IV SAB/Wa 121/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia odmówić W. B. przyznania prawa pomocy. W. B. w toku postępowania w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Na urzędowym formularzu PPF skarżący zakreślił wszystkie rubryki dotyczące stanu rodzinnego, majątku i dochodów (rubryki nr 6-11 formularza) Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2013 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez złożenie: - oświadczenia na temat przybliżonej kwoty miesięcznych wydatków, - oświadczenia na temat źródeł pokrycia wydatków związanych z utrzymaniem wobec złożenia oświadczenia o nieposiadaniu dochodu, - wyjaśnienia czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakim zakresie, - wyciągów z wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy lub złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Omawiane wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 8 marca 2013 r., termin do jego wykonania upłynął w dniu 15 marca 2013 r. Wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych informacji. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF zawierało dane niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. W tej sytuacji uzasadnione było wyjaśnienie wątpliwości dotyczących rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Dlatego też skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Należy podkreślić, że rzetelne zbadanie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy jest obowiązkiem referendarza sądowego. Żądanie od wnioskodawcy przedstawienia dokładnych danych o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ma umocowanie ustawowe (m. in. art. 255 P.p.s.a.). Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, w szczególności nie wyjaśnił jakie ponosi wydatki na utrzymanie konieczne oraz skąd czerpie środki na ich zaspokojenie, co jest istotne, ze względu na niewskazanie przez niego jakichkolwiek dochodów, to nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.