IV SAB/Wa 1004/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-25
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Monika Barszcz, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych, które w rzeczywistości stanowiły ocenę merytoryczną, stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi
Organ nie może pozostawić wniosku bez rozpoznania, jeśli przedłożone dokumenty pozwalają na merytoryczną ocenę spełnienia warunków ustawowych. Ocena merytoryczna oświadczenia nabywcy dotyczącego zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej nie może być dokonywana na etapie badania braków formalnych wniosku. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji stanowi bezczynność, choć niekoniecznie z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej o powierzchni 22,2466 ha. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku o oświadczenie nabywcy zobowiązujące do prowadzenia działalności rolniczej, uznając jego brak za brak formalny. Skarżąca wskazała, że takie oświadczenie zostało złożone wraz z wnioskiem, a organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. Stwierdził bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa; III. Stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; IV. Zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości rolnej I. zobowiązuje Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do rozpatrzenia wniosku skarżącej [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Dyrektor Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt I. wyroku; III. stwierdza, że bezczynność o której mowa w pkt II. wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektor Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w M. ("Skarżąca", "Spółka", "Strona") pismem z dnia 5 marca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa ("Organ", "Dyrektor") w sprawie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej o pow. 22,2466 ha składającej się z działek o nr [...], [...] obręb M. gm. P. (nr sprawy [...]PRU.WKUR.510.14.2021.EŁ.4).
Skarżąca wniosła o:
1) Nakazanie Dyrektorowi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa załatwienia sprawy w terminie 30 dni,
2) Zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych,
3) Zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, że w dniu 1 stycznia 2021 r. złożony został wniosek do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej o pow. 22,2466 ha składającej się z działek o nr [...], [...] obręb M. gm. P. Wniosek nie zawiera żadnych braków formalnych. W szczególności zaś nie może być brakiem formalnym wniosku brak oświadczenia nabywcy, że zobowiązuje się on do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej. Regulacja art. 2a ust. 4 pkt. 1 lit b) ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1655) nie jest regulacją określającą warunki formalne wniosku. Regulacja ta wskazuje na obowiązek wykazania przez zbywcę określonych okoliczności co oznacza, że są one ustalane w toku postępowania dowodowego w ramach postępowania administracyjnego. Wskazany przepis nie wskazuje, że już sam wniosek musi zawierać określone dokumenty będące formalnie elementami wniosku. Zatem brak jest jakiejkolwiek podstawy do żądania by wniosek, o jakim mowa w art. 2a ust. 4 pkt. 1 zawierał jakiekolwiek inne elementy niż wynikające w wymogów stawianych podaniu w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązek złożenia określonych oświadczeń i zaświadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa. Samo stwierdzenie, że organ wyrazi zgodę na zbycie nieruchomości jeżeli (m.in.) nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej nie oznacza, że oświadczenie
zawierające tego rodzaju zobowiązanie musi być dołączone do samego wniosku. Tym samym wydanie w dniu 26 lutego 2021 r. zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania było bezpodstawne, a termin na załatwienie sprawy wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. upłynął, zwłaszcza że sprawy nie można uznać za szczególnie skomplikowaną.
Zdaniem Strony oświadczenie nabywcy co do zamiaru prowadzenia działalności rolniczej zawierające oświadczenie o zamiarze zabudowania części gruntów oraz rozważeniu prowadzenia działalności rolniczej na pozostałej części nie może być oceniane na etapie oceny braków formalnych wniosku. Treść oświadczenia nabywcy winna być badana w toku postępowania administracyjnego i oceniana w ramach przeprowadzonej przez organ oceny dowodów. Tym samym stanowisko Ministra prowadzi do niedopuszczalnej prawem sytuacji, w której organ dokonuje oceny merytorycznej wniosku pod pozorem badania, czy wniosek wypełnia warunki formalne i zamiast wydać decyzję o wyrażeniu zgody na nabycie nieruchomości, względnie decyzję odmowną wydaje pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania opierając jednakże swoje rozstrzygnięcie o ocenę treści dokumentów mających stanowić dowody w postępowaniu administracyjnym. Zatem skarga jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zdaniem Dyrektora w niniejszym postępowaniu Organ rozpatrzył sprawę w oparciu o art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (zgodnie z wnioskiem strony) z uwzględnieniem przepisów art. 2a ust. 5b oraz art. 2a ust. 5c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ uznaje argument wskazany w skardze: iż wniosek nie zawierał braków formalnych, a w szczególności, że brakiem formalnym nie jest brak oświadczenia nabywcy o zobowiązaniu się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej - jako bezzasadny, gdyż wyżej wymienione zobowiązanie się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej zgodnie z art. 2a ust. 5c pkt 4) powinno zostać przedłożone do wniosku jako dokument potwierdzający spełnienie warunku do uzyskania zgody, o której mowa w ust. 4.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2021 r. (data wpływu do OT KOWR w P. 12 stycznia 2021 r.) [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w M. , złożyła do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 22,2466 ha, składającej się z działek ewidencyjnych numer [...] i 9[...], obręb M., gmina P., województwo [...], przez podmiot niebędący rolnikiem indywidualnym. Jako podstawę złożenia wniosku wskazany został art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1655). Wraz z ww. wnioskiem Nabywca przedłożył m.in. oświadczenie z dnia 9 listopada 2020 r. o następującej treści: "moim zamiarem jest przede wszystkim podział tej nieruchomości oraz budowa na tak powstałych działkach osiedla domów wielorodzinnych. Nieruchomość wykorzystywana będzie zatem na cele budowlane. Na pozostałej części nieruchomości możliwe będzie prowadzenie produkcji rolniczej, co w przyszłości rozważę". Jednocześnie Nabywca oświadczył, iż w wyniku nabycia przedmiotowej nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, gdyż nie przysługuje mu prawo własności ani inny tytuł prawny do żadnych innych nieruchomości rolnych.
Po dokonaniu analizy przedmiotowego wniosku organ stwierdził, że do wniosku nie przedłożono dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do uzyskania zgody, o których mowa w art. 2a ust.4 pkt. 1 lit. b tj. oświadczenia Nabywcy, w którym zobowiąże się on do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej.
W związku z powyższym, pismem znak [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., organ prowadzący sprawę wezwał strony postępowania do usunięcia braków formalnych we wniosku poprzez przedłożenie oświadczenia Nabywcy, w którym zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej (zgodnie z art. 2a ust 4 pkt 1 lit b) ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego) wraz z uwzględnieniem celu, dla którego nieruchomość rolna jest nabywana oraz przewidywanego sposobu wykorzystania nabywanej nieruchomości.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 26 stycznia 2021 r. w sprawie uzupełnienia braków formalnych, do Oddziału Terenowego KOWR w P. dnia 10 lutego 2021 r. wpłynęło pismo z dnia 04 lutego 2021 r., w którym [...] Sp. z o.o. Sp.k z/s w M. oraz Pan W. J. poinformowali, że "oświadczenie nabywcy zostało dostarczone wraz z wnioskiem, ponadto to oświadczenie zostało wydane 12 sierpnia 2020 r. oraz 14 września 2020 r., w którym ustosunkowuje się do kwestii zobowiązana się do prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowej nieruchomości" (sygn. Sprawy: [...]). W dalszej części pisma Zbywca nadmienił, że "Nabywca rozważy możliwość złożenia tego zobowiązania w przyszłości, jednak na chwilę obecną planuje na tej nieruchomości budowę zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej".
W związku z brakiem przedłożenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania do usunięcia braków formalnych, stosownego oświadczenia z treści którego będzie wynikać, że nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pismem z dnia 26 lutego 2021 r. zawiadomił strony postępowania o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W zawiadomieniu wskazano, że wezwanie do usunięcia braków formalnych znak: [...] zostało doręczone: [...] Sp. z o.o. Sp.k. z/s w M. w dniu 29 stycznia 2021 r. oraz Panu W. J. w dniu 10 lutego 2021 r. Zatem organ uznał, że termin wyznaczony w wezwaniu, upłynął w dniu 24 lutego 2021 r.
Dnia 17 marca 2021 r. do Oddziału Terenowego KOWR wpłynęło ponaglenie złożone, na podstawie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, przez adwokata reprezentującego [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w M. . W piśmie wskazano, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania było bezpodstawne, a termin załatwienia sprawy, wynikający z art. 35 § 3 Kpa upłynął.
Pismem z dnia 19 marca 2021 r. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa - ponaglenie, o którym wyżej mowa wraz z odpisem akt sprawy: [...], przesłał do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak sprawy: [...], stwierdził, że Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, w postępowaniu w sprawie zgody na nabycie nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 22,4660 ha, złożonej z działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], położonej w obrębie M., w gminie P..
