdującego się w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji drogowej. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia Stronie możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego stwierdził, że Wojewoda pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. zawiadomił strony o zebranym materiale dowodowym. Ponadto pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r., doręczonym w dniu 10 sierpnia 2016 r. odniósł się do uwag zgłoszonych przez W. G. w piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. Decyzja I. instancji została natomiast wydana dopiero w dniu [...].08.2016 r. Z tego Minister wyprowadził wniosek, że Wojewoda umożliwił Stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym, przez co uznać należy, że nie zostały one pozbawione możliwości udziału w postępowaniu. Podkreślił przy tym, że samo powoływanie się przez stronę na uchybienie procesowe z art. 10 k.p.a. nie może wywierać skutku w postaci uznania, że decyzja Organu I. instancji jest wadliwa. Aby zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. odniósł zamierzony skutek, Strona zobowiązana jest do wykazania, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/2011, publ. LexPolonica nr 2550856). Nie zastosowanie się przez organ administracji do przepisu art. 10 Kpa nie powoduje automatycznie wadliwości wydanej decyzji. Niezbędne jest wykazanie, iż uchybienie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt III SA/Gd 486/2009, LexPolonica nr 2304542). Skoro więc Skarżący nie wykazał, na czym miałoby polegać niedopełnienie przez Organ obowiązków w wynikających z art. 10 k.p.a., jakiej czynności procesowej nie mógł dokonać, należało uznać, iż nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a wobec tego nie można stwierdzić, że odszkodowanie w niniejszej sprawie ustalone zostało wadliwie. We wniesionej skardze pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (naruszenie reguł oceny) oraz nie podjęcie żadnych czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistej szkody odwołującego, wywołanej rozebraniem ogrodzenia, a pozostawieniem słupków przy wjeździe (budowa nowego wjazdu wymaga usunięcia słupów ogrodzenia przy obecnym wjeździe, ogrodzenie stanowiło jedną całość); - przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w zw. z art. 113 ust. 3 i art. 134 i art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyznanie odszkodowania, którego wysokość nie odpowiada wartości nieruchomości/szkodzie, w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Pełnomocnik wniósł o: - zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie odwołania skarżącego poprzez ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności części nieruchomości położonej w obrąbie [...] S. działki nr [...] w kwocie odpowiadającej wartości nieruchomości oraz części budowli/ogrodzenia w kwocie 25.000,00 zł; - ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi administracyjnemu I. instancji, - zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że Skarżący poinformował Organ I. instancji o fakcie, iż pozostawione ogrodzenie (słupki przy wjeździe), nie mogą zostać wykorzystane przy budowie nowego wjazdu, bowiem będzie on wsunięty do środka działki, a pozostałe słupki usadowione są przy samej granicy wywłaszczonej działki. Pełnomocnik wyraził pogląd, że z art. 89 § 2 k.p.a. wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez organ administracji, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych, albo w drodze oględzin. Ze względu na treść art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., wymagającego udziału rzeczoznawcy w procesie ustalenia wysokości odszkodowania, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie wywłaszczenia nieruchomości pod pas drogowy i ustalenia odszkodowania, było – zdaniem pełnomocnika - obowiązkowe. Przytaczając orzeczenia Sądów Administracyjnych, tyczących w dużej mierze wywłaszczenie pod realizację inwestycji celu publicznego części budynkowej, pełnomocnik wskazał, ze winny mieć one zastosowanie do ogrodzenia. Ostatecznie zarzucił, że organy administracji publicznej rozpatrujące przedmiotową sprawę nie dokonały wyczerpującej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, jego zdaniem, w sprawie doszło również do naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem Organy obu instancji przed wydaniem rozstrzygnięć, nie umożliwiły Odwołującemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa, w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza projekt podziału nieruchomości, a linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości lub ich części wymienione w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 cytowanej ustawy. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W myśl art. 12 ust. 4c i 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Zgodnie z wypisem z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wyceniana nieruchomość stanowiła własność W. G. Na nieruchomości została ustanowiona hipoteka umowna zwykła w kwocie 70 980,00 zł oraz hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 35 490,00 zł na rzecz [...] S.A. Oddział [...] w [...]. Z pisma Banku z dnia 22 czerwca 2016 r. wynika, że wierzytelność pozostała do spłaty wynosi 63.891,19 zł. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I. instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zgodnie z ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Łączne odszkodowanie przysługujące dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego, nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego (art. 18 ust. 1b cyt. ustawy). Kwotę odszkodowania z tytułu, wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1d cyt. ustawy). Natomiast jeżeli na nieruchomościach przejętych na realizację inwestycji drogowej lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami (art. 18 ust 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.). W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o pow. 0,0098 ha, położonej w gminie N. stanowił operat szacunkowy z dnia [...] marca 2016 r., sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego J. G. W myśl z kolei art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Zgodnie z art. 134 ust. 3 i 4 cyt. ustawy wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Jak stanowi z kolei § 36 ust. 4 cyt. rozporządzenia, w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Należy przy tym nadmienić, że operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i, tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 k.p.a. W szczególności na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji rozpoznając sprawę ma prawo i zarazem obowiązek oceny wartości dowodowej złożonego operatu szacunkowego, zbadania czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1484/07, publ. CBOSA). W rozpatrywanej sprawie Organy obu instancji oceny takiej dokonały, a Sąd potwierdza jej trafność. Kontrola taka mogła być przy tym, tak przez Organy jak i Sąd, dokonana jedynie z punktu widzenia formalnego. Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowym operacie biegła przyjęła właściwą metodę szacowania wartości tej nieruchomości i właściwie ją wykonała. Operat jest zupełny, logiczny i wiarygodny. Mógł więc stanowić materiał dowodowy do ustalenia przedmiotowego odszkodowania. Nie jest trafne stanowisko pełnomocnika Skarżącego, że pozostały nieuzgodnione i sporne kwestie, które tyczyły tego operatu, co winno prowadzić do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Kwestie sporne nie wystąpiły, a jedynie to, że Skarżący żądał odszkodowania także za część ogrodzenia znajdującego się na działce nie objętej zrid. Artykuł 89 § 2 k.p.a. nie został więc naruszony. Najdobitniej świadczą o tym zarzuty odwołania, w którym poza uchybieniem procesowym art. 10 k.p.a., Strona zarzuciła nieobjęcie przyznanym odszkodowaniem części ogrodzenia, położonego na działce o nr. ew. [...], a więc tej jego części, która nie znajdowała się na wywłaszczonej nieruchomości o nr. ew. [...], a - wg Skarżącego - nie nadaje się do dalszego użytkowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ogrodzenie to posadowione jest na działkach oznaczonych nr [...] i nr [...] (działce nieobjętej wskazaną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – zwanej dalej zrid). Podkreślić zatem należy, że w niniejszej sprawie to decyzja zrid decydowała o tym, jaka działka przejęta została pod realizację inwestycji celu publicznego. Decyzja odszkodowawcza, jako następcza wobec niej, mogła rozstrzygać o przyznaniu odszkodowania tylko za działki wymienione w zrid. Z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2015 r., nr [...], zmienionej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].04.2016 r., nr [...] (zrid), jednoznacznie wynika, iż pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej przeznaczona została działka o nr. ew. [...] o pow. 0,0098 ha. Nie przeznaczono pod nią natomiast działki o nr. ew. [...]. Oznacza to, że z chwilą uostatecznienia się tej decyzji, tylko działka o nr. ew. [...], obręb [...], o pow. 0,0098 ha, położona w gminie N. stała się własnością Województwa [...] i tylko za nią przysługiwało odszkodowanie. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że odszkodowanie za grunt powinno uwzględniać tylko tę część nieruchomości i jej części składowe, które bezpośrednio przeznaczone zostały pod realizację inwestycji o charakterze publicznym. Pewien wyjątek tyczył jedynie wywłaszczeń dokonywanych na podstawie ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na podstawie której w jednym rozstrzygnięciu administracyjnym wywłaszczano nieruchomość i zarazem przyznawano odszkodowanie. Jej też, a więc postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego dotyczą orzeczenia, na które powołał się pełnomocnik Skarżącego w skardze. Ich ustalenia nie są więc adekwatne do rozpatrywanej sytuacji. Trzeba też zauważyć, że wskazane decyzje zrid pozostają w obrocie prawnym, a więc wiążą co do zakresu postępowania odszkodowawczego. Wobec tego, skoro Strona żądała objęcia odszkodowaniem urządzenia usytuowanego na gruncie, który nie został wywłaszczony (części ogrodzenia), przeprowadzenie rozprawy administracyjnej było bezcelowe, zważywszy, że przepisy obowiązującego prawa i tak możliwości takiej nie stwarzały. Nie doszło więc do zarzuconego naruszenia art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w zw. z art. 113 ust. 3 i art. 134 i art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez nieobjęcie odszkodowaniem części ogrodzenia usytuowanego na działce o nr. ew. [...]. W zaistniałej sytuacji, Skarżącemu pozostaje zatem tylko droga postępowania cywilnego przed Sądem powszechnym. Stwierdzić poza tym należy, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. również nie był uprawniony. W rzecznictwie przyjmuje się, że samo powoływanie się przez stronę na uchybienie procesowe z art. 10 k.p.a. nie może wywierać skutku w postaci uznania, że decyzja organu pierwszej instancji obarczona jest wadliwością. Aby zarzut naruszenia art. 10 odniósł zamierzony skutek, strona zobowiązana była wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazał na czym miałoby polegać niedopełnienie przez Organ obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. Pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. Wojewoda zawiadomił Strony o zebranym materiale dowodowym. Ponadto pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r., doręczonym Skarżącemu w dniu 10 sierpnia 2016 r., odniósł się do uwag zgłoszonych przez W. G. w piśmie z dnia 29 czerwca 2016 r. Decyzja Wojewody została zaś wydana dopiero w dniu [...] sierpnia 2016 r. Zatem nie można zarzucić, aby Wojewoda [...] nie umożliwił Stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym, a więc nie zostały one pozbawione możliwości udziału w postępowaniu. Minister natomiast wydał rozstrzygnięcie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego na etapie postępowania przed Organem I. instancji oraz pism Skarżącego składanych w postępowaniu odwoławczym i nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego, uzasadniającego informowanie Stron o możliwości ustosunkowania się do zgromadzonych w sprawie dowodów. Wobec tego nie jest trafny zarzut Skarżącego, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1. Sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło