I OW 137/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-04
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Irena Kamińska, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów, które utraciły moc obowiązującą, w sytuacji gdy nastąpiły zmiany w strukturze organów administracji publicznej?Ratio decidendi
Właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydania decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej, ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia. W przypadku nieruchomości rolnych przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów, które utraciły moc, właściwość do złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej, a tym samym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, przysługuje Agencji Nieruchomości Rolnych, a organem wyższego stopnia jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Jedwabno z 1977 r. dotyczącej przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda uważał się za niewłaściwego, wskazując na brak przepisów kompetencyjnych. Kolegium uważało się za niewłaściwe, wskazując na właściwość starosty, a w konsekwencji wojewody. Spór dotyczył decyzji wydanej na podstawie przepisów, które utraciły moc obowiązującą.Rozstrzygnięcie
Oddalić wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA : Irena Kamińska Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 października 2008 r. , nr IG.VIII.7712-17/08 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Warmińsko - Mazurskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. L. z dnia [...] grudnia 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Jedwabno Nr [...] z dnia [...] listopada 1977 r. stwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, składającej się z działek o nr: [...], położonej we wsi W., gmina Jedwabno postanawia: oddalić wniosek.
Wnioskiem z dnia 6 października 2008 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski, działając na podstawie art. 22 § 2 i § 3 pkt 2 K.p.a. oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Warmińsko-Mazurskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie, co do rozpatrzenia wniosku D. L. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Jedwabno, Nr [...], z dnia [...] listopada 1977 r., stwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] ha, składającej się z działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], położonej we wsi W., gm. Jedwabno.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wniosek został złożony przez D. L. w dniu [...] grudnia 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. Decyzja Naczelnika Gminy Jedwabno Nr [...], wydana została na podstawie art. 38 ust.3 i 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz.159). D. L. zarzucił, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, decyzją z dnia [...] marca 2007 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] maja 2007 r., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu niedoręczenia jej stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 725/07, uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wobec braku jednoznacznej regulacji prawnej, Kolegium winno przede wszystkim ponownie rozważyć swoją właściwość w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie przekazało wniosek D. L. Wojewodzie Warmińsko-Mazurskiemu. Kolegium stwierdziło, że obecnie sprawy uregulowania stanu prawnego nieruchomości Skarbu Państwa są przypisane ustawowo do zadań starostów, w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w stosunku do starostów - w zakresie tych zadań - jest wojewoda. Zatem właściwy wojewoda, w ramach art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinien zweryfikować decyzję Naczelnika Gminy Jedwabno Nr [...], z dnia [...] listopada 1977 r.
Wojewoda Warmińsko- Mazurski nie zgodził się z argumentacją Kolegium. Wskazał, że zgodnie z art. 157 § 1 K.p.a., wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej rozpoznaje organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - te organy. Organy wyższego stopnia określa art. 17 K.p.a. Właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę wydania decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a później na podstawie art. 17 K.p.a., określa się organ wyższego stopnia. Według Wojewody, w sprawie brak jest możliwości ustalenia, na jaki organ przeszła właściwość. Zgodnie z art. 38 ust.3 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, nieruchomości stanowiące, zgodnie z art. 2 ust.1 lit. b dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz.87 ze zm.), własność osób, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowości polskiej służyło obywatelstwo polskie, przechodzą z samego prawa na własność Państwa, jeżeli osoby te w związku z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą obywatelstwo polskie. Przytoczony przepis miał odpowiednie zastosowanie do nieruchomości nabytych w trybie osadnictwa rolnego lub uwłaszczenia przez osoby, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowości polskiej przysługiwało obywatelstwo polskie, a które następnie w związku z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą obywatelstwo polskie. Przejście nieruchomości na rzecz Państwa nie wymagało decyzji. Stosownie do art. 38 ust.6 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tytuł własności Państwa do nieruchomości wymienionych w ust.3 podlegał wpisowi do księgi wieczystej na wniosek prezydiów powiatowych rad narodowych, natomiast w odniesieniu do nieruchomości rolnych - organów do spraw rolnictwa (później na wniosek naczelników gmin). Wojewoda argumentował dalej, iż ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie zawierają regulacji dotyczących nieruchomości opisanych w art. 38 ust.3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. Zarówno w stanie prawnym jaki istniał w dacie wydania decyzji, jak i w obecnym, brak jest przepisów kompetencyjnych określających właściwość organów, w tym brak uregulowań przesądzających wprost o właściwości rzeczowej dla stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Decyzja została wydana przez Naczelnika Gminy Jedwabno. Biorąc pod uwagę brak przepisów odrębnie ustalających właściwość organów wyższego stopnia należy uznać, zdaniem Wojewody, że organem tym jest, na podstawie art. 17 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie. Wojewoda stwierdził jeszcze, że starostowie przejęli zadania zlecone z zakresu administracji rządowej dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. i z tym dniem wszedł w życie przepis art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o wskazanie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego jako właściwego do rozpoznania sprawy. Kolegium przytoczyło treść przepisu art. 17 pkt 1 K.p.a. stanowiącego, iż samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego. Stwierdziło, że Naczelnik Gminy Jedwabno nie był organem jednostki samorządu terytorialnego lecz terenowym organem administracji państwowej. Zdaniem Kolegium, nie można również przyjąć, że sprawy uregulowane w art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przeszły do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Po pierwsze, ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach została uchylona ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z dniem wejścia w życie ustawy nowej, tj. 1 sierpnia 1985 r., art. 38 poprzedniej ustawy utracił moc obowiązującą. Po drugie, przepis ten nie przewidywał możliwości wydawania decyzji administracyjnych. Tytuł własności Skarbu Państwa podlegał wpisowi do księgi wieczystej na wniosek organów prezydiów powiatowych rad narodowych do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, a w odniesieniu do nieruchomości rolnych - organów do spraw rolnictwa. Po znowelizowaniu ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ustawą z dnia 29 września 1990 r., gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należała do właściwości wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości została uchylona ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W art. 11 ustawa ta stanowiła, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarki nieruchomościami jest kierownik urzędu rejonowego. Obecnie gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa należy do starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. W myśl art. 23 ust.1 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do zakresu tych zadań należy składanie wniosków o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz o wpis w księdze wieczystej. W ocenie Kolegium, właściwość ta obejmuje również składanie wniosków o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości, które stały się własnością Państwa na podstawie art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz składania wniosków o wpis w księdze wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela tych nieruchomości. Decyzja Naczelnika Gminy Jedwabno z dnia [...] listopada 1977 r. została wydana w celu realizacji przepisu art. 38 ust.6 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Dotyczy ona zatem sprawy należącej obecnie do właściwości starostów wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej. Wskazuje to, zdaniem Kolegium, na właściwość Wojewody Warmińsko-Mazurskiego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek należało oddalić.
Żądanie dotyczy rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 in fine P.p.s.a., należy rozumieć m.in. sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, w tym z jednej strony organ jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowe kolegium odwoławcze, a z drugiej strony organ administracji rządowej, uważają się za niewłaściwe w sprawie (spór negatywny). Z tego rodzaju sporem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Po obu stronach sporu występują organy należące do różnych struktur administracyjnych. Oba uważają się za niewłaściwe w sprawie. Spór zaistniał w sprawie administracyjnej - stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Dla jasności dodać jeszcze można, iż dotychczas nie doszło do wskazania, prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Wniosek podlegał zatem merytorycznemu zbadaniu, co nie oznacza jego uwzględnienia.
Rozważania prowadzące do merytorycznego rozstrzygnięcia rozpocząć można od przypomnienia poglądu, według którego właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu decyzji. W razie zmian w strukturze administracji publicznej, ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (patrz: wyrok SN z dnia 3 września 1998 r., sygn. akt III RN 83/98, OSNAP i US 1999/9/293; postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OW 57/06, niepublikowane). Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 38 ust.3 i 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz.159 ze zm.). Ustawa ta, na mocy art. 100 pkt 5 w związku z art. 101 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz.99), utraciła moc z dniem 31 lipca 1985 r. Z tym dniem przestała obowiązywać instytucja materialnoprawna uregulowana w art. 38 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach - przejście nieruchomości, określonych w tych przepisach, z mocy prawa, na własność Państwa. Instytucja ta nie została wprowadzona do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Kompetencje organów administracyjnych wynikające z unormowania art. 38 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nie były, w tej sytuacji, przedmiotem regulacji ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz.198 ze zm.). Przejście własności nieruchomości na rzecz Państwa z mocy prawa, z powodu utraty obywatelstwa przez osoby, które poprzednio zachowały własność nieruchomości na podstawie art. 2 ust.1 lit. b dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz.87 ze zm.), nie tylko nie zostało wprowadzone do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ale nie zostało w ogóle wprowadzone do obowiązującego ustawodawstwa. Nie można zatem wprost wskazać przepisu prawa materialnego, z którego wynika przejście właściwości organu w sprawach uprzednio załatwianych na podstawie art. 38 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Właściwość tę można natomiast próbować ustalić na podstawie rodzaju kompetencji przysługujących organom administracji w stanie prawnym regulowanym art. 38 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, o ile w aktualnym stanie prawnym kompetencje tego rodzaju przysługują istniejącym obecnie organom administracji publicznej. Jak już wyżej wspomniano, przejście własności nieruchomości na rzecz Państwa następowało, w myśl art. 38 ust.3 lub ust.4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, z mocy prawa. Nie było potrzebne wydanie w tym zakresie decyzji administracyjnej, a nawet zaakcentować należy, iż brak było podstaw prawnych do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że w związku z przejściem nieruchomości na własność Państwa, w oparciu o art. 38 ust.3 lub 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, nie były przewidziane żadne czynności proceduralne organów administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 38 ust.6 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tytuł własności Państwa do nieruchomości wymienionych w ust.3 podlegał wpisowi do księgi wieczystej na wniosek organów prezydiów powiatowych (miejskich, dzielnicowych) rad narodowych do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, w odniesieniu zaś do nieruchomości rolnych - organów do spraw rolnictwa. Organy administracji były więc uprawnione do złożenia wniosku o wpis prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej. Takie uprawnienie mieści się w szerszym pojęciu gospodarowania nieruchomością. Wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej jest czynnością procesową podejmowaną na podstawie przepisów art. 6261 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego. Czynności procesowe zaliczane są zaś do czynności prawnych, jakkolwiek nie są czynnościami prawnymi w rozumieniu art. 56 Kodeksu cywilnego (por. Stanisław Rudnicki [w:] S. Dmowski, S. Rudnicki "Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 235). Pojęcie gospodarowania nieruchomościami nie zostało zdefiniowane w przepisach ustaw, których przedmiot został określony jako gospodarowanie nieruchomościami: ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.) oraz ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz.1700). W art. 23 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazano jednak przykładowo, jaki czynności faktyczne i prawne tworzą to pojęcie (por. Gerard Bieniek [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, s. 134). W art. 23 ust.1 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymieniono składanie wniosków o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz o wpis w księdze wieczystej. Złożenie wniosku o wpis do księgi wieczystej dotyczący nieruchomości Skarbu Państwa należy zatem zaliczyć do czynności prawnych o charakterze procesowym składających się na proces gospodarowania (por. Jan Szachułowicz [w:] J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska "Gospodarka nieruchomościami. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2003, s. 83). W aktualnym stanie prawnym, w myśl art. 23 ust.1 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa własności Skarbu Państwa do nieruchomości właściwy jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W konsekwencji, z mocy art. 157 § 1 K.p.a. oraz art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez starostę, z uchybieniem braku podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), jest organ wyższego stopnia, tj. wojewoda.
Nie dotyczy to jednak nieruchomości rolnych, a taka nieruchomość jest przedmiotem postępowania, w którym doszło do sporu. Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest wspomniana wyżej ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Ideą tej ustawy jest poddanie nieruchomości rolnych Skarbu Państwa jednolitej regulacji prawnej (por. Zenon Marmaj [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, op. cit. s. 18-19). Zasady gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, określone w tej ustawie, odnoszą się także do nieruchomości rolnych przejmowanych na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji administracyjnych lub z innych tytułów (art. 2 ust.2). Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, według art. 3 ust.1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, należało do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a od dnia 16 lipca 2003 r., po noweli z dnia 11 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 64, poz.592), należy do Agencji Nieruchomości Rolnych. Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi przez Agencję Nieruchomości Rolnych odnosi się zatem także do nieruchomości określonych w art. 2 ust.2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OW 9/08, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OW 27/08, niepublikowane).
Ocena ta znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 5 ust.1 omawianej ustawy, Skarb Państwa powierzył Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2. Do wykonywania prawa własności na rzecz Skarbu Państwa zaliczyć należy podejmowanie czynności procesowych służących zachowaniu tytułu prawnego Skarbu Państwa do nieruchomości - złożenia wniosku o wpis prawa własności do księgi wieczystej. Tak więc kompetencja organów wskazanych w art. 38 ust.6 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (organów prezydiów powiatowych rad narodowych do spraw rolnictwa, a następnie, w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, tj. 9 listopada 1977 r., na podstawie art. 37 ust.1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz.91), naczelników gmin, jako terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego) należy obecnie do Agencji Nieruchomości Rolnych.
W dalszej kolejności ustalić należy organ wyższego stopnia, w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 3 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r., nadzór nad Agencją sprawuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Ministrem tym jest obecnie, zgodnie z § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216, poz.1599), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Według art. 8 pkt 1 i art. 9 ust.2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Agencją kieruje Prezes i reprezentuje ją na zewnątrz. Organem wyższego stopnia w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych i jej Prezesa jest zatem, stosownie do art. 17 pkt 3 K.p.a., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skoro ani Wojewoda Warmińsko-Mazurski, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie nie są właściwe do rozpatrzenia sprawy administracyjnej objętej sporem, gdyż właściwy jest inny organ, to wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 99/06, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OW 11/08, niepublikowane). W takiej sytuacji procesowej nie ma natomiast podstaw do odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Dopuszczalność złożenia takiego wniosku wynika wprost z przepisu art. 15 § 2 zdanie drugie P.p.s.a. w związku z art. 4 P.p.s.a. Nie zachodzą także jakiekolwiek inne, niż brak dopuszczalności złożenia wniosku, przesłanki formalne skutkujące odrzuceniem wniosku Wojewody.
W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a., oddalić wniosek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło