IV SAB/Wa 133/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. J., J. L. i E. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku oddala skargę W dniu [...] marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A.J., J.L. ora E.R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lutego 1956 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w B. przy ul. [...] stanowiących własność A.S i T.S. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że od złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tj. od [...] maja 2012 r. do chwili obecnej minęło już ponad 2,5 roku. Wskazali, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2728/13 ustalono ostatecznie właściwość Ministra do rozpoznania wniosku, jednakże organ nie podjął od uprawomocnienia się tego wyroku żadnych czynności w celu uzupełnienia zebranych w sprawie akt archiwalnych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowo przebieg postępowania administracyjnego podnosząc, iż podjął szereg czynności w celu zgromadzenia dokumentów archiwalnych. Organ wskazał, że w związku z uzyskaniem informacji o braku zdolności sądowej H.R. w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2728/13, Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą o wznowienie w trybie art. 270 w zw. z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postępowania zakończonego ww. wyrokiem. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] lutego 1956 r. do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 ppsa. Od bezczynności organu należy odróżnić przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewlekłość postępowania może być stwierdzona przez Sąd, niezależnie od tego, czy przed wniesieniem skargi lub po jej wniesieniu a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd w takiej sprawie organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, ze ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). "Przewlekłość postępowania" jest pojęciem szerszym od "bezczynności organu". Możliwa jest sytuacja, w której organ pozostaje w bezczynności, niemniej nie można zarzucić prowadzonemu przez niego postępowaniu przewlekłości (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2304/14 i z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2425/14, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). Przyjmuje się na ogół, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 kpa zasadę szybkości postępowania administracyjnego (por. np. P. Dobosz: Milczenie i bezczynność w postępowaniu administracyjnym, Kraków 2011r.s. 73 i nast., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, LEX nr 1369030). Organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy podejmuje czynności zbędne, pozorne, oraz gdy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, nie zaś fakt, że postępowanie to zostało wreszcie zakończone. Tym więc różni się przewlekłe prowadzenie postępowania od bezczynności organu. W tym drugim przypadku chodzi o zaniechanie organu polegające na niepodjęciu konkretnej czynności procesowej, najczęściej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ocenianym przez Sąd na dzień wydania orzeczenia sądowego w takiej sprawie. Z treści skargi A.J., J.L. ora E.R. wynika jednoznacznie, że jej przedmiotem jest bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lutego 1956 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w B. przy ul. [...] stanowiących własność A.S. i T.S. Tymczasem z akt sprawy wynika, że Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] lutego 1956 r. do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2728/13. Oznacza to, że organ w dacie złożenia skargi nie pozostawał w bezczynności, albowiem zawieszenie postępowania spowodowało czasowe ustanie bezczynności i brak możliwości zarzucenia organowi upływu terminów przewidzianych w art. 35 k.p.a. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że Sąd w granicach skargi nie mógł ocenić prawidłowości wydanego postanowienia o zawieszeniu, ja również zasadności podejmowania poszczególnych czynności procesowych w kontekście ewentualnej przewlekłości postępowania. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 ppsa. W sytuacji gdy organ wydał odpowiedni akt (w tym przypadku postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]) brak jest podstaw do zobowiązania organu do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia. Sąd bowiem mógłby ocenić prawidłowość wydanego postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. w granicach skargi na to postanowienie (po wyczerpaniu środków zaskarżenia) lub ewentualnie w granicach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Na marginesie jedynie Sąd pragnie wskazać, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 777/15 oddalił skargę Ministra Infrastruktury i Rozwoju o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn.. akt I SA/Wa 2728/13, zaś procedowanie organu ocenia negatywnie. Będąc jednak związany granicami skargi na bezczynność w niniejszej sprawie zobligowany był skargę oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.