IV SAB/Wa 110/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 roku sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia wniosku w sprawie żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami niniejszej sprawy, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 110/06 Uzasadnienie W skardze z dnia 23 maja 2006 r. P. S. wnosił o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...].12.1948 r. ([...]) utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia.[...].10.1948 r. uznającego że nieruchomość ziemska pn. "G." i "M." o powierzchni 54,0364 ha położona w gminie G. podpada pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu skargi podniósł iż powyższa sprawa zakończyła się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (IV SA/Wa 241/04) którym WSA uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Oznacza to że sprawa stała się ponownie przedmiotem rozpoznania przez te organy. Skarżący powołał się na przepis art. 35 § 3 kpa zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Skarżący podkreślił iż w powyższych terminach sprawa o której mowa nie została rozpoznana. Bezskutecznie upłynął również termin jej załatwienia wyznaczony przez organ na 4 kwartał 2005 r. i to pomimo tego że skarżący kwestionował go jako zbyt odległy podnosząc że sprawa nie jest nowa, lecz ma swój tok od kilku lat. Nieuzasadnionym pozostawało więc przesunięcie terminu jej rozpoznania na 4 kwartał 2005 r. z uwagi na - jak wskazał organ - napływ dużej ilości tego rodzaju spraw i konieczność ich rozpoznawania według kolejności wpływu. W dniu [...] marca 2006 r. skarżący wystosował do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie. Wezwanie to pozostało jednak bezskuteczne. Poza tym do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymał ze strony organu ani decyzji rozstrzygającej sprawę, ani też informacji o kolejnym terminie jej rozpoznania i przyczynach zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie podnosząc iż jest bezzasadna. Podkreślił jednocześnie iż przedmiotowa sprawa była dwukrotnie rozstrzygana zarówno przez organy administracji jak i przez sądy. W wyniku zaskarżenia ostatniej decyzji IV SAB/Wa 110/06 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. uchylił tą decyzję jak również poprzedzająca ją decyzję organu I-ej instancji. Po otrzymaniu akt sprawy organ wezwał w dniu 19 lipca 2005 r. jedną ze stron postępowania administracyjnego do przedłożenia do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R. G. Ponadto pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. wezwano skarżącego do przedłożenia udzielonych mu pełnomocnictw. Chronologia kolejnych czynności podejmowanych przez organ przedstawiała się następująco: 1) w dniu 12 września 2005 r. Ministerstwo poprosiło skarżącego o podanie adresu A. W. w celu wezwania jej i przesłuchania w charakterze świadka, 2) 14 września 2005 r. Ministerstwo zawiadomiło wszystkie strony o toczącym się postępowaniu oraz wezwało do przesłania wszelkich dokumentów mogących mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy, wezwało nadto B. S. do poinformowania organu na jakim etapie znajduje się postępowanie spadkowe po R. G., 3) w dniu 12 grudnia 2005 r. organ wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o ustalenie aktualnego stanu prawnego spornej nieruchomości oraz wskazanie nr. działek, ich powierzchni oraz właścicieli lub podmiotów mających inny tytuł prawny do nieruchomości, 4) 2 lutego 2006 r. wystąpiono do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z prośbą o udzielenie informacji czy prawo francuskie przewiduje dodatkową konieczność przeprowadzenia odpowiedniego postępowania spadkowego przed sądem powszechnym, albowiem do akt sprawy przedłożono jedynie testament R. G. 5) po otrzymaniu pisma z dnia 30 maja 2006 r. wraz z dokumentami które miały stanowić dowód na zgodne z wymogami prawnymi stwierdzenie nabycia spadku po R. G. zwrócono się do Konsulatu Generalnego RP w Paryżu z prośbą o udzielenie informacji czy przesłane dokumenty są wystarczające do uznania - zgodnie z prawem francuskim - praw spadkowych po R. G. Powyższe okoliczności przemawiają - zdaniem organu - za tym że skarga powinna zostać oddalona. IV SAB/Wa 110/06 Sąd zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr. 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 -4 w / w ustawy. Oznacza to że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie w jakim dopuszczalne jest na mocy w / w przepisów zaskarżenie decyzji postanowień, oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu mamy natomiast do czynienia wówczas gdy w ustalonym w kpa lub akcie szczególnym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie podjął je i prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to przy tym zarówno sytuacji gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty, lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Jeśli chodzi o terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym to określają je przepisy art. 35 kpa. Terminy te to okresy w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Z użytego w tym przepisie sformułowania "nie później" (art. 35 § 3 kpa) wynika że określone w nim terminy należy traktować jako terminy maksymalne. Mają one dla organu prowadzącego postępowanie charakter instrukcyjny, nie później jednak niż w terminie miesiąca organ jest obowiązany załatwić sprawę wymagająca postępowania wyjaśniającego która nie jest jednocześnie sprawą szczególnie skomplikowaną. Szczególnie skomplikowany charakter sprawy, a z takim mamy do czynienia niewątpliwie w przedmiotowej sprawie pozwala na załatwienie jej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym początkiem biegu terminów załatwiania spraw jest data wszczęcia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ nie tylko uchybił terminom przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, ale także terminowi który niejako sam sobie wyznaczył w piśmie skierowanym do skarżącego z dnia 26.04.2005 r. ([...]). IV SAB/Wa 110/06 Należy także podkreślić iż obowiązkiem organu było stosownie do art. 36 kpa zawiadomienie strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Powyższe okoliczności przemawiały za koniecznością uwzględnienia skargi na podstawie art. 149 ppsa.