[...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w M. pismem z dnia 5 marca 2021 r. (data wpływu do Organu 17 maja 2021 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Krajowego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w sprawie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie ww. nieruchomości rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Z przedłożonych Sądowi akt postępowania wynika, że [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w M. , złożyła do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni 22,2466 ha, na podstawie art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1655, dalej także jako: "u.k.u.r."). Wraz z ww. wnioskiem Nabywca przedłożył oświadczenie z dnia 9 listopada 2020 r. o następującej treści: "moim zamiarem jest przede wszystkim podział tej nieruchomości oraz budowa na tak powstałych działkach osiedla domów wielorodzinnych. Nieruchomość wykorzystywana będzie zatem na cele budowlane. Na pozostałej części nieruchomości możliwe będzie prowadzenie produkcji rolniczej, co w przyszłości rozważę".
Organ wezwał strony postępowania do usunięcia braków formalnych we wniosku poprzez przedłożenie oświadczenia Nabywcy, w którym zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej (zgodnie z art. 2a ust 4 pkt 1 lit b ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego) wraz z uwzględnieniem celu, dla którego nieruchomość rolna jest nabywana oraz przewidywanego sposobu wykorzystania nabywanej nieruchomości.
W odpowiedzi na wezwanie [...] Sp. z o.o. Sp.k z/s w M. oraz Pan W. J. poinformowali, że "oświadczenie nabywcy zostało dostarczone wraz z wnioskiem, ponadto to oświadczenie zostało wydane 12 sierpnia 2020 r. oraz 14 września 2020 r., w którym ustosunkowuje się do kwestii zobowiązana się do prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowej nieruchomości". W dalszej części pisma Zbywca nadmienił, że "Nabywca rozważy możliwość złożenia tego zobowiązania w przyszłości, jednak na chwile obecną planuje na tej nieruchomości budowę zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej".
W związku z brakiem przedłożenia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania do usunięcia braków formalnych, stosownego oświadczenia z treści którego będzie wynikać, że nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa zawiadomił strony postępowania o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Dla oceny prawidłowości postępowania organu należy odwołać się do przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, które w art. 2a u.k.u.r. określają zasady nabywania i zbywania gospodarstw rolnych.
Zgodnie z art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b ustawy, nabycie nieruchomości rolnej może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej wydanej na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, jeżeli m.in.: nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,
Art. 2a ust. 5b ustawy wskazuje, że wniosek, o którym mowa w art. 2a ust. 4, poza elementami podania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego zawiera:
oznaczenie zbywcy i nabywcy nieruchomości rolnej z podaniem ich adresów zamieszkania albo siedziby oraz w przypadku osoby fizycznej - numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) zbywcy i nabywcy nieruchomości rolnej, jeżeli został nadany, natomiast jeżeli osoba fizyczna nie posiada obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości;
oznaczenie zbywanej nieruchomości rolnej według ewidencji gruntów i budynków;
uzasadnienie wniosku zawierające w szczególności cel, dla którego nieruchomość rolna jest nabywana, oraz przewidywany sposób jej wykorzystania.
Zgodnie z art. 2a ust. 5c pkt 4 ustawy, do wniosku, o którym mowa w art. 2a ust. 4, dołącza się m.in.: dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania zgody, o której mowa w art. 2a ust. 4.
Idąc dalej podkreślić należy, że ustawodawca formułując warunki, które muszą zostać dopełnione przez zbywcę w przypadku o którym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r., nie określił sposobu w jaki zbywca powinien wykazać, że warunki te zostały spełnione. W ocenie Sądu oznacza to, że ciężar dowodu, iż nabywca spełnia wymagane kryteria spoczywa w tym przypadku na zbywcy nieruchomości, który może dowodzić spełnienia warunków przez nabywcę wszelkimi dowodami, a ich ocena należy do organu.
W niniejszej sprawie zbywcą nieruchomości rolnej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, a zatem to na niej – jako zbywcy ciążył obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r. i w mniemaniu Skarżącej z obowiązku tego wywiązała się przedkładając dowody na potwierdzenie, w szczególności przedłożono oświadczenie odnoszące się do kwestii zobowiązania, o którym mowa w art. 2a ust 4 pkt 1 lit b ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
W ocenie organu dowód ten okazał się niewystarczający, skoro wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, żądając przedłożenia przez Skarżącą nowego oświadczenia.
Skarżąca z kolei uważa, iż przedłożone dokumenty były wystarczające dla rozpoznania wniosku, co wyraziła w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych, wskazując dodatkowo, że w złożonych dotychczas pismach ustosunkowuje się do kwestii zobowiązana się do prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowej nieruchomości.
