IV SAB 546/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Mariola Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J.C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do rozpoznania wniosku J.C. z dnia 23 marca 2000 r. dotyczącego budynku warsztatowego położonego w P. przy ul. W. w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz J.C. kwotę 5 zł (pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.C. w dniu 17 listopada 2003 r., złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu 23 marca 2000 r. złożyła wniosek do w/w organu, dochodząc rozbiórki całości powierzchni warsztatowych położonych w P. przy ul. W.. W dniu 27 lipca 2000 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania. Następnie w dniu 29 sierpnia 2000 r. doszło do wizji lokalnej, w dniu 12 września organ wezwał strony do złożenia map i dokumentów. Już w październiku 2000 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na przewlekłość postępowania, następnie zakreślił termin na załatwienie sprawy do 31 marca 2001 r. W dniu 8 czerwca 2001 r. organ wojewódzki zakreślił termin 30 dni na załatwienie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie wykonał polecenia organu nadrzędnego, a tylko w dniu [...] sierpnia 2001 r. postanowieniem wstrzymał użytkowanie obiektu. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2003 r. skarga w przedmiocie bezczynności w/w organu została oddalona. Sąd ustalił, że w dniu wniesienia skargi nie istniała bezczynność organu, bowiem ten w dniu wniesienia skargi wydał postanowienie o wstrzymaniu użytkowania warsztatu. W dniu [...] lutego 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakreślił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Piasecznie siedmiodniowy termin na "przedstawienie relacji z załatwienia sprawy". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zażądał od J.B. przedłożenia w terminie 3 miesięcy ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. Zobowiązany, następnie kolejnymi pismami z dnia 4 lipca 2003 r., 15 września 2003 r., 30 listopada 2003 r., 28 grudnia 2003 r. zwrócił się do organu o wydłużenie terminu na wykonanie nałożonego obowiązku. W dniu 5 stycznia 2004 r. organ wydał upomnienie wzywające J.B. do przedłożenia ekspertyzy w terminie jednego miesiąca. Następnie wobec bezczynności w/w zobowiązanego wszczął wobec w/w nakazu procedurę egzekucyjną. Wniesienie przedmiotowej skargi do Sądu – J.C. poprzedziła złożeniem skargi do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 14 kwietnia 2003 roku. W dniu 10 września 2003 r. skarżąca zwracała się też do [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie załatwienia sprawy – jej pisma z dnia 28 kwietnia 2003 r. i z dnia 16 maja 2003 r. pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Właściwość tutejszego Sądu do rozpoznania przedmiotowej skargi, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Na wstępie należy podnieść, że przesłanką dopuszczalności postępowania w odniesieniu do skargi na bezczynność organu, jest obowiązek skarżącego by przed wniesieniem skargi, wyczerpał środki prawne przewidziane w art. 37 kpa tzn. wniósł zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego post. 5.III.1997, sygn. akt III SAB 47/96, por. 29.IV.1998, sygn. akt I SAB/Gd 8/97, wyrok z dnia 8.X.1999 r. sygn. akt IV SAB 43/99). Temu obowiązkowi, co wynika z powyższych ustaleń, skarżąca zadośćuczyniła. Naczelny Sąd Administracyjny zawarł, w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku, stwierdzenie, że "postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób urągający podstawowym zasadom postępowania administracyjnego". Pogląd Sądu pochodzący z początku 2003 roku, pozostaje aktualny. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kontynuuje postępowanie, w którym podejmowane są czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat omija (mimo czynności dyscyplinujących organu wyższego stopnia). Należy podkreślić, że [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 kpa tj. nie powiadomił strony o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Skład orzekający podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 27 października 1998 roku w sprawie IV SAB 18/98 (Lex nr 45691) zgodnie, z którym organ jest w bezczynności nie tylko wtedy gdy nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie ale także wtedy gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpoznanie sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest w zwłoce rażącej, bowiem od lat nie wydaje decyzji merytorycznej i nie prowadzi przemyślanego, skutecznego postępowania. Bezczynność [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika stąd, że uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy, ale także nie podejmuje czynności warunkujących merytoryczne rozstrzygnięcie. Brak skuteczności w pozyskiwaniu ekspertyzy technicznej budynku , do której jako środka dowodowego organ przywiązuje wagę, jest tego dowodem. Pozwala na ocenę tej czynności jako pozornej. Powyższa ocena postępowania prowadzonego przez [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego daje podstawę sądowi do nałożenia na organ obowiązku jak w sentencji niniejszego wyroku. Szczególnego podkreślenia wymaga to, że bezczynność organu administracji publicznej polegająca na uchyleniu się organu od wydania decyzji administracyjnej oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami dla strony, pozbawia stronę możliwości złożenia środków odwoławczych a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w zasady konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 35 i następne kpa. O kosztach Sąd orzekł w trybie art. 200 wyżej opisanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.