IV SAB/Wa 1442/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-10

Skład orzekający: Wanda Zielińska - Baran, Monika Barszcz, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dopuścił się przewlekłości w postępowaniu w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ciągu drogi krajowej, biorąc pod uwagę liczbę wniesionych odwołań i skomplikowany charakter sprawy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie dopuścił się przewlekłości. Pomimo przekroczenia ustawowych terminów, opóźnienie wynikało ze skomplikowanego charakteru sprawy, dużej liczby odwołań (561) wymagających łącznego rozpatrzenia oraz konieczności przeprowadzenia wstępnych czynności formalnoprawnych wobec każdego z nich. Organ informował strony o przedłużeniu terminu, wskazując przyczyny zwłoki, co jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) dotyczącej środowiskowych uwarunkowań inwestycji drogowej. Stowarzyszenie zarzuciło organowi rażące naruszenie prawa poprzez przewlekłość postępowania, które trwało osiem miesięcy. GDOŚ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wpłynęło 561 odwołań, co czyni sprawę skomplikowaną i czasochłonną, a podjęte czynności były niezbędne do jej rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Monika Barszcz, Sędzia del. SO Aleksandra Westra, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia odwołania oddala skargę Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w [...] pismem z dnia 26 lipca 2019 r. wniosło skargę na przewlekłość Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji, wnosząc o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości w postepowaniu, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie dwóch tygodni od daty doręczenie wyroku, przyznanie sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie niniejszej wystąpiła przewlekłość, iż w chwili obecnej termin załatwienia sprawy został przekroczony blisko siedmiokrotnie, postępowanie odwoławcze toczy się bowiem osiem miesięcy liczony od daty wpływu akt postępowania do organu odwoławczego, tym samym strona skarżąca pozbawiona jest realnych możliwości uruchomienia kontroli rozstrzygnięcia organów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 17 stycznia 2019 r. do GIOŚ wpłynęło odwołanie Prezydenta [...] od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] ciągu drogi krajowej nr [...] na o parametrach drogi krajowej na odcinku od km. ok. 3+600 do km ok.13+782 [...] "[...]" ([...]). Organ I instancji wraz z odwołaniem przekazał 39 segregatorów akt sprawy oraz raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z załącznikami. Następnie pismami z dnia 18, 25, 30 stycznia, 1 i 11 lutego 20129 r. organ I instancji przekazał 557 odwołań, w tym odwołanie Stowarzyszenia "[...]" z dnia 22 stycznia 2019 r.. Kolejne 4 odwołania zostały przekazane przez organ I instancji pismem z dnia 12 lipca 2019 r. Organ podkreślił, iż pojęcie "przewlekłości postępowania" nie zostało prawnie zdefiniowane. W doktrynie przyjmuje się, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji podejmowania przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pokornych, a także powstrzymywanie się, od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużania terminu jej załatwienia (J. P. Tamo, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wd. V, LexisNexis 2011, System Informacji Prawnej LEK, komentarz do art. 3). Okoliczności powyższe w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Organy administracji publicznej, co wynika z zasady szybkości postępowania - art. 12 k.p.a. powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Jak wynika z powyższego, obowiązek niezwłocznego załatwienia spraw dotyczy wyłącznie tych spraw, w których organ administracji publicznej dysponuje materiałem dowodowym wystarczającym do ustalenia stanu faktycznego albo gdy nie ma potrzeby ustalenia stanu faktycznego, czyli spraw, które nie wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wypełnienie przez organ obowiązków wynikających z omawianego przepisu nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa, w tym reguł prawa procesowego, a zwłaszcza mającej szczególne znaczenie ogólnej zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa (por. B. Adamiak, j. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 90). W imię zasady szybkości postępowania nie wolno zaniechać czynności zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 942/11, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: zasada szybkości postępowania określona w art. 12 Kpa jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać iv sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, i w szczególności obowiązkiem zebrania rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada szybkości postępowania nie może również ograniczać prawa stronie do czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z dnia 25 lutego 2019 r. RDOŚ w [...] uzupełnił materiał dowodowy o egzemplarze obwieszczenia z dnia [...] grudnia 2018 r., którym poinformował strony postępowania, w trybie art. 49 k.p.a. o wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., upublicznionych w urzędach miast. W toku postępowania odwoławczego napływały liczne pisma dotyczące planowanego przedsięwzięcia drogowego: pismo z dnia 17 stycznia 2019 r. Przewodniczącego Rady Miasta [...]; pismo z dnia 16 stycznia 2019 r. Burmistrza [...]; pismo z dnia 18 lutego 2019 r. stanowiące uzupełnienie odwołania Dyrektora [...]; e-mail z dnia 22 lutego 2019 r. Z. O.); pismo z dnia 25 lutego 2019 r. mieszkańców [...] i [...] o zniesienie rygoru natychmiastowej wykonalności, podpisane przez 299 osób; e-mail z dnia 26 lutego 2019 r. Stowarzyszenia Mieszkańcy [...]; pismo z dnia 26 lutego 2019 r. Stowarzyszenia "[...]" dotyczące zniesienia rygoru natychmiastowej wykonalności, przekazane pismem z dnia 12 marca 2019 r. przez Kancelarię [...]; pismo z dnia 1 marca 2019 r. stanowiące uzupełnienie odwołania K. K. i P. K.; pismo z dnia 6 marca 2019 r. Stowarzyszenia Mieszkańcy [...]; pismo z dnia 20 marca 2019 r. Ligi [...] w [...]; wniosek z dnia 26 marca 2019 r. Stowarzyszenia Mieszkańcy [...] o uznanie na prawach strony w postępowaniu odwoławczym (który wpłynął do GDOS 9 kwietnia 2019 r.); pismo z dnia 8 kwietnia 2019 r. Stowarzyszenia [...] "[...]" ze stanowiskiem w sprawie wniesionych odwołań (28 stron +3 załączniki); e-mail z dnia 6 maja 2019 r. C. S. stanowiący protest ws. budowy [...]' zawierający 12 załączników; pismo z dnia 20 maja 2019 r. Stowarzyszenia "[...]" przekazane przez Kancelarię [...] pismem z dnia 28 maja 2019 r.; pismo z dnia 22 maja 2019 r. Stowarzyszenia "[...]" stanowiące uzupełnienie odwołania (6 stron + 4 załączniki); pismo z dnia 3 czerwca 2019 r. Rzecznika [...]; pismo z dnia 28 czerwca 2019 r. Parafii [...] stanowiące uzupełnienie odwołania; pismo z dnia 2 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; pismo z dnia 19 sierpnia 2019 r. R. R. stanowiące uzupełnienie odwołania; pismo z dnia 19 sierpnia 2019 r. H. M. stanowiące uzupełnienie odwołania; pismo z dnia 22 sierpnia 2019 r. S. K. stanowiące uzupełnienie odwołania; pismo z dnia 23 sierpnia 2019 r. K. B. stanowiące uzupełnienie odwołania. Organ wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania podjął szereg czynności w sprawie, m.in.: pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. przekazał do RDOŚ w [...] 5 odwołań, które wpłynęły bezpośrednio do organu II instancji. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydal decyzję. Organ wyższego stopnia, jeżeli otrzyma odwołanie bezpośrednio od strony, jest obowiązany przesłać je organowi pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. wyłączył jednego z pracowników z udziału w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji RDOŚ w [...]; pismem z dnia 25 lutego 2019 r., udzielił odpowiedzi na pismo Rzecznika [...]; pismami z dnia 5, 13, 18, 24, 26 czerwca oraz 3, 8, 11 17 i 23 lipca 2019 r., wezwał wnoszących odwołania o wykazanie interesu prawnego. Wśród powyższych wezwań 10 dotyczyło również braków formalnoprawnych odwołań. Obecnie trwa analiza odpowiedzi (153) jakie zostały udzielone na ww. wezwania (330), jak również merytoryczna analiza akt spraw). Organ stwierdził, że niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącego Stowarzyszenia, że decyzje umarzające postępowanie w stosunku do podmiotów, którym organ odwoławczy odmówił przymiotu strony wydawane są w znacznych odstępach czasu, od chwili złożenia wyjaśnień, bowiem GDOŚ nie wydał jeszcze żadnej decyzji w tym zakresie. W toku postępowania GDOŚ zawiadomieniami: z dnia 18 marca 2019 r., z dnia 17 maja 2019 r. i z dnia 18 lipca 2019 r., informował strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, wskazując jako przyczynę opóźnienia skomplikowany charakter sprawy. Organ podkreślił, iż skarżące Stowarzyszenie nie uwzględnia faktu, że złożonych zostało 561 odwołań od decyzji RDOŚ w [...]. Natomiast podstawową zasadą postępowania administracyjnego (określoną w art. 138 § 1 Kpa) jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Organ wskazał na znaczną ilość zgromadzonych akt sprawy, które muszą być szczegółowo przeanalizowane i ocenione przez GDOŚ w trakcie postępowania. Akta te obejmują m.in.: raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obejmujący 5 tomów wraz z uzupełnieniami; zaskarżoną decyzję - 112 stron; 8 segregatorów akt postępowania pierwszej instancji oraz 26 segregatorów zawierających zgłoszone uwagi i wnioski w trakcie tego postępowania; 561 odwołań (z czego 16 odwołań o objętości ok. 39-49 stron, zawierających zarzuty wraz uzasadnieniem, dotyczące raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, decyzji oraz postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji). Należy wyjaśnić, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a., wynika obowiązek zapewnienia stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest związany zarzutami, bowiem obowiązany jest do przeanalizowania sprawy w pełnym zakresie. Z tego też względu, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 62 ustaw)' z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska ora% o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, ze zm.), dalej ustawa ooś, nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia ze sprawą szczególnie skomplikowaną, jak i bardzo czasochłonną. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obejmuje m.in. weryfikację przez organ raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w jej ramach określa się, analizuje oraz ocenia m.in. wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta obejmuje również wpływ przedsięwzięcia na obszary chronione, a także jednolite części wód. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co wynika z art. 66 ustawy ooś, zawiera obszerne informacje o środowisku i jego poszczególnych elementach (m.in. powierzchni ziemi, wodach podziemnych i. powierzchniowych, zwierzętach, roślinach i grzybach, krajobrazie, występujących złożach kopalin oraz obszarach chronionych), szczegółowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, a także opis złożonych oddziaływań przedsięwzięcia na ludzi oraz poszczególne elementy środowiska. W raporcie ponadto wskazuje się planowane do podjęcia działania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko. Analiza powyższego raportu, a następnie, zgodnie z art. 82 ustawy ooś, określenie m.in. warunków korzystania ze środowiska, koniecznych do uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, jak i stwierdzenie konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej oraz zapobiegania, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest zadaniem bardzo czasochłonnym. Ponadto wymaga specjalistycznej wiedzy, obejmującej różne dziedziny nauki, jak i niejednokrotnie zaangażowania kilku pracowników urzędu. Kwestie będące przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności z racji tego, że dotyczą oddziaływań mogących powodować nieodwracalne lub trudno odwracalne skutki w środowisku wymagają dokładnej i szczegółowej analizy, aby możliwe było ich rozpoznanie, a następnie wyeliminowanie lub podjęcie skutecznych działań minimalizujących ich negatywny wpływ. Zostało to również zauważone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt: IV SA 761/96, wskazał: Zagadnienia związane z ochroną i kształtowaniem środowiska wymagają szczególnie dokładnego i nie budzącego wątpliwości wyjaśnienia wszystkich problemów. Jest to wręcz obowiązkiem organu, kiedy strona w odwołaniu od decyzji wskazuje na konkretne przyczyny tego, że nie jest zadowolona z decyzji. Rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach z zakresu ochrony środowiska należą do zagadnień specjalistycznych, nieznanych szerszemu gronu społeczeństwa, winny więc być oparte na opiniach biegłych, bądź w oparciu o materiały Źródłowe i literaturę fachową. Tak, aby strona i organy kontrolujące decyzje mogły zweryfikować zawarte tam postanowienia, a nie były zdane wyłącznie na ogólnikowe, niczym nie poparte stwierdzenia. W postępowaniach administracyjnych z aspektem ochrony środowiska prymat ma przede wszystkim konieczność przeciwdziałania zagrożeniom, które mogłyby wystąpić w związku z realizacją przedsięwzięcia. W opinii GDOŚ analizowane postępowanie odwoławcze nie jest prowadzone w sposób przewlekły, a niedotrzymanie ustawowego miesięcznego terminu załatwienia sprawy wynika z przyczyn niezależnych od organu, jak i skomplikowanego charakteru sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do rozpoznawania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekle prowadzenie postepowania w przypadku określonym w pkt 4a powołanego paragrafu, Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organowi nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozpatrzeniu odwołania skarżącej wniesionego od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r, o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] ciągu drogi krajowej nr [...] na o parametrach drogi krajowej na odcinku od km. ok. 3+600 do km ok.13+782 [...] "[...]" (bez węzła). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw: załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Podobnie przewlekłość postępowania zdefiniował Naczelny Sąd Administracyjny, który m.in. w postanowieniu z 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX nr 753418) wskazał, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie: "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (np. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, Lex nr 1233717). Dokonując oceny zasadności zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, nie można też pozostawić poza zakresem rozważań kwestii unormowanych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. tj. powinności wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceny istotnych okoliczności z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego. Nie sposób natomiast przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Jak zauważono w piśmiennictwie przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, "Państwo i Prawo" 2011, nr 6, s. 30). Nie każda jednak zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, lecz jedynie zwłoka nieuzasadniona. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. ( por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2013 r., II OSK Przewlekłość postępowania odmiennie od bezczynności organu w sprawie jest zatem pojęciem względnym, albowiem przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew zarzutowi skargi, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie pozostaje w przewlekłości. Otóż, jak wskazał organ od decyzji organu I instancji wpłynęło 561 odwołań, w tym też odwołanie skarżącej. Prawidłowe jest stanowisko organu, że wszystkie odwołania muszą być rozpatrzone łącznie. Oznacza to, że organ musi przeanalizować treść wszystkich odwołań, a następnie rozpatrzyć zasadność podniesionych w nich zarzutów. Wymaga to od organu odwoławczego przeanalizowania całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i decyzji organu I instancji. Za nim organ przystąpi do rozpatrywania wniesionych odwołań musi najpierw dokonać względem każdego odwołania poczynić czynności wstępne polegające na zbadaniu czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 63 k.p.a., czy zostało wniesione przez stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. W razie stwierdzenia braków formalnych odwołania obowiązany jest w trybie art. 64 §.2 k.p.a. do ich uzupełnienia, zaś w razie wątpliwości czy odwołanie pochodzi od podmiotu uprawnionego do jego wniesienia obwiązany jest wezwać wnoszącego podanie o wykazanie interesu prawnego legitymującego do skutecznego wniesienia środka odwoławczego. Dopiero po zakończeniu tych wszystkich czynności wstępnych organ odwoławczy może przystąpić zgodnie z art. 15 k.p.a. do rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie biorąc pod rozwagę zarzuty odwołań. Z akt sprawy wynika, że organ od dnia otrzymania odwołania Prezydenta [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. wraz z aktami administracyjnymi i decyzją organu I instancji, a w dalszej kolejności 557 odwołań, w tym odwołania skarżącej aktywnie działał w celu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Podejmował; czynności dotyczące wniesionych odwołań z punktu widzenia spełnienia warunków formalnych, jak również pod względem oceny czy zostały wniesione przez strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z akt sprawy wynika również, że organ z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wynikający zarówno z samego przedmiotu sprawy, jak i z obszerności akt administracyjnych i samej decyzji organu I instancji liczącej 112 stron, a także ilością wniesionych odwołań i koniecznością podjęcia wobec każdego z nich czynności wstępnych, stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. kilkakrotnie informował strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy. W piśmie dnia 18 lipca 2019 r. organ wskazał termin załatwienia sprawy na dzień 20 września 2019 r. Skarżąca skargę na przewlekle prowadzenie postepowania wniosła pismem z dnia 26 lipca 2019 r., a więc przed upływem terminu określonego przez organ. W kolejnym piśmie z dnia 19 września 2019 r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 20 grudnia 2019r., zaś pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. nowy termin załatwienia sprawy wyznaczył na dzień 27 marca 2020 r. W realiach niniejszej sprawy Sąd nie dostrzegł, aby organ prowadził postępowanie przewlekle. Wszelkie czynności były podejmowane zasadnie, w odstępach czasu uzasadnionych ich charakterem. Nie można mówić także, aby organ podejmował czynności zbędne dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i zakończenia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu czynności podejmowane były zasadnie i bez zbędnej zwłoki. Organ nie działał też opieszale ani niesprawnie. Podkreślić należy, że zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a., jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej, a szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Z tych względów skarga na przewlekłość postępowania nie mogła być uwzględniona i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło