IV SAB/Wa 117/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku I. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku D. L. z dnia [...] grudnia 2006 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. nr [...] z dnia [...] listopada 1977 roku w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego D. L. kwotę 340 ( trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 117/10 UZASADNIENIE D. L. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. nr [...] z dnia [...] listopada 1977r. stwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 20,91 ha, składającej się z działek o numerach [...] położonych we wsi W. gm. J. Postępowanie zostało wszczęte i zakończone ostatecznie, jednakże wskutek zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego, okazało się, że zaistniały wątpliwości co do właściwości organu mającego kompetencje do prowadzenia postępowania nadzorczego w stosunku do orzeczenia wydanego przez naczelnika. W konsekwencji powstał spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą [...], a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O., który został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2008r. (sygn. akt I OW 137/08) NSA oddalił wniosek Wojewody [...] wszczynający spór kompetencyjny, w uzasadnieniu stwierdzając, że organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. nr [...] z dnia [...] listopada 1977r. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W konsekwencji, stosownie do orzeczenia NSA, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] marca 2009r. postanowienie o przekazaniu wniosku D. L. Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Akta sprawy zostały przesłane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi listem poleconym, przyjęcie ich odnotowano w Kancelarii Ministerstwa w dniu [...] marca 2009r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009r. organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. nr [...] z dnia [...] listopada 1977r. zostanie rozpatrzony w IV kwartale 2009r. Następnie pełnomocnik wnioskodawcy złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 kpa. ([...] stycznia 2010r. - data wpływu zażalenia do organu). W aktach administracyjnych brak informacji odnośnie załatwienia tego zażalenia. Jedynie znajduje się pismo z dnia [...] maja 2010 r. adresowane do Starosty S. odnośnie podania stanu prawnego działek stanowiących przedmiot wniosku. D. L. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. W ocenie skarżącego od przekazania Ministrowi wniosku upłynął ponad rok, a organ nie podjął żadnej czynności, o której strona byłaby powiadomiona. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że nie pozostaje w bezczynności wobec wystąpienia do Starosty S. o przekazanie informacji odnośnie spornych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka także w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Warunkiem skutecznego złożenia skargi na bezczynność jest wyczerpanie przez skarżącego środków przewidzianych w art. 37 kpa (vide wyrok NSA z dnia 30 października 2001r. (sygn. akt IV SAB 53/01). Jak wynika z akt administracyjnych zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego. W następnej kolejności Sąd bada, czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, z tym, że oceny tej dokonuje biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy sądowej. W ocenie Sądu analizowana pod kątem zgodności z prawem procesowym skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ - wbrew ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2006r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. nr [...] z dnia [...] listopada 1977r. - nie wydał w trybie art. 157 § 3 k.p.a. bądź art. 158 § 1 k.p.a. jakiejkolwiek decyzji w zakresie żądania stwierdzenia nieważności wspomnianego rozstrzygnięcia naczelnika. Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym w przedmiotowej sprawie możność procedowania przez organ rozpoczęła się w dacie przekazania akt przez Wojewodę [...] tj. od dnia [...] marca 2009r. Jedynymi czynnościami organu do dnia wyrokowania była informacja o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy oraz pismo do Starosty S. Nie można uznać w takiej sytuacji, aby istniały przesłanki do uznania, że organ działał, a okoliczności niezależne od niego spowodowały niemożność zakończenia sprawy i załatwienia wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.