IV SAB/Wa 114/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. R. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. R. R. po wezwaniu go do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie w wysokości 100 zł, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, ze skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Posiada dom o pow. 165 m2, nieruchomość rolną o pow. 3,93 ha oraz działkę o pow. 355 m2. Podała, że uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 1.036,69 z , zaś jego żona - 1.208,00 z tytułu emerytury. Sąd pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych lub złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę dochodów, - złożenie oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (miesięcznie). W dniu 23 sierpnia 2013 r. skarżący złożył pismo do Sądu, w którym oświadczył, że dochodzi odszkodowania od organu. Z powodu bezczynności organu został pozbawiony dochodu z nieruchomości. Do pisma dołączył kserokopię decyzji ZUS, z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie ponownego ustalenia renty, z którego wynika, że wysokość świadczenia przysługującego skarżącemu wynosi 1036,69 zł netto. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy uznał, że zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej jest niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz posiadanie/nieposiadania rachunków (kont) bankowych. Przedłożenie przez skarżącego żądanych oświadczeń, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF, ale także potwierdziłoby podnoszoną przez stronę trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje. Z informacji podanych przez skarżącego wynika jedynie, że wraz z mężem są właścicielami domu o pow. 165 m2, nieruchomości rolnej o pow. 3,93 ha i działki o pow. 355 m2. Łącznie uzyskują dochody w wysokości 2.244,69 zł (prawdopodobnie netto – brak jest dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez żonę skarżącego). Wnioskodawca wezwany w piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń nie uzupełnił wniosku w żądanym zakresie, ograniczając się jedynie do nadesłania kopii decyzji ZUS w sprawie ponownego ustalenia świadczenia rentowego. Nie nadesłał pozostałych dokumentów i oświadczeń. Stwierdzić należy, że w tej sytuacji skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć także na uwadze, ze na obecnym etapie postępowania skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, na kolejnych etapach postępowania koszty do uiszczenia których skarżący może zostać zobowiązany to np. opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł, czy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Należy stwierdzić, że we wniosku o prawo pomocy skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwot rzędu 100 zł , tytułem kosztów niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.