Sąd w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Skarżącej. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Organ na etapie badania spełnienia wymogów formalnych złożonego wniosku dokonał merytorycznej analizy treści złożonego oświadczenia. Dokonał więc on oceny wniesionego wniosku, jednakże nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, tylko pozostawił złożone pismo bez rozpoznania.
Rację ma Skarżąca, że oświadczenie nabywcy co do zamiaru prowadzenia działalności rolniczej zawierające oświadczenie o zamiarze zabudowania części gruntów oraz rozważeniu prowadzenia działalności rolniczej na pozostałej części nie powinno być oceniane na etapie oceny braków formalnych wniosku. Treść oświadczenia nabywcy winna być badana w toku postępowania administracyjnego i oceniana w ramach przeprowadzonej przez organ oceny dowodów. W niniejszej sprawie organ dokonał w rzeczywistości oceny merytorycznej wniosku pod pozorem badania, czy wniosek wypełnia warunki formalne i zamiast wydać stosowną decyzję o wyrażeniu zgody, bądź nie wyrażeniu tej zgody wystosował tylko pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Jak już wyżej wskazano, ustawodawca nie nałożył na zbywcę nieruchomości rolnej szczególnych wymagań jeżeli chodzi o wykazanie spełnienia przez nabywcę nieruchomości rolnej warunków, o których mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 u.k.u.r., co oznacza, że wnioskodawca może dowodzić ich spełnienia w dowolny sposób.
W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do żądania przedłożenia dodatkowych dokumentów w sytuacji, gdy przedłożono już oświadczenie odnoszące się do zamiaru prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowej nieruchomości, zwłaszcza, że jak już wyżej wskazano przepisy dotyczące zasad zbycia nieruchomości rolnych nie określają sposobu, w jaki spełnianie przez nabywcę ustawowo określonych kryteriów ma być wykazywane, w konsekwencji nie było również podstaw do uchylenia się przez organ od wyrażenia w odpowiednim rozstrzygnięciu dokonanej merytorycznej oceny wniosku. Skoro tak, to działanie polegające na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania należało ocenić jako nieprawidłowe.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności. Otóż jest to brak działania organu w sytuacji, gdy obowiązek taki nakładają przepisy prawa. Za bezczynność należy również uznać takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w przepisach prawa, bądź – jak w niniejszej sprawie, zostało podjęte w sposób nieprawidłowy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest dopuszczalne wówczas, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach, a więc wówczas, gdy obowiązek przedłożenia określonych dokumentów wynika z przepisu prawa. W przypadku, gdy brak jest tak zakreślonego obowiązku, bądź organ jest w stanie dokonać oceny wniosku na podstawie przedłożonych załączników, brak jest podstaw zarówno do wezwania do uzupełnienia wniosku jak i pozostawienia go bez rozpoznania, w przypadku, gdy strona go nie uzupełni w sposób wskazany przez organ.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, przy czym zauważyć należy, iż Organ nawet w odpowiedzi na skargę przyznaje, że dokonano analizy przedmiotowego wniosku (str. 4, akapit 3 od góry).
Powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 Kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (zob. wyrok NSA z 23.01.1996 r., II SA 1473/94, a także wyrok NSA z 30.09.1999 r., I SAB 89/99). Art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku (wyrok NSA z 26.09.2017 r., II OSK 1071/16).
Zdaniem Sądu, z opisanych wyżej względów, istniały podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku oraz w konsekwencji tego wydania stosownego rozstrzygnięcia, czego organ nie uczynił.
Sąd zaznacza, że nie przesądza o tym, czy złożone oświadczenie potwierdzało spełnienie warunku, o którym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b. Takiej oceny powinien dokonać organ w prowadzonym postępowaniu, a następnie wydać w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie, a nie pozostawiać wniosek bez rozpoznania pomimo faktycznej analizy treści złożonego oświadczenia w zakresie zamiaru prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości.
Powyższe skłoniło Sąd do uznania, że organ pozostawał w bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w przypadku stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności, obowiązkiem sądu jest stwierdzenie, czy bezczynności miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena działania organu prowadzi do wniosku, iż bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego, bowiem była wynikiem błędnej interpretacji przepisów prawa, w szczególności niewłaściwego zastosowania art. 64 § 2 K.p.a.
Uznanie, iż organ pozostawał w bezczynności spowodowało konieczność zobowiązania Organu do rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło